Η επιχειρηματικότητα ως δυνατότητα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα είναι κρατική και, ίσως φυσιολογικά, αναπαράγει το δικό της πρότυπο. Οι κατά καιρούς αγώνες υπεράσπισης επαγγελματικών δικαιωμάτων, κατά των ιδιωτικών πανεπιστημίων και κατά της εξίσωσης ΑΕΙ – ΤΕΙ πιο παλιά, είναι δείγματα ενός παλαιού τρόπου αντίληψης του πανεπιστημίου και του κοινωνικού του ρόλου.

Ωστόσο, εμείς πιστεύουμε πως το ελληνικό πανεπιστήμιο, ακόμα και κρατικό όπως είναι, παράρτημα ουσιαστικά της κεντρικής διοίκησης του Υπουργείου και με τις παρούσες στρεβλώσεις του, οι οποίες πριν την επόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος και του άρθρου 16 δεν πρόκειται να αλλάξουν, μπορεί να συνεισφέρει σε μια μικρή μετατόπιση του κέντρου βάρους του προς την κοινωνία και την αγορά και, τελικά, να ωφελήσει τους ίδιους τους φοιτητές του.

Οι τελειόφοιτοι των πανεπιστημίων έχουν τις εξής επιλογές: συνέχιση των σπουδών με μεταπτυχιακά ή αναζήτηση εργασίας στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα. Το πανεπιστήμιο έχει καταρρίψει ως αξία την επιχειρηματικότητα, και μέσα από την ιδεολογικά κυρίαρχη στάση άρνησης απέναντι στην έννοια της ιδιωτικής οικονομίας και μέσω των φοιτητικών «αγώνων» ενάντια σε οποιαδήποτε μορφή μπορεί να πάρει η είσοδος της τρομερής αγοράς στους «ναούς» της γνώσης.

Πιστεύουμε πως υπάρχει τρόπος τα πανεπιστήμια να μετατρέψουν το φόβο τους σε πλεονέκτημα και να κερδίσουν τα ίδια από την είσοδο της δυνατότητας του επιχειρείν για τους τελειόφοιτούς τους, βοηθώντας και στην κοινωνική κινητικότητα ανθρώπων που δεν έχουν οικογενειακά σχέση με το επιχειρείν και, φυσικά, στην άνοδο του επιπέδου του εγχώριου επιχειρηματικού ανθρώπινου δυναμικού και, κατ’ επέκταση, των δυνατοτήτων της οικονομίας μας.

Δεν έχει καμία ιδιαίτερη πρωτοτυπία η πρότασή μας αλλά, λαμβάνει υπόψη κάποιες από τις κατεστημένες πεποιθήσεις του ελληνικού πανεπιστημίου και της κοινωνίας μας.

Η παρ’ ολίγον χρεωκοπία της χώρας θα κάνει ένα καλό. Θα κλείσει την πόρτα εισόδου στο Δημόσιο. Οι νέοι που θα μπουν στα πανεπιστήμια από φέτος, ξέρουν πια ότι το πάρτυ των διορισμών τελείωσε και πως το κράτος δεν θα απορροφήσει σχεδόν κανέναν από αυτούς. Το πανεπιστήμιο πρέπει να προετοιμάσει τους νέους αυτούς για μια οικονομία εντελώς διαφορετική από αυτήν στην οποία μεγαλώσαμε εμείς οι g700. Δηλαδή, αντί να προετοιμάσει τους υπαλλήλους και τους προστατευμένους επιστήμονες επαγγελματίες της μεταπολίτευσης, να δημιουργήσει τις συνθήκες ανάδειξης του νέου επιστήμονα εξωστρεφούς επιχειρηματία.

Κατ’ αρχάς, μαθήματα οικονομικών και διοίκησης επιχειρήσεων μπορούν να μπουν ως επιλογές σε ένα ευρύτερο φάσμα σχολών από αυτό που είναι σήμερα. Οι φοιτητές μπορούν στο τελευταίο έτος φοίτησής τους να επιλέξουν αντί της διπλωματικής εργασίας, μια μορφή «πρακτικής επιχειρηματικής εξάσκησης». Είτε ατομικά, είτε σε ομάδες οι φοιτητές με την επίβλεψη ενός καθηγητή και τη βοήθεια ενός (ή παραπάνω) ανθρώπου της αγοράς, οι φοιτητές θα φτιάχνουν από την αρχή ένα συγκεκριμένο επιχειρηματικό project. Ξεκινώντας από την ιδέα, κάνοντας έρευνες αγοράς, συναντώντας λογιστές και δικηγόρους, κοστολογώντας το σχέδιο και προβλέποντας την εξέλιξη του θα μαθαίνουν πρακτικά κάτι που θα τους είναι απαραίτητο στην υπόλοιπη επαγγελματική τους ζωή.

Το project δεν θα ολοκληρώνεται με την αποφοίτηση αλλά, θα συνεχίζεται και μετά για ένα χρονικό διάστημα ενός ή δύο ετών στα οποία το πανεπιστήμιο θα παραμένει αρωγός των αποφοίτων του και, πολύ σημαντικό, μέτοχος της εταιρείας τους για ένα ακόμη πιο μεγάλο διάστημα. Θα μπορεί έτσι, αναδιανέμοντας στην ουσία τα κέρδη των επιτυχημένων projects να μειώνει το κόστος αποτυχίας αυτών που δεν περπάτησαν. Είναι κοινά παραδεκτό στην αγορά πως ένας νέος επιχειρηματίας μπορεί να είναι σοβαρό και έμπιστο στέλεχος αν έχει ξεπεράσει δυο επιχειρηματικές αποτυχίες.

Το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της διαδικασίας θα είναι η αποδαιμονοποίηση του επιχειρείν, κάτι που ούτως ή άλλως συμβαίνει στους ανθρώπους αλλά, συνήθως, μετά τα 30 οπότε και έχουν χάσει αρκετό ενεργό χρόνο και δυνατότητες αποτυχημένων προσπαθειών.

Σε ένα δεύτερο χρόνο θα μπορούσε να ενταχθεί και το πολύ χρήσιμο εργαλείο του venture capital σε αυτή τη διαδικασία. Επίσης, πιο προχωρημένα, θα μπορούσε να στηθεί μια παράλληλη αγορά όπου απλοί ιδιώτες, χωρίς παραπάνω διατυπώσεις να μπορούν να «επενδύουν» στα projects των φοιτητών με κάποιους όρους, και έτσι να ενισχύεται παραπάνω η αντίληψη σύνδεσης του πανεπιστημίου με την πραγματική κοινωνία. Έτσι το Πανεπιστήμιο θα μπορούσε να εισέλθει στον κόσμο των incubators. Παράλληλα θα ήταν ένας τρόπος ώστε να μπορούν οι ίδιοι οι γονείς (που σε μια κοινωνία όπως οι δική μας είναι αρωγοί, ούτως ή άλλως) να ενισχύουν με κεφάλαιο τις προσπάθειες των παιδιών τους αλλά, έχοντας ορισμένη εξ’ αρχής μια πιο καθαρή οικονομική σχέση με το εγχείρημά τους.

Η πρόταση αυτή στην αρχή δεν απαιτεί το τρομακτικό για την πανεπιστημιακή κοινότητα «ιδιωτικό» χρήμα. Μπορεί να ενταχθεί σε αναπτυξιακά προγράμματα και σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω διαφόρων εργαλείων αρκεί τα πανεπιστήμια και τα υπουργεία Παιδείας και Ανάπτυξης να βρουν τον θεσμικό τρόπο να το κάνουν.

Τα πανεπιστήμια θα δεσμεύονται σε κάποιες παραμέτρους του προγράμματος και, αν τα ίδια το επιθυμούν και μόνο τότε, θα μπορούν να έρχονται σε επαφή με άλλες πηγές ιδιωτικής χρηματοδότησης.

Τα κρατικά πανεπιστήμια, δυστυχώς, λόγω του χαρακτήρα τους αυτού, παραμένουν εστίες συντήρησης και όχι προόδου. Με πολύ μικρές αλλαγές και με πολύ μικρές «παραχωρήσεις» που μόνο τους ίδιους τους φοιτητές θα ωφελήσουν, μπορούν να ξαναμπούν στο παιχνίδι της αναγέννησης της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, όταν πια το σοκ της χρεωκοπίας έχει περάσει.

Διορισμοί Εκπαιδευτικών. Πρώτα το ρουσφέτι και μετά το ΑΣΕΠ

Της G700
Δημοσιεύτηκε στο NewsTime

Το τελευταίο διάστημα ξεκίνησε από το ΑΣΕΠ η έκδοση των αποτελεσμάτων του γραπτού διαγωνισμού των εκπαιδευτικών. Πολλοί από εμάς συμμετείχαν σ’ αυτόν ευελπιστώντας για μια θέση στον ήλιο της δημόσιας εκπαίδευσης, επενδύοντας μάλιστα πολύ χρόνο, κόπο και έξοδα σε μια προετοιμασία που διήρκεσε από κάποιους μήνες έως και δύο χρόνια.

Όσο όμως περνούσε ο καιρός αρχίσαμε να συνειδητοποιούμε πως το παιχνίδι δεν είναι τόσο απλό και καθαρό όσο φαίνεται. Οι βασικές αρχές «διάβασε για να περάσεις» και «ο καλύτερος προηγείται» δεν εφαρμόζονται στο σύνολο των περιπτώσεων αλλά ισχύουν μονάχα για μια μειοψηφία που διαρκώς συρρικνώνεται. Τι εννοούμε; Ότι από τις 6.300 μόνιμες θέσεις που θα καλυφθούν το σχολικό έτος 2009-2010 μονάχα οι 2.536 θα καλυφθούν μέσω ΑΣΕΠ. Όλες οι υπόλοιπες έχουν αφαιρεθεί από τη δικαιοδοσία της ανεξάρτητης αρχής με διάφορα νομοθετήματα, τα οποία εννοείται ότι διαρκώς αυξάνονται και πληθύνονται.

Δεν είναι πια μονάχα η περίφημη επετηρίδα, η οποία εννοείται ότι ζει και βασιλεύει καλύπτοντας 40 μόνιμες θέσεις για κάθε 60 που καλύπτονται μέσω ΑΣΕΠ. Είναι όλο εκείνο το πλέγμα των αδιαφανών ρυθμίσεων, που κορυφώθηκε με τον πρόσφατο νόμο 3687/2008, που ενθαρρύνουν με τον πιο απροκάλυπτο τρόπο το ρουσφέτι και τη λογική του βολέματος στο δημόσιο.

Σύμφωνα με τους νόμους του ελληνικού κράτους λοιπόν όσοι εκπαιδευτικοί διαθέτουν περισσότερους από 30 μήνες προϋπηρεσίας δικαιούνται να διοριστούν σε μόνιμες θέσεις εντός πενταετίας, γεγονός το οποίο ισχύει και για όσους διαθέτουν 24 μήνες προϋπηρεσίας και έχουν πιάσει τη βάση σε οποιονδήποτε διαγωνισμό του ΑΣΕΠ. Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι πλέον, μετά τον τελευταίο νόμο, ως προϋπηρεσία προσμετράται και η διδασκαλία στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας όπου οι προσλήψεις γίνονται εκτός ΑΣΕΠ και εκτός πινάκων αναπληρωτών, δηλαδή ξεκάθαρα με μέσον.

Και βέβαια συνεχίζει πάντοτε να ισχύει και το απολύτως παράλογο: όσοι εκπαιδευτικοί απολύονται από την ιδιωτική εκπαίδευση προσλαμβάνονται αυτομάτως στη δημόσια. Δηλαδή αυτοί που κρίνονται ανεπαρκείς στα ιδιωτικά σχολεία διορίζονται κατά προτεραιότητα στα δημόσια! Η καταφανώς παράλογη αυτή ρύθμιση είναι φανερό ότι συντηρεί χρόνια τώρα μια ολόκληρη φάμπρικα διορισμού και μονιμοποίησης ημετέρων. Αξίζει να σημειωθεί πως μονάχα για το προσεχές σχολικό έτος αναμένεται να διοριστούν με τον τρόπο αυτό 100 περίπου εκπαιδευτικοί.

Τέλος, έχουμε την κορωνίδα όλων των ρυθμίσεων: την απόλυτη προτεραιότητα των πολυτέκνων. Στην Ελλάδα δε χρειάζεται να είσαι μορφωμένος και επαρκής για να διδάξεις· αρκεί να είσαι καρπερός. Αν καταφέρεις να κερδίσεις με τον ιδρώτα σου τον τίτλο του πολυτέκνου δε σε σταματά κανείς. Διορίζεσαι κατά απόλυτη προτεραιότητα όπου εσύ επιθυμείς.

Είναι σαφές πως η στελέχωση της δημόσιας ελληνικής εκπαίδευσης δεν γίνεται από τους καλύτερους. Το πελατειακό σύστημα συνεχίζει να νέμεται το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας και οι διαγωνισμοί του ΑΣΕΠ φαίνεται πως αποτελούν πλέον απλώς ένα άλλοθι προκειμένου οι ημέτεροι να βολεύονται χωρίς πολλές ενοχλήσεις από εκείνους που δεν έχουν μπάρμπα στην Κορώνη. Και το ζήτημα είναι πως τα πράγματα δεν είναι απλώς άσχημα, αλλά γίνονται διαρκώς χειρότερα: η επετηρίδα όχι μόνο δεν καταργήθηκε με τα χρόνια, αλλά έφτασε να καλύπτει το 40% των συνολικών θέσεων έναντι 25% που είχε θεσμοθετηθεί αρχικά, ενώ το γαϊτανάκι των πρόσθετων κατηγοριών, που αντιστοιχούν σε διορισμούς πέρα από κάθε έλεγχο και ποσόστωση σε σχέση με τους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ, αυξάνεται σταθερά.

Δυστυχώς η αποτίμηση της όλης κατάστασης δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Το παιχνίδι είναι σε μεγάλο βαθμό στημένο. Η αδιαφάνεια και η επετηρίδα καταλαμβάνουν ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος της πίτας. Η Ελλάδα της νέας χιλιετίας επιλέγει ξεκάθαρα όχι τους καλύτερους αλλά τους ημέτερους και τους γηραιότερους.

IB: Πιάσαμε χρυσάφι και το κάναμε κάρβουνο

Της G700
Δημοσιεύτηκε στο Newstime

Το Διεθνές Απολυτήριο (International Baccalaureate) είναι αναμφισβήτητα ένα από τα καλύτερα συστήματα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στον κόσμο. Ο διετής κολεγιακός χαρακτήρας των σπουδών, η ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού και οι καλές υποδομές των σχολείων, ο διεθνής του προσανατολισμός, η έμφαση στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και η διδασκαλία των γνωστικών αντικειμένων ως ξεχωριστών επιστημονικών πεδίων όπου σημασία δίνεται στη μεθοδολογία απόκτησης της γνώσης και όχι στην παπαγαλία κονσερβοποιημένων διδακτικών συγγραμμάτων, αποδεικνύουν περίτρανα ότι πρόκειται για ένα ξεχωριστό Λύκειο - πρότυπο. Τα καλύτερα πανεπιστήμια στον πλανήτη πιστοποιούν του λόγου το αληθές, αποδεχόμενα κάθε χρόνο στις τάξεις τους πλήθος αποφοίτων του IB. Εμείς σαν G700 έχουμε προτείνει στο παρελθόν τη μεταρρύθμιση του ελληνικού Λυκείου στα πρότυπα του Διεθνούς Απολυτηρίου.

Κι όμως, ένας Έλληνας απατεώνας κατάφερε να ξεφτιλίσει ένα θεσμό που λειτουργεί επιτυχώς χωρίς προβλήματα εδώ και σαράντα ολόκληρα χρόνια. Ένα θεσμό στα προγράμματά του οποίου έχουν ενταχθεί 2.703 σχολεία (11 στην Ελλάδα) από 138 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο και τα παρακολουθούν 738.000 μαθητές. Σύμφωνα με όσα μαθαίνουμε παρακολουθώντας τα Μέσα, πρόκειται για έναν πρώην καθηγητή (στέλεχος;) ιδιωτικού εκπαιδευτηρίου στην περιοχή της Αττικής, που είχε κάποιου είδους «σχέση» με την έδρα του διεθνούς μη κερδοσκοπικού οργανισμού (Ιnternational Βaccalaureate Οrganization- ΙΒΟ) Ι.Β.Ο. στη Γενεύη. Ο εν λόγω «κύριος» πούλαγε ουσιαστικά τα θέματα στους μαθητές του επίμαχου σχολείου. Μάλιστα, άκουσον - άκουσον, λέγεται ότι υπήρχε και φροντιστήριο το οποίο είχε πάρει τα θέματα και έκανε σχετική προετοιμασία πάνω σ’ αυτά, φυσικά με το αζημίωτο. Όταν η απάτη αποκαλύφθηκε, ο IBO ενημέρωσε τους ιδιοκτήτες των ελληνικών ιδιωτικών σχολείων ότι τα αποτελέσματα που αφορούν τη χώρα μας προς το παρόν «παγώνουν» για λόγους ασφαλείας.

Βρισκόμαστε εδώ αντιμέτωποι με τρία πράγματα. Καταρχάς, και πάνω απ’ όλα, το κακώς εννοούμενο ελληνικό «δαιμόνιο». Το συνδυασμό πονηριάς, θράσους, φιλαργυρίας και υπέρμετρης φιλοδοξίας, προσωποποιημένου σε έναν άνθρωπο που βρήκε την τρύπα στο σύστημα και την εκμεταλλεύτηκε για ίδιον όφελος. Δεύτερον, την πίεση που αναπτύσσεται στους κόλπους μιας νεοελληνικής ελίτ, στην πλειονότητά της νεοπλουτίστικης, για ένταξη των παιδιών ακόμα και των ανεπρόκοπων, στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου εδώ και τώρα. Με όποιο τίμημα και ανεξάρτητα από τις δυνατότητες του κάθε μαθητή. Τρίτον, δεδομένου ότι παρόμοια διαρροή θεμάτων υπήρξε στο παρελθόν στο Μεξικό με αποτέλεσμα την ακύρωση των εξετάσεων εκείνης της χρονιάς σε όλη τη χώρα, είναι προφανές ότι τρύπες στο σύστημα της κατανομής των θεμάτων υπάρχουν. Έτσι, κάποιοι επιτήδειοι, ως άλλοι Μέιντοφ, βρίσκουν τη δυνατότητα να τις εκμεταλλευτούν.

Υπό τη σκιά αυτού του σκανδάλου, το οποίο μας έκανε ρόμπα διεθνώς, ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Ελλάδος (ΟΙΕΛΕ) κ. Μιχ.Κουρουτός δήλωσε ότι «η εκχώρηση του δικαιώματος της εκπαίδευσης σε ιδιώτες συνιστά μια ιδιαίτερα ευαίσθητη υπόθεση η οποία δυστυχώς δεν έχει γίνει κατανοητή από πολλούς, με συνέπεια να αποτελεί για την ελληνική κοινωνία τραυματική εμπειρία». Η άποψη αυτή μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους.

Όμως, κι επειδή πολλοί θα σπεύσουν με περισσή εμπάθεια και χαιρεκακία να τσουβαλιάσουν το ΙΒ με το γενικότερο τοπίο και τις παθογένειες της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ζητώντας σε πολλές περιπτώσεις μεγαλύτερο έλεγχο από το ελληνικό κράτος, καλό είναι να στρέψουν τα βέλη τους εκεί όπου πράγματι υπάρχει σοβαρό διαχρονικό πρόβλημα ουσιαστικού ελέγχου και ασυδοσίας, αλλά και μεγάλο έλλειμμα ποιότητας. Στα διάφορα δηλαδή εκπαιδευτήρια της πλάκας, αλλά και τη δημόσια εκπαίδευση η οποία φυτοζωεί και στην οποία οι περισσότεροι εξ’ αυτών που σήμερα έμειναν με το στόμα ανοιχτό δεν θα έστελναν το παιδί τους ούτε μία μέρα.

Στην Ελλάδα υπάρχουν μερικά από τα καλύτερα ΙΒ πανευρωπαϊκά, γεγονός που αποδεικνύεται τόσο από τις σχολικές επιδόσεις στις ετήσιες πλανητικές εξετάσεις που διοργανώνονται κάθε χρόνο τέλη Μαΐου, όσο και από την εισαγωγή πολλών μαθητών σε μερικά από τα καλύτερα πανεπιστήμια του πλανήτη, αλλά και η μετέπειτα πορεία τους σ’ αυτά.

Κάτω τα χέρια από το ΙΒ λοιπόν. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι να αφεθεί ο ΙΒΟ να κάνει τη δουλειά του, όπως πολύ καλά γνωρίζει. Μακάρι να βρεθεί φόρμουλα, ώστε η πλειονότητα των σχολείων που δε συμμετείχαν στην κομπίνα του Έλληνα Μέιντοφ να βαθμολογηθούν κανονικά και οι μαθητές τους να προχωρήσουν απρόσκοπτα στα πανεπιστήμια στα οποία έχουν κάνει αιτήσεις και από τα οποία έχουν πάρει προσφορές. Ομολογουμένως ένα μάλλον μη ρεαλιστικό σενάριο, δεδομένου ότι o ΙΒΟ δύσκολα θα επιτρέψει να κηλιδωθεί η αξιοπιστία του στην παγκόσμια εκπαιδευτική κοινότητα και ίσως εμμείνει στην ακύρωση όλων των εξετάσεων στην Ελλάδα. Δυστυχώς, καταφέραμε για μία ακόμη φορά να τα κάνουμε θάλασσα. Πιάσαμε χρυσάφι και το κάναμε κάρβουνο.

Διάλογος για την παιδεία. To video της συζήτησης με τον Φ.Περλικό.

Οι Βασίλης Αλεβιζάκος και Δημήτρης Γκούγκλας, ιδρυτικά μέλη της G700, κουβεντιάζουν με τον Πρόεδρο της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, κ. Φώτη Περλικό, για την παιδεία (συνολική διάρκεια videos 40')*.


G700 - Φ. Περλικός Μέρος 1ο

G700 - Φ.Περλικός Μέρος 2ο

G700 - Φ. Περλικός Μέρος 3ο

*Διάλογος για την Παιδεία

1. Το Video της συνάντησης της G700 με την υπεύθυνο Τομέα Παιδείας του ΠΑΣΟΚ κα Άννα Διαμαντοπούλου

2. Κωδικοποίηση Θέσεων G700 για το Λύκειο και το Πανεπιστήμιο

(όπως απεστάλη σε όλα τα κόμματα)

Τίτλοι τέλους για το ιερατείο της ΠΟΣΔΕΠ.

Επιτέλους και μια ευχάριστη είδηση από το χώρο του δημόσιου πανεπιστημίου. Η συμμαχία του «όχι σε όλα», των «κλειστών και κατεστραμμένων πανεπιστημίων» και της «τυφλής ανυπακοής» στο ευρωπαϊκό κεκτημένο έπαθε πολιτικό πατατράκ στο 9ο Συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ, οι εργασίες του οποίου ολοκληρώθηκαν χτες. Αυτοί που εδώ και 4 χρόνια συνδιοίκησαν την Ομοσπονδία υψώνοντας τείχη αδιαλλαξίας απέναντι σε όλες τις απόπειρες αλλαγής στα πανεπιστήμια, δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν και πάλι την πλειοψηφία. Το ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο των πανεπιστημιακών το οποίο διοικούνταν από την παράταξη της Συσπείρωσης, που πρόσκειται στον ΣΥΡΙΖΑ, σε συνεργασία με τη ΔΗΠΑΚ του ΚΚΕ, επιτέλους αλλάζει χέρια.

Το μπλοκ των φιλομεταρρυθμιστικών παρατάξεων που ευνοεί αλλαγές στο πανεπιστήμιο με πυξίδα την ευρωπαϊκή κοινή λογική, χάρη στην αύξηση της συμμετοχής κατά 30%, υπερίσχυσε των δυνάμεων της αδράνειας και του αριστερού δήθεν. Έτσι, η Κίνηση Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης (ΚΙΠΑΝ) που πρόσκειται στο ΠΑΣΟΚ και την ευρύτερη κεντροαριστερά ήρθε πρώτη με 9 έδρες από τις 33, η συνεργασία της Ανανεωτικής Συμπαράταξης και της Αριστερής Μεταρρύθμισης που πρόσκειται στην Ανανωτική Πτέρυγα του ΣΥΝ κατέλαβε 4 έδρες, η Ανεξάρτητη Συνδικαλιστική Κίνηση Επιστημόνων Υγείας από την Ιατρική Σχολή που πρόσκειται στη ΝΔ 3 έδρες, η Ανεξάρτητη Κίνηση Πανεπιστημιακών από το Πανεπιστήμιο Αθηνών 2 έδρες και η Κίνηση Μελών ΔΕΠ απ’ το Μετσόβιο Πολυτεχνείο 1 έδρα. Στον αντίποδα η Συσπείρωση των αποχωρησάντων, διαβόητων κυρίων Μαΐστρου και Απέκη κατέκτησε τη δεύτερη θέση με 8 έδρες, έχοντας όμως διασπάσει τη συμμαχία της με τη Δημοκρατική Πανεπιστημιακή Κίνηση που πρόσκειται στο ΚΚΕ και η οποία έλαβε 4 έδρες.

Προφανώς, για την επίτευξη πλειοψηφίας στο νέο προεδρείο θα χρειαστεί η συνεργασία περισσότερων από δύο παρατάξεων. Δεν είναι όμως αυτό το θέμα. Τα κουκιά και τι κομματικό χρώμα θα έχουν.

Το πολιτικό μήνυμα του 9ου συνεδρίου της ΠΟΣΔΕΠ είναι η μαζική καταδίκη της πολιτικής που ακολούθησε τα προηγούμενα χρόνια η ηγεσία της, με την τακτική των «κλειστών πανεπιστημίων» και της σκληρής στάσης που υιοθέτησε απέναντι σε όλους τους νόμους του υπουργείου Παιδείας που αφορούσαν την ανώτατη εκπαίδευση. Μια πολιτική που λειτούργησε ως προσάναμμα για την έκρηξη βίας που παρατηρήσαμε εναντίον καθηγητών ακόμα και της Αριστεράς.

Επιπρόσθετα είδηση με νόημα αποτελεί το γεγονός ότι οι αντιπολιτευόμενες παρατάξεις καταψήφισαν επισήμως και κατά πλειοψηφία τον απολογισμό που παρουσίασε η απερχόμενη διοίκησή της ομοσπονδίας, κάτι που δεν έχει γίνει επί σειρά ετών και σίγουρα όχι την τελευταία δεκαπενταετία. Κι ας κλαίγεται η πρώην ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ ότι δήθεν έχει στοχοποιηθεί από κέντρα και λοιπά απροσδιόριστα συμφέροντα.

Είναι προφανές, ότι την πολιτική που οι πρώην θεωρούν πετυχημένη, η συντριπτική πλειοψηφία των πανεπιστημιακών τη θεωρούν απόλυτη αποτυχία. Της καταλογίζουν δε ευθύνες για το σαμποτάρισμα της εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου για τα ΑΕΙ και εν γένει ρόλο ανασταλτικό στην εξέλιξη του δημόσιου πανεπιστημίου.

Η χτεσινή εξέλιξη έρχεται την ώρα ακριβώς που ξεκινάει ο πολιτικός διάλογος για τη μεταρρύθμιση του Λυκείου και το νέο σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ. Σε αντίθεση με την περιρρέουσα μιζερολογία των ημερών πρόκειται αναμφίβολα για μία θετική εξέλιξη. Την επικροτούμε και με συγκρατημένη αισιοδοξία αναμένουμε να δούμε τη στάση που θα κρατήσει η νέα ηγεσία στα πανεπιστημιακά δρώμενα. Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα.


Κωδικοποίηση Θέσεων G700 για παιδεία όπως έχει αποσταλεί σε πολιτικά κόμματα και αρμόδιους φορείς.

Συζήτηση με την Άννα Διαμαντοπούλου. To Video.

Οι Δημήτρης Γκούγκλας, Νίκος Κόσσυφας και Πασχάλης Αγανίδης (e-homosapiens), μέλη της G700, και ο Γιώργος Αγγελόπουλος ηθοποιός και σκηνοθέτης της κωμωδίας "31" για τη γενιά των 700 ευρώ, συζητάνε για 55 ολόκληρα λεπτά με τη βουλευτή του ΠΑΣΟΚ και επικεφαλής του τομέα παιδείας, κυρία Άννα Διαμαντοπούλου, για τη μεταρρύθμιση στο Λύκειο και το πανεπιστήμιο, τη διαγενεακή δικαιοσύνη, τους νέους και τη σχέση τους με την πολιτική. To link του video στο google videos.

Στο πορτοκαλί link μπορείτε να διαβάσετε σε κωδικοποιημένη μορφή της Θέσεις της G700 για την παιδεία, με τη μορφή που αυτές μοιράστηκαν στους πολιτικούς εκπροσώπους των κομμάτων για θέματα παιδείας καθώς και το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας (ΕΣΥΠ).

Λύκειο στα πρότυπα του IB

"Η θέση μου είναι ότι η δευτεροβάθμια εκπαίδευση πρέπει να διακριθεί σε δύο φάσεις: την πρώτη θα την αποτελεί το τετραετούς φοίτησης γυμνάσιο και τη δεύτερη το διετούς φοίτησης, κολεγιακού χαρακτήρα, λύκειο που πρέπει να οργανωθεί κατά τα πρότυπα του διεθνούς απολυτηρίου (International Baccalaureate - IB)"

Απίστευτο κι όμως αληθινό. Η θέση αυτή ανήκει στο Βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, κύριο Βαγγέλη Βενιζέλο. Τον συνταγματολόγο, πανεπιστημιακό δάσκαλο και πολιτικό, που για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι, στη συντριπτική πλειοψηφία των θεμάτων της τριτοβάθμιας τουλάχιστον εκπαίδευσης είναι απόλυτα ταυτισμένος με το status quo.

Ας μην κολλάμε όμως στα πρόσωπα, αλλά στις απόψεις που εκφράζουν. Με χαρά λοιπόν διαβάσαμε το σχετικό άρθρο στην εφημερίδα Τα Νέα και ομολογουμένως εκπλαγήκαμε.

Λύκειο στα πρότυπα του IB. Ναι συμφωνούμε. Τα ίδια λέμε εδώ και χρόνια σε φίλους, γνωστούς και συναδέλφους στις μεταξύ μας συζητήσεις για την παιδεία. Αυτό προτείναμε τις προάλλες κι από τη στήλη των σχολίων αυτού του blog.

Μην προσπαθούμε να ανακαλύψουμε την πυρίτιδα στο θέμα του Λυκείου. Μην ασχολούμαστε συνέχεια με το εξεταστικό. Μη φορτώσουμε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση με ένα ακόμα προπαρασκευαστικό, αλλά επί της ουσίας καταστροφικό, έτος σπουδών.

Μην κάνουμε sui generis πειραματισμούς με το Λύκειο μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουμε την ακαδημαϊκή μας ματαιοδοξία και διαστροφή.

Υπάρχουν πρότυπα μοντέλα οργάνωσης της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ένα εκ των οποίων είναι και το διεθνές απολυτήριο, το γνωστό ΙΒ. Μάλιστα δεν είναι καθόλου παράτολομο να πει κανείς ότι ίσως είναι και το καλύτερο στον πλανήτη αυτή τη στιγμή.

Πώς φανταζόμαστε να λειτουργήσει στην Ελληνική περίπτωση;

Μετά την τετραετή φοίτηση στο γυμνάσιο, ο μαθητής εισάγεται στο νέο διετές Λύκειο. Εκεί καλείται να διαλέξει ένα μάθημα από 6 υποχρεωτικά επιστημονικά πεδία. Καλείται ουσιαστικά να διαλέξει 1) μία μητρική γλώσσα, 2) ένα επίπεδο δυσκολίας μαθηματικών, 3) μία κοινωνική επιστήμη, 4) μία θετική επιστήμη, 5) μία ξένη γλώσσα, 6) μία ελεύθερη επιλογή απ' οποιοδήποτε επιστημονικό πεδίο ή τέχνη επιθυμεί, για παράδειγμα από κουζινική και καλλιτεχνικά μέχρι θρησκευτικά.

Ανάλογα με την κατεύθυνση που θέλει να ακολουθήσει αργότερα στο πανεπιστήμιο ή ανάλογα με τα ενδιαφέροντά του, ο μαθητής θα επιλέγει τρία μαθήματα σε προχωρημένο επίπεδο δυσκολίας και 3 σε μεσαίο επίπεδο δυσκολίας.

Ταυτόχρονα μία ώρα τη βδομάδα θα υποχρεούται, άνευ εξετάσεων και με μόνη υποχρέωση την παράδοση μιας σύντομης γραπτής εργασίας στο τέλος της διετίας, να παρακολουθεί μάθημα θεωρίας της γνώσης κι επιστημολογίας. Ο βαθμός θα προσμετράται στον τελικό βαθμό του απολυτηρίου.

Παράλληλα με το ακαδημαϊκό πρόγραμμα σπουδών και μέσα στη διετία ο μαθητής θα είναι υποχρεωμένος να συμπληρώσει 150 ώρες κοινωνικής προσφοράς και εθελοντικής δραστηριότητας, η οποία θα πιστοποιείται από τον φορέα στον οποίο αυτή εκτελείται.

Η διδακτική φιλοσοφία αλλάζει και χρησιμοποιείται πλέον το πολλαπλό βιβλίο ύστερα από επιλογή του καθηγητή. Οι καθηγητές υποχρεούνται σε μία μετεκπαίδευση και ενημέρωση το χρόνο με αντικείμενο τις εξελίξεις της επιστήμης την οποία διδάσκουν προσαρμοσμένης στις ανάγκες και το ακαδημαϊκό πρόγραμμα του νέου Λυκείου. Τα έξοδα συμμετοχής καλύπονται από το κράτος και υπάρχει και μια μικρή αποζημίωση.

Στις αρχές του δεύτερου έτους σπουδών, οι μαθητές καταθέτουν μηχανογραφημένες αιτήσεις με βιογραφικό σε ειδική Ανεξάρτητη Αρχή Εισόδου στο Πανεπιστήμιο για τα πανεπιστήμια στα οποία επιθυμούν να φοιτήσουν, όπως αυτή που πρότεινε να δημιουργηθεί ο πρύτανης του ΕΚΠΑ κύριος Μπαμπινιώτης. Τα πανεπιστήμια βάσει βαθμολογίας κάνουν προσφορά σε αριθμό μαθητών που θα επιθυμούσαν να εντάξουν στο φοιτητικό τους δυναμικό.

Στο τέλος της διετίας ο μαθητής δίνει Πανελλήνιες Εξετάσεις στα μαθήματα που έχει επιλέξει.
Ο τελικός βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου διαμορφώνεται κατά 80% από το γραπτό διαγωνισμό και κατά 20% από τις εργασίες, οι οποίες σημειωτέον βαθμολογούνται και από δεύτερο εξωτερικό εξεταστή.

Εάν ο μαθητής ισοσκελίσει την προσφορά του πανεπιστημίου, πόσο μάλλον αν την υπερκαλύψει, είναι αυτοδίκαια μέλος του ΑΕΙ όπου έχει δηλώσει ότι θέλει να πάει.

Το νέο Λύκειο αξιολογείται. Οι μαθητές αξιολογούν τους καθηγητές και οι καθηγητές αξιoλογούνται από Ανεξάρτητη Αρχή Αξιολόγησης.

Το νέο λύκειο έχει αναβαθμισμένες ποιοτικά υλικές υποδομές πράγμα για το οποίο στην περίπτωση του δημόσιο σχολείου οφείλει να μεριμνήσει το κράτος.

Με την άποψη αυτή για Λύκειο στα πρότυπα του I.B. πιστεύουμε ότι θα συμφωνούσε και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, κύριος Παπανδρέου. Αυτός ήταν άλλωστε ο πρώτος που οραματίστηκε αυτό το είδος λυκείου στα μέσα της δεκαετίας του '90 κι αυτός ήταν που σαν υπουργός παιδείας αναγνώρισε το ΙΒ ως ισότιμο με τα ελληνικά λύκεια σχολείο, εν μέσω κραυγών κι αλαλαγμών από πλευράς κάφρων κλειδοκρατόρων της ελληνικής παιδείας.

Θα ήταν ευχής έργο το σύνολο του ΠΑΣΟΚ να υιοθετήσει την πρόταση για λύκειο στα πρότυπα του IB. Ακόμα καλύτερα θα ήταν να την υιοθετήσει ο νέος υπουργός παιδείας, κύριος Αρης Σπηλιωτόπουλος. Να αποδείξει ότι στον πολιτικό διάλογο δεν κυριαρχεί ο μονόλογος.

Το πανεπιστήμιο που θέλουμε

Ο δημόσιος διάλογος για την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας τις περισσότερες φορές σκιάζεται από ψευδοδιλλήματα, ενοχικά σύνδρομα ή απλώς μπαρούφες σκοπιμότητας. Καλή ώρα ο διάλογος που εγκαινίασε η κυβέρνηση την περασμένη βδομάδα, ανάμεσα σε άλλα ΚΑΙ για το πανεπιστημιακό άσυλο, πρόβλημα το οποίο υποτίθεται ότι είχε λύσει με το νόμο Γιαννάκου. Φτάνουμε έτσι, δυστυχώς, στο τραγικό σημείο να υπερασπιζόμαστε με ιεραποστολικό φανατισμό ανεμόμυλους ή τους άδειους τείχους της ανώτατης εκπαίδευσης.

Προφανώς είναι ανακρίβεια ή για την ακρίβεια ψέμα σκοπιμότητας ο ισχυρισμός ότι φταίει το θεσμικό πλαίσιο που κάποιοι τα κάνουν λίμπα μέσα στα ΑΕΙ ή ότι όλοι ίδιοι είναι και τίποτε ουσιαστικό δε γίνεται. Είναι ψέμα ο ισχυρισμός ότι όλοι ανεξαιρέτως οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι στην Ελλάδα είναι τεμπέληδες ή στην καλύτερη περίπτωση πωλούν ακριβά στην ελεύθερη αγορά τον πανεπιστημιακό τους τίτλο. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών ανέβηκε στην τελευταία αξιολόγηση του «δείκτη της Σαγκάης» καμιά εκατοστή θέσεις, ενώ πολλοί απόφοιτοι ελληνικών πανεπιστημίων γίνονται δεκτοί για μεταπτυχιακά στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.

Ωστόσο, παρά τις όποιες περιοδικές εκλάμψεις, η υστέρηση της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι δομική και αναμφισβήτητη. Τι κάνουμε;

Το πρώτο απλό ερώτημα, με πολλά ερωτηματικά στη ουρά, στο οποίο πρέπει να απαντήσουμε είναι «ποιο πανεπιστήμιο και για ποιον;». Εάν θέλουμε ένα πανεπιστήμιο το οποίο αφού βολέψει τους κομματικούς παράγοντες είναι σε θέση να βγάζει κουτσά στραβά, ανά δέκα χρόνια, και δυο τρεις αξιόλογους επαγγελματίες και επιστήμονες για το ξεκάρφωμα, τότε δεν χρειαζόμαστε εθνικούς διαλόγους επί εθνικών διαλόγων εδώ και δεκαετίες. Αυτό το έχουμε ήδη κατακτήσει. Μάλιστα είμαστε πρωταθλητές.

Εάν αντιθέτως θέλουμε ένα πανεπιστήμιο που μπορεί να σταθεί αξιοπρεπώς στη διεθνή επιστημονική έρευνα και να παρέχει ταυτόχρονα διδασκαλία που απογειώνει τους χαρισματικούς και κάνει καλούς τους μέτριους, τότε καταλαβαίνουμε ότι έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε. Και όσο γρηγορότερα αποδεχτούμε τη μειονεκτικότητά μας, πιθανότερα τόσο πιο γρήγορα θα περάσουμε στο επόμενο στάδιο της συνειδητοποίησης, και ακολούθως στο στάδιο της δράσης και της σύγκρουσης με ό,τι κρατάει την εξέλιξη πίσω.

Ψευδοδίλλημα πρώτο και βασικότερο. Δημόσια ή ιδιωτικά πανεπιστήμια;

Πίσω από αυτή τη σκιαμαχία κρύβονται οι έμποροι της αδράνειας στο πολιτικό σύστημα, οι γκρίζοι και παραιτημένοι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, οι "προοδευτικοί" φοιτητές, ουσιαστικά χαμένοι στην αντίδραση. Διότι καμία σύγχρονη και σοβαρή χώρα, ακριβέστερα ούτε ένα από τα πανεπιστήμια που συνηθίζουμε να ονομάζουμε «κορυφαία παγκοσμίως» δεν λειτουργεί με τους όρους που λειτουργεί μια εταιρεία. Ανεξάρτητα από το αν πολλά εξ' αυτών έχουν δίδακτρα, συγκρίσιμα με τις αιματηρές ιδιωτικές εκπαιδευτικές δαπάνες των Ελλήνων γονέων.

Επιθυμούμε λοιπόν και προτείνουμε:

ΕΝΙΑΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ στο οποίο θα υπαχθούν όλα τα κρατικά πανεπιστήμια, τα κολέγια που είναι αναγνωρισμένα από χώρες της ΕΕ και τα ιδιωτικά εκείνα εκπαιδευτήρια που θα είναι σε θέση να τηρούν αυστηρές ακαδημαϊκές και υλικοτεχνικές προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.

ΕΝΙΑΙΑ ΝΟΜΙΚΗ ΜΟΡΦΗ για όλες τις παραπάνω μορφές πανεπιστημιακών ιδρυμάτων τα οποία θα αποκτήσουν τη μορφή «Νομικού Προσώπου Εκπαιδευτικού Δικαίου» μέσα από την τροποποίηση του άρθρου 16.

Με λίγα λόγια, δέσμευση όλων των παραπάνω πανεπιστημιακών ιδρυμάτων -ακόμη και αυτών που σήμερα λόγω της απουσίας ρυθμίσεων λειτουργούν κερδοσκοπικά- στην εξυπηρέτηση του συλλογικού αγαθού της ανώτατης εκπαίδευσης και ταυτόχρονα ανεξαρτητοποίηση των κρατικών πανεπιστημίων από το κράτος με ευέλικτους τρόπους λειτουργίας, αυτοδιοίκηση και ακαδημαϊκή ελευθερία, ελάχιστο αριθμό τμημάτων, ακαδημαϊκά προσόντα καθηγητών, όρους εγκαταστάσεων, αξιοκρατική πρόσβαση, κεφαλαιακή επάρκεια των ιδρυμάτων και χρηματοδότηση.

Μετατροπή των ιδιωτικών κερδοσκοπικών επιχειρήσεων σε κοινωφελή μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που παράγουν υψηλή δημόσια και κοινωνική αξία, και αποκρατικοποίηση των κρατικών. Διότι όσο πέρα από κάθε θεσμική και πολιτική λογική είναι η λειτουργία πανεπιστημίων που κάνουν διανομή κερδών σε μετόχους, άλλο τόσο είναι η λειτουργία των πανεπιστημίων υπό το ίδιο νομικό καθεστώς με το οποίο λειτουργεί η Διεύθυνση Συγκοινωνιών, οι Εφορίες και οι Πολεοδομίες. Λευτεριά από το κράτος και δέσμευση για όλους σε έναν δημόσιο σκοπό.

Το νέο Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο Νομικό Πρόσωπο Εκπαιδευτικού Δικαίου πρέπει να
έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

1. Πλήρη αυτοδιοίκηση και ανεξαρτησία

Το πανεπιστήμιο πρέπει να μπορεί να επιλέγει αυτόνομα και να εκτελεί με ταχύτητα φωτός τις αποφάσεις που λαμβάνει γύρω από θέματα προσωπικού, πρόσληψης μελών ΔΕΠ και ίδρυσης ακαδημαϊκών τμημάτων και σχολών. Ταυτόχρονα πρέπει να έχει βαρύνοντα λόγο σχετικά με τον αριθμό των εισακτέων. Το πανεπιστήμιο πρέπει τέλος να απεμπλακεί από το δημόσιο λογιστικό σύστημα και τη γραφειοκρατία των ελέγχων νομιμότητας εν τέλει σκοπιμότητας που διενεργεί το Υπουργείο και να υιοθετήσει τους λογιστικούς κανόνες του ιδιωτικού τομέα ή ακόμα και τα διεθνή λογιστικά πρότυπα.

2. Αυξημένη χρηματοδότηση μέσα από την εισροή εναλλακτικών πόρων & έμφαση στην επιστημονική έρευνα και την ανάπτυξη τεχνολογίας.

Το πρόβλημα δεν είναι το ύψος της κρατικής χρηματοδότησης γενικώς. Άλλωστε σε ότι αφορά τους αμιγώς κρατικούς πόρους οι οποίοι διοχετεύονται στο δημόσιο πανεπιστήμιο η Ελλάδα κατέχει ήδη την έβδομη θέση στην ΕΕ. Το πρόβλημα έχει τρία σκέλη:

α) την αύξηση της κατά κεφαλήν δαπάνης,

β) την εξεύρεση εναλλακτικών πόρων για το πανεπιστήμιο. Πόροι οι οποίοι θα προέλθουν μέσα από τη διαχείριση της περιουσίας των πανεπιστημίων, μέσα από δωρεές και επενδύσεις-συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα και τους οργανισμούς του δημοσίου και

γ) την αύξηση της χρηματοδότησης για επιστημονική έρευνα, ανάπτυξη τεχνολογίας και καινοτομία. Σημειωτέον ότι στο σκέλος αυτό είμαστε ουραγοί στην Ευρώπη.

3. Καθιέρωση πραγματικής αξιολόγησης

Πρέπει να καθιερωθεί συγκριτική αξιολόγηση και αποτίμηση του ερευνητικού και εκπαιδευτικού έργου ομοειδών τμημάτων των ΑΕΙ και ΤΕΙ. Όλα ανεξαιρέτως τα εκπαιδευτικά ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης αξιολογούνται από μία Ανεξάρτητη Αρχή Αξιολόγησης στις δομές της οποίας συμμετέχουν και Εξωτερικοί Αξιολογητές. Δημιουργείται λίστα αξιολόγησης ανά ειδικότητα και τμήμα και point system χρηματοδότησης.

Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης πρέπει να δημοσιοποιούνται και υποχρεωτικά να συνδέονται με την πάσης φύσεως κρατική χρηματοδότηση, όχι για λόγους τιμωρίας αλλά με στόχο τη δημιουργία μίας «δημόσιας αγοράς» στην οποία θα πριμοδοτείται η πρωτοβουλία, η καινοτομία και η αποδοτικότητα.

4. Δομημένες Σχέσεις με ΔΕΚΟ, δημόσιους οργανισμούς και ιδιωτικές επιχειρήσεις,

Το πανεπιστήμιο πρέπει να αποκτήσει σχέσεις τόσο με το δημόσιο τομέα όσο και την επιχειρηματική κοινότητα. Οι σχέσεις αυτές (π.χ. του Πολυτεχνείου με τη ΔΕΗ, τον ΟΤΕ, τη Forthnet κ.α.) συμβάλλουν καίρια στην ανάπτυξη νέων τομέων οικονομικής δραστηριότητας, βελτιώνουν την τεχνολογία και φυσικά αυξάνουν τη συνάφεια των προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με την εξεύρεση θέσεων πρακτικής εξάσκησης για φοιτητές και ερευνητές σε επιχειρήσεις και οργανισμούς ενώ βελτιώνουν άμεσα τις προοπτικές επαγγελματικής σταδιοδρομίας των νέων.

Πρότυπο εδώ είναι τόσο οι εξειδικευμένες βιομηχανικές σχολές διαφόρων κρατών, όσο και τα τεχνολογικά και επιστημονικά πάρκα πανεπιστημίων όπου μπαίνουν και technology start up funds κα.

Επιπλέον, σε μεγάλο βαθμό το στοίχημα της περίφημης «πράσινης οικονομίας» θα κριθεί στο πεδίο της παραγωγής καινοτομίας και τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη ελληνικής «πράσινης βιομηχανίας».

5. Αυστηροί όροι φοίτησης.

Παράταση φοίτησης μόνο για όσους εργάζονται έως περίπου μία διετία. Οι υπόλοιποι να έχουν δικαίωμα επανεξέτασης μέχρι ένα μάθημα. Τα μαθήματα να συρρικνωθούν. Να δοθεί έμφαση στη μεθοδολογία της επιστήμης και όχι στο άπλωμα της ύλης.

Μα, θα αναρωτηθεί κανείς, καλά όλα αυτά για τα ελληνικά κρατικά και μη ιδρύματα. Τα franchise ΚΕΣ, όμως, που έχουν αναγνωριστεί ήδη από πανεπιστήμια τρίτων χωρών, και για τα οποία έγινε τόση φασαρία τους περασμένους μήνες, είναι δυνατό να ενταχθούν κι αυτά σε ένα τέτοιο μοντέλο;

Αρχικά όχι. Εκ των πραγμάτων θα ισχύσει η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων των αποφοίτων τους. Κοινή συνισταμένη θα είναι το εθνικό σύστημα αξιολόγησης. Μακροπρόθεσμα όμως, ο στόχος θα πρέπει να είναι διαφορετικός. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν πρέπει να παρέχεται από κερδοσκοπικά παραμάγαζα, που μόνο σοβαρά παραρτήματα ξένων ΑΕΙ δεν αποτελούν, αλλά από υπεύθυνα κοινοφελή μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, που ιδρύει το κράτος ή κάποιος ιδιώτης. Η επίτευξη αυτού του στόχου όμως δεν εξαρτάται απόκλειστικά από την Ελλάδα. Η αμφισβήτηση της κερδοσκοπίας, του κατακερματισμού και των πολλών ταχυτήτων στο πανεπιστημιακό τοπίο της ΕΕ πρέπει να είναι στόχος ευρωπαϊκός και μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την προώθηση και ολοκλήρωση μιας ατζένας τύπου Μπολώνιας, όπου θα τεθούν οι βάσεις για το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο, το κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ανώτατης Εκπαίδευσης και τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας. Κρατάμε μικρό καλάθι, όμως ευελπιστούμε.

Όχι άλλος διάλογος για την παιδεία

Στο χωριό μας, όταν κάποιος επιχειρεί να αποπροσανατολίσει από ένα κρίσιμο πρόβλημα στρέφοντας την προσοχή του κόσμου σε ήσσονος σημασίας ζητήματα, λέμε τη φράση: «αυτός πετάει τον αετό ψηλά». Το 2007 υποτίθεται πως ολοκληρώθηκε ένας τριετής κύκλος διαλόγου για την παιδεία, κύκλος ο οποίος ξεκίνησε το ‘04 και κατέληξε με μια σημαντική σύμφωνα με την κυβέρνηση μεταρρύθμιση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σήμερα, ακριβώς ένα χρόνο μετά, ο τρίτος κατά σειρά Υπουργός Παιδείας, κ. Άρης Σπηλιωτόπουλος, προέβη στην έναρξη ενός νέου διαλόγου με την πρώτη σκηνή του δράματος να παίζεται σήμερα Παρασκευή 23 Ιανουαρίου στη Βουλή. Τα προς συζήτηση θέματα; Τα συνηθισμένα και επικοινωνιακώς ύποπτα: το άσυλο, θέμα που όμως υποτίθεται ότι επιλύθηκε κατά την προηγούμενη μεταρρύθμιση όμως δεν εφαρμόζεται, και το αγαπημένο pet project όλων, το εξεταστικό. Που όμως δεν είναι η πηγή του προβλήματος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Πραγματικά, με τόση «ειλικρινή» και εφ’ όλης της ύλης συζήτηση που έχει γίνει σ’ αυτή τη χώρα για την παιδεία τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, θα έπρεπε τη στιγμή που μιλάμε το Καποδιστριακό να είναι Κέιμπριτζ, το Πολυτεχνείο ΜΙΤ, το Οικονομικό Πανεπιστήμιο LSE, η Φιλοσοφική Σορβόννη και σε επίπεδο Λυκείου να έχουμε τουλάχιστον ένα Westminster και δυο τρία Seven Oaks που να κάνουν μαζικά I.B. Έτσι για πλάκα δηλαδή. Αντιθέτως, αυτό που συμβαίνει σήμερα στη χώρα μας είναι ότι το καλύτερο ελληνικό πανεπιστήμιο, το Καποδιστριακό, βρίσκεται στις θέσεις 203 με 300 παγκοσμίως, και τα σχολεία συνεχίζουν πολυδιασπασμένα κτιριακά χωρίς επαρκείς υποδομές, με το άθλιο και απαράδεκτο σύστημα πρωί-απόγευμα να μην υποχωρεί, και το πρόγραμμα σπουδών να παραμένει μπουκωμένο με δεκάδες άχρηστα υποχρεωτικά μαθήματα.

Ας μη μιλήσουμε άλλο λοιπόν. Ας κάνουμε επιτέλους κάτι για τα σχολεία στα οποία κανείς από όσους κόπτονται γι’ αυτά στη Βουλή δε θα έστελνε ούτε μια ώρα το παιδί του. Για τα πανεπιστήμια των παραγόντων και των συστημάτων, όπου μπαίνεις και περιμένεις στωικά να αποφοιτήσεις όταν στο επιτρέψουν οι «συνθήκες». Κάτι σαν πτήση εν μέσω κακοκαιρίας δηλαδή. Δυστυχώς η κυβέρνηση στην παιδεία συνεχίζει ακάθεκτη την κακή μεταπολιτευτική παράδοση του ΠΑΣΟΚ. Λάδι πολύ και τηγανίτα τίποτα. Κι ο αετός ψηλά. Άσε τους άλλους να κουρεύονται. Ας είναι καλά τα ιδιωτικά.

Απόφαση Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου: Λευτεριά στα κολέγια

Καταδικάστηκε προχθές η Ελλάδα από το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για παραβίαση της Οδηγίας 89/48 σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων που απορρέουν από τα πτυχία που δίνουν τα κολέγια ως παραρτήματα ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.

Πριν δύο μήνες σε αντίστοιχο post με αφορμή το νόμο Στυλιανίδη για τα κολέγια είχαμε επισημάνει ότι οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν μέσα στο κατακαλόκαιρο ήταν εμπαιγμός για την κοινωνία. Διότι ακριβώς έκλεινε πολιτικάντικα το μάτι στις χιλιάδες οικογένειες των φοιτητών των κολεγίων χωρίς στην ουσία να ρυθμίζει οτιδήποτε. Ο νόμος που ψηφίστηκε αρχίζει και την ίδια στιγμή τελειώνει στο εξής ένα και μόνο: στην υπαγωγή των κολεγίων στη διοικητική εποπτεία του υπουργείου Παιδείας.

Ωστόσο, ποια είναι τα βασικά στοιχεία της απόφασης του ΔΕΚ;

Πρώτον, οι απόφοιτοι των ευρωπαϊκών κολεγίων έχουν ΑΚΡΙΒΩΣ τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα με τους αποφοίτους των αντίστοιχων σχολών των δημόσιων πανεπιστημίων. Μπορούν, δηλ., να υποβάλλουν τα χαρτιά τους ακόμη και στους διαγωνισμούς προσλήψεων του Δημοσίου.

Δεύτερον, η ελληνική πολιτεία δεν έχει τη δυνατότητα να θέσει ακαδημαϊκά/ουσιαστικά κριτήρια λειτουργίας και ελέγχου ως προς τα ευρωπαϊκά κολέγια.

Και τρίτον, το ΔΕΚ προσπερνά αδιάφορα το άρθρο 16 του Συντάγματος.

Με το ίδιο post πριν δύο μήνες είχαμε επισημάνει ότι ο δημόσιος διάλογος σχετικά με το άρθρο 16 είναι εκτός τόπου και χρόνου με μεγάλη ευθύνη τμήματος της αριστεράς που λαϊκίζει, ψηφοθηρεί και καπηλεύεται την αγωνία της κοινωνίας. Μάλιστα είχαμε χαρακτηρίσει τα επιχειρήματα περί υπερίσχυσης του Συντάγματος και του άρθρου 16 έναντι του ευρωπαϊκού δικαίου ανοησίες. Η απόφαση του δικαστηρίου με πιο κομψές διατυπώσεις επιβεβαιώνει τα παραπάνω. Το ΔΕΚ θεωρεί αβάσιμη και ελαφρώς άσχετη την επίκληση από την Ελλάδα του άρθρου 16 και προσπερνά τόσο την ίδια τη ρύθμιση όσο και το μέχρι νεωτέρας συνταγματικά κατοχυρωμένο σοβιετικό μοντέλο οργάνωσης της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης.

Αυτό που δεν θέλει να καταλάβει εμπαίζοντας χιλιάδες νέους τόσο η κυβέρνηση όσο και το πείσμων και αντιδραστικό εκείνο κομμάτι της αριστεράς, είναι ότι η αναγνώριση των ευρωπαϊκών κολεγίων δεν είναι διαπραγματεύσιμη.

Ωστόσο, η ελληνική πολιτεία έχει ακόμη περιθώρια, λιγοστά έστω, να βάλει κάποια τάξη σε αυτή τη στρεβλή πραγματικότητα. Συγκεκριμένα, να εντάξει τα ευρωπαϊκά κολέγια στην ελληνική ανώτατη εκπαίδευση.

Ταυτόχρονα οφείλει να πάει κι ένα βήμα παραπέρα. Να επιβάλει αυστηρά ακαδημαϊκά/ουσιαστικά κριτήρια λειτουργίας και ελέγχου ως προς τα υπόλοιπα ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα που δεν είναι παραρτήματα ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, δεν ρυθμίζονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο και λειτουργούν εντελώς ανεξέλεγκτα. Ακόμα και οι σκανδιναβικές χώρες, το εκπαιδευτικό σύστημα των οποίων επικαλούνται πολλοί σε μια απέλπιδα προσπάθεια να υπερασπιστούν το ανεκδιήγητο ελληνικό status quo στην ανώτατη εκπαίδευση, επιτρέπουν τη λειτουργία ιδιωτικών ιδρυμάτων τα οποία πιστοποιούνται, χρηματοδοτούνται και αξιολογούνται από ανεξάρτητες αρχές. Προτείνουμε λοιπόν την πιστοποίηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των ιδιωτικών ιδρυμάτων στα πλαίσια ενός ενιαίου εθνικού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης.

Εάν σαν κοινωνία δε λάβουμε έγκαιρα μέτρα, δεδομένου ότι οι πολιτικές δυνάμεις έχουν στυλώσει τα πόδια πεισματικά κρύβοντας τα προβλήματα κάτω από το χαλί στη λογική του πέτα-την-καυτή-πατάτα-στον-επόμενο, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα φτάσουμε στο τέλος να αναγνωρίσουμε ως de facto πανεπιστήμια ακόμα ΚΑΙ τα φροντιστηριακά δώματα της πλατείας Κάνιγγος. Χωρίς καμία δυνατότητα να θέσουμε εμείς κάποιους ελάχιστους κανόνες ποιότητας προς όφελος όλων, συμπεριλαμβανομένων και των νέων που καταφεύγουν σ΄αυτά ως μόνη εναλλακτική επιλογή.

Πιο σημαντικά ακόμα, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε τη νέα κατάσταση που προκύπτει από την καθυστερημένη εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας ως πρόκληση, έναυσμα και αφορμή για τη μεταρρύθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου. Τα ψέματα, τα άλλοθι και οι μάχες οπισθοφυλακής τελείωσαν.

Είτε το θέλουμε είτε όχι, πυρήνας της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα και την Ευρώπη είναι και θα συνεχίσει να είναι το δημόσιο πανεπιστήμιο. Η ποιότητα της ανώτατης εκπαίδευσης, η ίδια η έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης και των ίσων ευκαιριών, η soft power πολιτισμική επιρροή της χώρας και η οικονομική της ανάπτυξη συνδέονται κατεξοχήν με το δημόσιο πανεπιστήμιο.

Δεν είμαστε, ωστόσο, πολύ περήφανοι για το σημερινό ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο.

Δεν είμαστε περήφανοι για τον σφυχτό εναγκαλισμό της διοικητικής κι ακαδημαϊκής λειτουργίας από το υπουργείο και την από κάτω παρεοκρατία που λύνει, δένει και λογαριασμό δεν δίνει.

Δεν είμαστε περήφανοι για γκρίζους καθηγητές που μοιάζουν με κουρασμένους δημόσιους υπαλλήλους.

Δεν είμαστε περήφανοι για τη γραφειοκρατία και την έλλειψη υποδομών.

Δεν είμαστε περήφανοι για πανεπιστημιακούς διδάσκοντες που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο σπουδών τους μέχρι και postdoc αποκλειστικά στο ίδιο κτίριο του ίδιου πανεπιστημίου της ίδιας ελληνικής πόλης.

Δεν είμαστε περήφανοι για εμάς τους ίδιους, τους Έλληνες φοιτητές και αποφοίτους που δεν ξέρουν να γράφουν, να διαβάζουν, ούτε καν να μιλούν παραπάνω από τα «αγγλικά των αεροδρομίων».

Δεν είμαστε πολύ περήφανοι ούτε για το πανεπιστήμιο, ούτε για τους δασκάλους μας, ούτε για εμάς τους ίδιους, και δυστυχώς είναι λίγα αυτά που μπορούμε να υπερασπιστούμε από τη σημερινή κατάσταση.

Πρέπει επιτέλους το ελληνικό πανεπιστήμιο να γίνει ένα πραγματικά δημόσιο πανεπιστήμιο. Να κοπεί ο ομφάλιος λώρος που το συνδέει με το κεντρικό κράτος και τις διάφορες φατρίες, ώστε να γίνει πράξη η εξαγγελία του ίδιου του άρθρου 16 για «πλήρη αυτοδιοίκηση» των πανεπιστημίων σε συνδυασμό με την αξιολόγηση και την ανάλογη χρηματοδότηση τους.

Απέναντι σε αυτούς που ανάβουν κερί στην αδράνεια και πολιτεύονται πουλώντας ανεπεξέργαστες και εύκολες κουβέντες καφενείου, πρέπει ο πήχης να τεθεί ψηλότερα για όλους μας.

MAS Telematics Science: Μια αναγνώριση που εκκρεμεί ακόμα

Αγαπητά μέλη της κίνησης G700

Σε συνέχεια της δημοσίευσης από εσάς του προβλήματος που εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε οι απόφοιτοι της σύμπραξης τουΤΕΙ Πειραιά με το Αυστριακό Πανεπιστήμιο «Donau, University of Krems» και ενόψει της αναγνώρισης των σπουδών ιδιωτικώνΚΕΣ και Κολεγίων, θα θέλαμε να σας παρακαλέσουμε όπως με την σύμφωνη γνώμη σας δημοσιεύσετε τα ακόλουθα:

Συμμετείχαμε ως φοιτητές σε ένα από τα πολλά μεταπτυχιακά προγράμματα σύμπραξης του ΤΕΙ Πειραιά με ξένα Πανεπιστήμια,θεωρώντας λανθασμένα ότι σπουδάζοντας σε Ελληνικό Δημόσιο Ίδρυμα δεν επρόκειτο να υπάρξει πρόβλημα αναγνώρισης τωνσπουδών μας.

Φαίνεται όμως ότι δεν είμαστε οι μόνοι σε αυτή τη θέση καθώς σχετική Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη αναφέρει τοπρόβλημα αναγνώρισης που αντιμετωπίζουν οι απόφοιτοι και άλλης σύμπραξης του ΤΕΙ Πειραιά.

Το μεταπτυχιακό πρόγραμμα που εμείς παρακολουθήσαμε (“MAS in Telematics Management”) διεκόπη το 2004 εξαιτίας τουγεγονότος ότι το Αυστριακό Πανεπιστήμιο απονέμει μόνο μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών και το ΔΙΚΑΤΣΑ (όπως και ο ΔΟΑΤΑΠστη συνέχεια) δήλωσε αδυναμία αναγνώρισής του, βάσει του ισχύοντος νόμου.

Από τότε, το ΤΕΙ Πειραιά σταμάτησε τις όποιες προσπάθειες αναγνώρισης έκανε, αφήνοντας μας μετέωρους να παρακαλούμε τουςΒουλευτές των δύο μεγάλων κομμάτων για να προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες ώστε να αναγνωριστούν επιτέλους οι σπουδέςμας σε αυτή την σύμπραξη Ελληνικού Δημόσιου Ιδρύματος στο οποίο καταβάλαμε ένα διόλου ευκαταφρόνητο τίμημα.

Σε όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που απευθυνθήκαμε με δική μας πρωτοβουλία και ενέργειες, η απάντηση που λάβαμε τονΜάρτιο 2008 αναφέρει πως είναι στην δικαιοδοσία κάθε χώρας η αναγνώριση των πτυχίων και συνεπώς το πρόβλημά μας θαπρέπει να λυθεί αποκλειστικά από την Ελληνική Πολιτεία που επικαλείται ως κώλυμα στην περίπτωσή μας το γεγονός ότι τοΑυστριακό Πανεπιστήμιο απονέμει μόνο μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών, την στιγμή όμως που η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεωντης Βουλής αναγνώρισε το «Κολέγιο της Ευρώπης» το 2007, ίδρυμα που απονέμει επίσης μόνο μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών.

Δεν νομίζουμε ότι παράλογα ζητούμε να εφαρμοστεί και σε εμάς που σπουδάσαμε σε σύμπραξη Ελληνικού Δημόσιου Ιδρύματος ηλύση που δόθηκε στο «Κολέγιο της Ευρώπης».

Αν το Υπουργείο Παιδείας εξακολουθεί να δηλώνει αδυναμία αναγνώρισης των τίτλων σπουδών της σύμπραξης που παρακολουθήσαμε, θα πρέπει να μας αναφέρει ποιά μέτρα έλαβε ως Εποπτεύουσα Αρχή κατά του Ελληνικού Δημόσιου Ιδρύματος που την διοργάνωσε διότι είναι πολύ πιθανό οι φοιτητές και μόνο να έχουν υποστεί συνέπειες (εξαιτίας της αδυναμίας αναγνώρισης) και ουδείς άλλος.

Να τι λέει η εφημερίδα Καθημερινή σχετικά με το θέμα σε άρθρο της 2 Αυγούστου 2008 το οποίο αφορά άμεσα την περίπτωσή μας:

"...Η ίδια πολιτεία όμως δεν αναγνωρίζει πτυχία μεγάλων ξένων πανεπιστημίων,αν δημιουργήσουν παραρτήματα στην Ελλάδα ή συνεργαστούν με εγχώριους εκπαιδευτικούς οργανισμούς. Ασχέτως ποια πανεπιστήμια είναι αυτά. Μπορεί,δηλαδή, ο ΔΟΑΤΑΠ να αναγνωρίζει ένα Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ιδρυμα τηςαλλοδαπής, αλλά αν το τελευταίο αποφασίσει να δίνει πτυχία με διαφορετικόαπό τον παραδοσιακό τρόπο, τότε μαύρο φίδι που τους έφαγε (τουςπτυχιούχους). Με άλλα λόγια, η ελληνική πολιτεία δεν αξιολογεί μόνο ταιδρύματα του εξωτερικού, αξιολογεί και τις εκπαιδευτικές τους μεθόδου. Ετσι,για να έχει ένα παιδί στο πτυχίο μοίρα, πρέπει να ξενιτευτεί. Να πάει έστωμέχρι το στο Τσιταγκόνγκ του Μπαγκλαντές (σ.σ.: κι αυτό δεν είναιφανταστικό. Από το University of Chittagong ο ΔΟΑΤΑΠ αναγνωρίζει τα πτυχίαΧημείας και Βοτανολογίας).

Αυτοί οι παραλογισμοί είναι προϊόν ενός συστήματος που δεν μπορεί και δενθέλει να αξιολογήσει τη γνώση. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα φροντίζειμόνο να βρίσκονται όλοι οι πτυχιούχοι -εσωτερικού κι εξωτερικού- στην ίδιαγραμμή εκκίνησης, όταν αρχίζουν τον κοπιώδη δρόμο για την κατάληψη μιαςθέσης στο Δημόσιο. Επόμενο είναι να οδηγούμαστε σε όλο και μικρότερο κοινόπαρονομαστή..."

Εμείς απλά θα προσθέσουμε ότι σύμφωνα με το site του ΔΟΑΤΑΠ αναγνωρίζονται και Αφρικανικά Πανεπιστήμια όπως τα UGANDA - KAMPALA - MAKERERE UNIVERSITY και ZIMBABWE -HARARE - UNIVERSITY OF ZIMBABWE & UNIVERSITY OF RHODESIA - SALISBURY επειδή προφανώς καλύπτουν όλο το φάσμα των επιστημονικών απαιτήσεων του ΔΟΑΤΑΠ σε αντίθεση με το Αυστριακό Πανεπιστήμιο "Donau, University of Krems" στο οποίο σπουδάζουν σχεδόν 3.700 φοιτητές από 53 χώρες του κόσμου, διαθέτει τομεγαλύτερο Campus της Αυστρίας και ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης και χρηματοδοτήθηκε για τον σκοπό αυτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα ανώτατα πολιτικά στελέχη που όπως λένε ενημερώνονται από την ιστοσελίδα της G700 και συμπαρίστανται στα προβλήματα των νέων και της ελληνικής οικογένειας, θα προβούν σε ενέργειες για τα όσα αναφέραμε ή θα προτιμήσουν την αδιαφορία και απραξία που ούτως ή άλλως κατά κόρον εφαρμόζεται;

Με εκτίμηση

Επιτροπή αποφοίτων για την αναγνώριση του «MAS in Telematics Management»

Η αμήχανη αναγνώριση των κολεγίων

...Ξανανοίγει το διάλογο για το τοπίο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα...

Κατατέθηκε χτες στη Βουλή, μέσα στο κατακαλόκαιρο, το νομοσχέδιο της κυβέρνησης που ρυθμίζει ζητήματα λειτουργίας των Κολεγίων στη χώρα μας.

Το νομοσχέδιο είναι ακόμη μία απόδειξη της απερίγραπτης αμηχανίας και ατολμίας της κυβέρνησης στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ωστόσο, τι ακριβώς ρυθμίζει το νομοσχέδιο;

Τα εξής εξαιρετικά κρίσιμα ζητήματα για τα προβλήματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Τι τίτλο επιτρέπεται να έχουν στην ταμπέλα τους τα Κολέγια και βεβαίως το γεγονός ότι είναι παράνομο στο εξής να έχουν κοινή είσοδο με φροντιστήρια. Ε, τώρα πια που τα Κολέγια δεν θα έχουν την ίδια πόρτα με τα φροντιστήρια αγγλικών θα αρχίσουν να έρχονται οι απόφοιτοι της Οξφόρδης και του LSE στην Ελλάδα για μεταπτυχιακά.

Το νομοσχέδιο δυστυχώς αρχίζει και τελειώνει στο εξής ένα. Στο ότι υπάγει τα Κολέγια στην εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας. Σε αυτόν ακριβώς τον τραυματισμένο συμβολισμό αντιδρούν με λύσσα όσοι αντιδρούν θεωρώντας προφανώς ότι τα Κολέγια όχι απλώς δεν εντάσσονται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά ούτε καν στην εκπαίδευση.

Το νομοσχέδιο είναι μία ιδιόμορφη αφορμή με την οποία ξανανοίγει ο διάλογος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πέρα, ωστόσο, από τις καλές ή κακές, μεταρρυθμιστικές ή αγωνιστικές απόψεις, υπάρχουν συγκεκριμένες νομικές δεσμεύσεις.

Η Οδηγία 2005/36 υποχρεώνει τη χώρα να αναγνωρίσει επαγγελματικά δικαιώματα ανάλογα με αυτά των δημόσιων πανεπιστημίων στους αποφοίτους των Κολεγίων εκείνων, τα οποία συνεργάζονται με πανεπιστήμια χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, δεν επιτρέπει στην Ελλάδα να θέσει προϋποθέσεις ουσιαστικές/ακαδημαϊκές ως προς τη λειτουργία τους. Δηλαδή, ποιος διδάσκει, τι διδάσκει και ποιον διδάσκει. Αυτά ελέγχονται μόνο από τα συνεργαζόμενα πανεπιστήμια.

Όμως, αυστηρές ακαδημαϊκές προϋποθέσεις θα μπορούσαν να είχαν τεθεί για τα υπόλοιπα Κολέγια που δεν υπάγονται στην Οδηγία και είναι πραγματικά περίεργο, γιατί κάτι τέτοιο δεν επιχειρήθηκε.

Τρεις είναι οι λύσεις ως προς την Οδηγία. Ή την εφαρμόζουμε, ή περιμένουμε να καταδικαστούμε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και κατόπιν να την εφαρμόσουμε ή αποχωρούμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλα τα υπόλοιπα λέγονται για να λέγονται, όπως οι νομικές ανοησίες για υπεροχή του Συντάγματος και του άρθρου 16 έναντι της Οδηγίας.

Με λίγα λόγια ή θα προσαρμοστούμε ή θα βουλιάξουμε. Ή θα δούμε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την Οδηγία σαν αφορμή για να αλλάξουμε προς το καλύτερο το πεδίο της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα ή θα συμβιβαστούμε με χαμηλού επιπέδου εκπαίδευση από δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα κρύβοντας για μια ακόμη φορά τα προβλήματα κάτω από το χαλί.

Η ίδια η αμηχανία και η φοβία του νομοσχεδίου τουλάχιστον καταφέρνει και ανοίγει ξανά το διάλογο για την δημόσια ανώτατη εκπαίδευση. Ένα αγαθό που όσο περισσότερο κρατικοποιείται, άλλο τόσο χάνει το δημόσιο χαρακτήρα του.

ΔΗΜΟΣΙΟ πανεπιστήμιο είναι το αυτοδιοίκητο πανεπιστήμιο που αξιολογείται από το κράτος, χρηματοδοτείται από το κράτος αλλά που ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΡΑΤΟΣ.

Η κυβέρνηση χωρίς διάθεση, τόλμη και σχέδιο και μάλλον εν αγνοία της ξανανοίγει το διάλογο.

Πρώτοι στα γράμματα, πρώτοι στους αγώνες;

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συνθήματα της κομμουνιστικής αριστεράς και συγκεκριμένα της κομμουνιστικής νεολαίας υπήρξε το γνωστό και διαχρονικό «πρώτοι στα γράμματα, πρώτοι στους αγώνες». Για να είμαστε ακριβείς, το εν λόγω μότο δεν υπήρξε απλώς ένα συνηθισμένο κομματικό σύνθημα, ήταν για τους κομμουνιστές μια ολόκληρη στάση ζωής. Ο καλός αριστερός όφειλε μέσα στη σχολή του να είναι πρότυπο για τους συναδέλφους του φοιτητές. Πως άλλωστε θα μπορούσε να μιλήσει αξιόπιστα για Ενιαία Δημόσια Ανώτατη Εκπαίδευση, για καλύτερα εργαστήρια, για καλύτερη Παιδεία τη στιγμή που ο ίδιος παίρνει χάλια βαθμούς, είναι τελευταίος στην τάξη, δεν προγραμματίζει σωστά τη δουλειά του και με τις πράξεις του απαξιώνει τη δημόσια παιδεία;

Αυτή η στάση ζωής, που υιοθετήθηκε από μία μικρή αλλά καλά οργανωμένη και με επιρροή στη διαμόρφωση σκέψης μειοψηφία, σε συνδυασμό με τη συστηματική προώθηση του αιτήματος για ίση πρόσβαση στη γνώση από τις ευρύτερες κεντρώες δημοκρατικές δυνάμεις, έθεσε τη βάση για μια σημαντική κατάκτηση στη σύγχρονη Ελλάδα: το μαζικό δημοκρατικό πανεπιστήμιο, πηγή γνώσης και συνάμα μοχλό κοινωνικής κινητικότητας προς τα πάνω.

Σήμερα λοιπόν, που το πανεπιστήμιο έχει ξεπεράσει προ πολλού τα όριά του, με τους υπάρχοντες θεσμούς να αποτελούν ιερές αγελάδες που κανείς δεν τολμάει να αγγίξει, με ορισμένες μειοψηφίες φοιτητών να ελέγχουν ασφυκτικά, να καίνε και να σπάνε κατά το δοκούν τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ, με ομάδες καθηγητών να λειτουργούν προστατευμένες από εξωτερική ακαδημαϊκή και διοικητική αξιολόγηση, με τυπολάτρες γραφειοκράτες να συνθλίβουν την αυτονομία και αυτοτέλεια του πανεπιστημίου, σήμερα η προοδευτική δημοκρατική παράταξη και η Αριστερά έπρεπε να ήταν οι πρώτες που θα ενδιαφέρονταν για την αντιστροφή των σημερινών παρακμιακών τάσεων: να προστάτευαν το πανεπιστήμιο από τους τραμπούκους και τους παράγοντες κάθε κομματικού χώρου, να επέτρεπαν χωρίς πολλές φανφάρες να εφαρμοστεί μιας ήσσονος σημασίας και εμβέλειας αλλαγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (νόμος Γιαννάκου), και να μην έπεφτε τόσο εύκολα θύμα της επικοινωνιακής προσπάθειας της Κυβέρνησης να αλλάξει την ατζέντα του δημόσιου διαλόγου από την οικονομία που καίει στα πανεπιστήμια που τα καίνε.

Το μήνυμα που στέλνει η αποχή στις φοιτητικές παρατάξεις

Ολοκληρώνονται σήμερα οι φοιτητικές εκλογές στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ της χώρας με τις αρνητικές παραδόσεις των τελευταίων ετών να τηρούνται στο ακέραιο: μικροεπεισόδια με κουκουλοφόρους εξωπανεπιστημιακούς αλλά και μεταξύ των μελών των διαφορετικών φοιτητικών παρατάξεων, έκδοση ξεχωριστών εκλογικών αποτελεσμάτων, προώθηση κομματικών γραμμών αντί για έμφαση στην αντιμετώπιση των άμεσων πρακτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές.

Υπ’ αυτές τις συνθήκες δεν είναι να απορεί κανείς που ΚΑΙ φέτος θα συνεχιστεί μία ακόμη λυπηρή παράδοση των τελευταίων ετών. Η ΑΠΟΧΗ, η οποία συνήθως είναι γιγάντια στις γενικές συνελεύσεις, στις εκλογές αναμένεται να είναι συντριπτική.

Αν όμως τα μικροεπεισόδια και οι σκληρές αντιπαραθέσεις μπορούν να υποβαθμιστούν ως γραφικότητες ή ακόμα και να δικαιολογηθούν στη λογική του «νέοι είναι, βράζει το αίμα τους», η αποχή πρέπει να απασχολήσει στα σοβαρά τις παρατάξεις.

Οι τελευταίες είναι καιρός να αντιληφθούν ότι σε όλα τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ της χώρας υπάρχει μια σιωπηλή πλειοψηφία που αισθάνεται ότι αγνοείται, αν δεν προσβάλλεται πλήρως απ’ την κατάσταση η οποία επικρατεί στο πανεπιστήμιο και ειδικότερα στους κόλπους του φοιτητικού κινήματος.

Ο μέσος φοιτητής του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου, όχι μόνο αδιαφορεί, αλλά αρνείται επίμονα και διαχρονικά να λάβει μέρος σε διαδικασίες τις οποίες θεωρεί υστερόβουλα πολιτικά παιχνίδια, και οι οποίες ουδεμία σχέση έχουν με την αναζήτηση πρακτικών λύσεων στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ίδιος και οι συνάδελφοί του καθημερινά.

Το μόνο που θέλει είναι να ολοκληρώσει υπό ομαλές συνθήκες και σε εύλογο χρονικό διάστημα τις σπουδές του, και να αναζητήσει την τύχη του στην αγορά εργασίας όπου τον περιμένει μια σκληρή πραγματικότητα.

Είναι λοιπόν καιρός, οι φοιτητικές παρατάξεις να πάψουν να αποσιωπούν τους πραγματικούς συσχετισμούς στην κοινωνία των φοιτητών και να αναζητήσουν να γίνουν πραγματικά χρήσιμες και ελκυστικές, αλλάζοντας το τροπάρι στο οποίο μας έχουν συνηθίσει μέχρι τώρα:

• Να πάψουν να καλύπτουν τα κενά οργάνωσης των ΑΕΙ "με το αζημίωτο".

• Να χαλαρώσουν τη σχέση τους με τα κόμματα.

• Να κόψουν τον ομφάλιο λώρο με τους ομαδάρχες φοιτητοπατέρες και τους βουλευτές.

• Ν’ αλλάξουν ατζέντα, εστιάζοντας πρωτίστως στην αντιμετώπιση των πρακτικών ζητημάτων που απασχολούν τους φοιτητές.

• Να δημιουργήσουν η κάθε μία το δικό της όραμα για το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο του σήμερα, χωρίς κούφια κομματικά συνθήματα και αναμασήματα των ιδεοληψιών της γενιάς του Πολυτεχνείου, με πυξίδα την κοινή λογική και μέτρο σύγκρισης τα καλύτερα πανεπιστήμια του πλανήτη.

Οι φοιτητικές παρατάξεις πρέπει διεκδικήσουν ένα νέο ρόλο μέσα στο πλαίσιο ενός σύγχρονου δημόσιου πανεπιστημίου. Να δώσουν προτεραιότητα στο πανεπιστήμιο και τους φοιτητές και τελευταία στον εαυτό τους. Διαφορετικά είναι βέβαιο ότι οι πολιτικές και θεσμικές εξελίξεις θα τις προσπεράσουν, χωρίς κανείς να κλάψει γι’ αυτές.

Μπλοκαρισμένα Πανεπιστήμια

Από τον Γιώργο Παγουλάτο*

Ξέρω πολλούς που το ενδιαφέρον τους για το ελληνικό πανεπιστήμιο θυμίζει την συγκαταβατική περιέργεια ενός πολιτισμένου ανθρώπου για τα ήθη της φυλής των Γιανομάμι. Συνήθως έχουν ένα κοινό: τα παιδιά τους θα σπουδάσουν στο εξωτερικό.

Ξέρω όμως πολύ περισσότερους που παρακολουθούν τα ελληνικά ΑΕΙ με αγωνία. Είναι κυρίως αυτοί για τους οποίους το «διεθνές μπακαλορεά»(IB) είναι πολύ ακριβό και οι σπουδές στο εξωτερικό απρόσιτες.

Αν το ελληνικό πανεπιστήμιο υστερεί στις διεθνείς κατατάξεις, προοιωνίζεται κάτι για τις ευκαιρίες που θα έχουν τα παιδιά τους στην αυριανή διεθνοποιημένη κοινωνία.

Αποτελούν την πλειονότητα και είναι οι μεγάλοι ριγμένοι.

Όπου το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτυγχάνει, αποτυγχάνει για λογαριασμό τους.

Τα πράγματα δεν είναι μαύρο-άσπρο.

Ποτέ ελληνικά ΑΕΙ δεν στελεχώνονταν με τόσους πολλούς διεθνώς αξιόλογους πανεπιστημιακούς. Ποτέ οι υλικές υποδομές δεν ήταν καλύτερες, παρά την υποχρηματοδότηση: την τελευταία δεκαετία αμφιθέατρα, βιβλιοθήκες, εργαστήρια σύγχρονης τεχνολογίας έχουν μειώσει την απόσταση από τις πανεπιστημιακές μητροπόλεις.

Πολλά βέβαια μένουν να γίνουν.

Κάποια -προσοχή!- κινδυνεύουν να χαθούν.

Όπως η κοινοτική χρηματοδότηση των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, που επιτρέπουν ηλεκτρονική πρόσβαση όλων των ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας σε 13,500 διεθνή επιστημονικά περιοδικά (έργο αφοσιωμένων πανεπιστημιακών όπως ο Βασίλης Παπάζογλου).

Το υπουργείο παιδείας δεν την συμπεριέλαβε στην «αναπτυξιακή στρατηγική 2007-13».

Χωρίς κοινοτική χρηματοδότηση οι βιβλιοθήκες κινδυνεύουν να συρρικνωθούν στην προ του 1996 κατάσταση και οι υποχρεώσεις μας προς το «ευρωπαϊκό συμβούλιο έρευνας» (ERC) να μείνουν στον αέρα.

Τι φταίει;

Παρά τις πρόσφατες ως επί το πλείστον θετικές αλλαγές, τα πανεπιστήμια παραμένουν δέσμια ενός αναχρονιστικού θεσμικού πλαισίου, που αποτυπώνει ακόμα τον κρατικό κορπορατισμό της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου.

Προτεραιότητα τότε είχε ο «εκδημοκρατισμός». Και ο νόμος-πλαίσιο 1268/82 ανταποκρίθηκε στην προτεραιότητα αυτή: η αυταρχική «έδρα» καταργήθηκε, οι πανεπιστημιακοί βοηθοί έγιναν «μέλη ΔΕΠ», η φοιτητική συμμετοχή θεσμοθετήθηκε σε πολύ υψηλά ποσοστά, επιβραβεύοντας τους αγώνες του «φοιτητικού κινήματος». Το «ακαδημαϊκό άσυλο» κατοχυρώθηκε με σιδηρές διατάξεις -ήταν νωπές οι μνήμες μιας περιόδου που ασφαλίτες και παρακρατικοί τρομοκρατούσαν φοιτητές και καθηγητές αριστερών πεποιθήσεων.

Γερνώντας όμως οι θεσμικές διευθετήσεις, προσβάλλονται από το νόμο των αθέλητων συνεπειών.

Επιλύουν μεν τα προβλήματα για τα οποία θεσπίστηκαν, δημιουργούν όμως άλλα, παρενέργειες που δεν προέβλεψαν ή δεν επιδίωξαν.

Η ακαδημαϊκή ελευθερία είναι προ πολλού κεκτημένη -όχι όμως εάν οι απόψεις ενοχλούν τις ακραίες μειοψηφίες που νέμονται το πανεπιστήμιο.

Η φοιτητική συμμετοχή είναι δεδομένη -αλλά ομάδες εκπροσώπων μπορούν να διαλύουν συγκλήτους, συνελεύσεις και εκλογές. Η σύνοδος πρυτάνεων συνεδριάζει σε ξενοδοχεία, εκτός πανεπιστημίου, για να προστατευτεί από το άσυλο! Στο όνομα του ασύλου, η δημόσια περιουσία καταστρέφεται ξανά και ξανά.

Πώς συμβιβάζεται η δημοκρατία με την ανομία και την αυθαιρεσία;

Όταν ο εκδημοκρατισμός ολοκληρώθηκε και η σκόνη έκατσε, έγιναν ορατές οι μακροχρόνιες παρενέργειες: μετριοκρατία, ισοπεδωτική ομοιομορφία, κρατική γραφειοκρατία, κομματοκρατία, βία των μειοψηφιών.

Ένα πανεπιστήμιο μπλοκαρισμένο, στις χειρότερες στιγμές του να θυμίζει τη μελαγχολική φράση του Ευγένιου Ο' Νιλ (Eugene O' Neil): «δεν υπάρχει εδώ παρόν ή μέλλον: μόνο το παρελθόν επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά...».

Θεσμοί παρωχημένοι παράγουν αγκυλώσεις και δυσλειτουργίες.

Εξελίσσονται σε «ιερές αγελάδες» που μπερδεύονται στα πόδια μας χωρίς κανείς να τολμά να τις αγγίξει. Εκτρέφουν προσοδοθηρικά συμφέροντα που υπερασπίζονται με κάθε τρόπο τη διαιώνισή τους.

Το θεσμικό πλαίσιο των ΑΕΙ παρέχει στα κόμματα εξουσίας υπέρμετρες δυνατότητες πολιτικών παρεμβάσεων: από πελατειακή σπορά νέων πανεπιστημιακών τμημάτων μέχρι εκλογές πρυτανικών αρχών.

• Φοιτητικές παρατάξεις ελέγχουν πανεπιστήμια.
• Ομάδες καθηγητών λειτουργούν προστατευμένες από εξωτερική ακαδημαϊκή αξιολόγηση.
• Τυπολάτρες κρατικοί γραφειοκράτες συνθλίβουν υπεύθυνους πανεπιστημιακούς διότι τόλμησαν να ασκήσουν αποτελεσματική αυτοδιοίκηση, όπως θα έκανε κάθε σοβαρό ΑΕΙ στον κόσμο. (ρωτήστε για τη συνεχιζόμενη περιπέτεια των καθηγητών της επιτροπής ερευνών του διακεκριμένου πανεπιστημίου Κρήτης...)

Στο μπλοκαρισμένο αυτό σκηνικό η σημαντικότερη ώθηση έρχεται από την Ευρώπη.

Προτεραιότητα του 1974-1982 ήταν ο εκδημοκρατισμός.

Προτεραιότητα σήμερα παραμένει ο εξευρωπαϊσμός, η διεθνοποίηση, η ποιότητα της εκπαίδευσης σε μια ανταγωνιστική κοινωνία γνώσης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) μιλά ήδη για την «πέμπτη ελευθερία»: μετά την ελεύθερη μετακίνηση ανθρώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων, η ελεύθερη μετακίνηση της γνώσης, των φοιτητών, των ερευνητών. Ανοιχτοί ορίζοντες, διεθνής άμιλλα. Για να τρέξει το δημόσιο πανεπιστήμιο θέλει πραγματική αυτονομία, αξιολόγηση και πολυτυπία. Θεσμική πολλαπλότητα και πολυμορφία. Διαφορετικούς τύπους σχολών, διαφορετικούς κανόνες λειτουργίας όπου χρειάζεται. Ισχυρές πανεπιστημιακές διοικήσεις, με διαχειριστική ευελιξία και δημόσια λογοδοσία.

Περισσότερο από ποτέ, ο δρόμος για ένα δημόσιο πανεπιστήμιο ανοιχτών ευκαιριών και κοινωνικής συνοχής περνά από την επιδίωξη της ποιότητας και της αριστείας. Κι αυτή η ατζέντα μεταρρύθμισης παραμένει ανοιχτή.

* Ο Γ. Παγουλάτος είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και Επισκέπτης Καθηγητής στο Κολέγιο της Ευρώπης, Bruges. Το άρθορ του δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Καθημερινή.

Αναγνώριση του MSc in Food Science

Ο κύριος Αθανάσιος Κουστολίδης μας έστειλε την ακόλουθη επιστολή εκ μέρους τριών αποφοίτων του μεταπτυχιακού προγράμματος στην Τεχνολογία Τροφίμων και αφορά στην αναγνώριση του εν λόγω προγράμματος για το ακαδημαϊκό έτος 1999-2000 που έγινε σε συνεργασία του ΤΕΙ Αθήνας (Σχολή Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής) με το University of Lincolnshire and Humberside (σήμερα University of Lincoln) του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ανάλογα προβλήματα μη αναγνώρισης μεταπτυχιακών προγραμμάτων, τα οποία διεξάγονται με συνεργασία ελληνικών (δημόσιων) και ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, απαντώνται συχνά ανά την ελληνική εκπαιδευτική επικράτεια. Θα θυμάστε για παράδειγμα τη μη αναγνώριση του MAS Telematics (συνεργασία ΤΕΙ Πειραιά και κρατικού Αυστριακού Πανεπιστημίου Donau - Universitaet Krems), που είχαμε συζητήσει στο blog της G700 ύστερα από επιστολή των ενδιαφερόμενων, επειδή το αυστριακό πανεπιστήμιο δεν διέθετε προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Θεωρούμε ότι το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να πάψει να κρύβεται πίσω από τις ρυθμίσεις του ΔΟΑΤΑΠ , τις οποίες αυτό άλλωστε θεσμοθέτησε, και να δώσει συνολική λύση στο συγκεκριμένο αυτό πρόβλημα που απασχολεί εκατοντάδες μεταπτυχιακούς φοιτητές και αποφοίτους. Ακολουθεί η επιστολή του κ. Κουστολίδη.

Προς G700

Η σύζυγος και φίλοι μου είναι απόφοιτοι του μεταπτυχιακού προγράμματος στην Τεχνολογία Τροφίμων για το ακαδημαϊκό έτος 1999-2000 που έγινε σε συνεργασία του ΤΕΙ Αθήνας (Σχολή Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής) με το University of Lincolnshire and Humberside (σήμερα University of Lincoln) του Ηνωμένου Βασιλείου.

Δυστυχώς όμως, το εν λόγω ετήσιο μεταπτυχιακό πρόγραμμα (6 μήνες στο ΤΕΙ Αθήνας με επιτόπιες επισκέψεις Άγγλων καθηγητών, 6 μήνες στη Μεγάλη Βρετανία με καταβολή διδάκτρων, αποκλειστική γλώσσα διδασκαλίας την αγγλική, υποχρεωτικές παρακολουθήσεις τόσο σε εργαστηριακά όσο και σε θεωρητικά μαθήματα, αυστηρές γραπτές εξετάσεις στις οποίες αρκετοί φοιτητές δεν κατάφεραν να ανταπεξέλθουν και σύνταξη υποχρεωτικής μεταπτυχιακής εργασίας/διπλωματικής) προηγήθηκε του Ν. 2916/2001 με τον οποίο δόθηκε η δυνατότητα στα ΤΕΙ να συμπράττουν στη λειτουργία μεταπτυχιακών προγραμμάτων με Τμήματα Πανεπιστημίων εσωτερικού ή εξωτερικού.

Έτσι και παρά τις συνεχείς προσπάθειες των 100 περίπου αποφοίτων του ίδιου μεταπτυχιακού προγράμματος για την αναγνώριση του εν λόγω μεταπτυχιακού τίτλου από τον ΔΟΑΤΑΠ (πρώην ΔΙΚΑΤΣΑ), ο συγκεκριμένος φορέας επικαλούμενος αυστηρά τη σημερινή νομοθεσία αρνείται να προχωρήσει στην αναγνώρισή του, αν και ανεπισήμως σε ιδιωτική συζήτηση οι εισηγητές του ΔΟΑΤΑΠ μας διαβεβαιώνουν ότι δεν αμφιβάλλουν για την καλή ποιότητα του προγράμματος.

Περιττό βέβαια να αναφέρω ότι ο βρετανικός ΔΟΑΤΑΠ (UK NARIC) αναγνωρίζει ως απόλυτα ισότιμο το εν λόγω μεταπτυχιακό, δηλ. παρατηρείται το πρωτοφανές φαινόμενο η ίδια η Ελληνική Πολιτεία να αμφισβητεί τις εκπαιδευτικές ικανότητες ενός ελληνικού και δημόσιου ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος.

Επιπλέον, σημειώνω ότι το ως άνω θέμα έχει απασχολήσει και το Ελληνικό Κοινοβούλιο κατόπιν επερώτησης του βουλευτή κ. Μιχ. Μπεκίρη στις 18/07/2006. Δυστυχώς όμως ο αρμόδιος υφυπουργός κ. Ταλιαδούρος κατέφυγε στην απλή επανάληψη των θέσεων του ΔΟΑΤΑΠ χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία του θέματος, παρατείνοντας έτσι την αγωνία μας για την αναγνώριση του μεταπτυχιακού τίτλου.

Σε μία στιγμή λοιπόν που τα δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα βάλλεται ποικιλοτρόπως και οι απόφοιτοι ιδιωτικών κολλεγίων αναμένεται να αποκτήσουν πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα, οι 100 περίπου απόφοιτοι του παραπάνω δημόσιου μεταπτυχιακού προγράμματος βρίσκουν συνεχώς προσκόμματα τόσο στην επαγγελματική όσο και στην ακαδημαϊκή τους εξέλιξη.
Αρκεί να σας αναφέρω, ότι η πρόσληψή τους στο Δημόσιο (μέσω αντικειμενικών κριτηρίων – ΑΣΕΠ) είναι ουσιαστικά αδύνατη, αφού η απώλεια των μονάδων από τη μη αναγνώριση του μεταπτυχιακού τίτλου αποδεικνύεται κρίσιμη κατά την κατάταξή τους, δεδομένου και του οξύτατου ανταγωνισμού στους εν λόγω διαγωνισμούς (αφού ελάχιστες θέσεις ετησίως -μετρημένες στα δάχτυλα τους ενός χεριού- προκηρύσσονται για ΤΕ Τεχνολόγους Τροφίμων).

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, καλώ τον Υπουργό Παιδείας εκ μέρους του συνόλου των αποφοίτων του εν λόγω μεταπτυχιακού προγράμματος όπως άμεσα συμβάλει στην επίλυση του χρόνιου αυτού ζητήματος με ειδική νομοθετική ρύθμιση κατά το επικείμενο νομοσχέδιο για την αυτοδύναμη διοργάνωση μεταπτυχιακών προγραμμάτων από τα ΑΤΕΙ. Σας σημειώνω ότι σε αντίστοιχη κίνηση κάλεσε και η πρόσφατη Σύνοδος των Προέδρων ΤΕΙ (21-22 Ιουνίου 2007).

Καταλήγοντας και επειδή οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας στις οποίες έχω απευθυνθεί εμφανίζουν ανεξήγητη έλλειψη διάθεσης για την επίλυση του θέματος, ευελπιστώ ότι ο κ. Στυλιανίδης θα δώσει τις απαραίτητες κατευθύνσεις όπως αντιμετωπιστεί το θέμα με τη δέουσα ευαισθησία και τόλμη, γιατί είναι αναμφισβήτητο ότι όχι μόνο είναι εύλογο αλλά και απόλυτα δίκαιο ως αίτημα.

Με εκτίμηση,

Κουστολίδης Αθανάσιος

Αναγνώριση του MAS in Telematics Science

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί επιστολή των αποφοίτων του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών «MAS inTelematics Management». Το πρόγραμμα συνδιοργανώνεται από το Τ.Ε.Ι. Πειραιά και το κρατικό Αυστριακό Πανεπιστήμιο Donau - Universitaet Krems.

Αγαπητοί G700,

Θερμά συγχαρητήρια για το Blog σας το οποίο αντικατοπτρίζει την δεινή πραγματικότητα που ζούμε όλοι. Είναι αλήθεια ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι σήμερα είναι πολλά, προερχόμενα από διάφορες πλευρές.

Το πρόβλημα που θέλουμε να σας εκθέσουμε, αφορά την μη αναγνώριση σπουδών εκείνων των νέων που καλοπροαίρετα συμμετείχαν σε σύμπραξη Ελληνικού Δημόσιου Τριτοβάθμιου Ιδρύματος με κρατικό Πανεπιστήμιο της Αυστρίας, και κατέληξαν να δώσουν 10.000,00 ευρώ για πτυχίο που δεν μπορούν να το χρησιμοποιήσουν καθώς η Ελληνική Πολιτεία δεν το αναγνωρίζει!

Συγκεκριμένα, αναφερόμαστε στους αποφοίτους του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών «MAS inTelematics Management» το οποίο συνδιοργανώθηκε από το Τ.Ε.Ι. Πειραιά και το κρατικό ΑυστριακόΠανεπιστήμιο Donau-Universitaet Krems.

Το Donau-Universitaet Krems, είναι Πανεπιστήμιο της Αυστρίας το οποίο αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου και προσφέρει αποκλειστικά μεταπτυχιακές σπουδές υψηλού επιπέδου. Πρόκειται γιαένα κέντρο αριστείας που δίνει έμφαση στην καινοτομία και στο οποίο σπουδάζουν σχεδόν 3.700φοιτητές από 53 χώρες του κόσμου.

Ο Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π., αδυνατεί να αναγνωρίσει το Αυστριακό Πανεπιστήμιο Donau-Universitaet Krems καθώς σύμφωνα με το Ν. 3328/2005, απαραίτητη προϋπόθεση για την αναγνώριση ενός ιδρύματος της αλλοδαπής ως ομοταγούς είναι η απονομή βασικών τίτλων σπουδών, μεταπτυχιακών και διδακτορικώνδιπλωμάτων.

Η αδυναμία αυτή έχει ως αποτέλεσμα την μη αναγνώριση των πτυχίων των αποφοίτων οι οποίοι εύλογα είχαν εξ’αρχής πιστέψει ότι παρακολουθώντας σπουδές που συνδιοργανώνονταν από Ελληνικό ΔημόσιοΤριτοβάθμιο Ίδρυμα (Τ.Ε.Ι. Πειραιά), υπήρχαν όλα τα εχέγγυα ώστε να είναι εξασφαλισμένη η αναγνώρισή τους από την Ελληνική Πολιτεία.

Παρόμοιο πρόβλημα υπήρχε με τους Έλληνες αποφοίτους του Ιδρύματος «Κολλέγιο της Ευρώπης» το οποίο έχει μόνο τέσσερα τμήματα, εδρεύει σε δύο χώρες (Βέλγιο και Πολωνία) και παρέχει μόνο μεταπτυχιακές σπουδές σε Ευρωπαϊκά θέματα.

Στο Ά.14 του Ν. 3577 που ψηφίστηκε στις 29.5.2007, προβλέπεται η αναγνώριση των πτυχίων του «Κολλεγίου της Ευρώπης» παρά το γεγονός πως και αυτό παρέχει αποκλειστικά σπουδές μεταπτυχιακού επιπέδου, γεγονός που αποδέχθηκε ο Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π., ενώ για τους αποφοίτους της σύμπραξης Τ.Ε.Ι. Πειραιά και του Donau-Universitaet Krems, δεν έχει γίνει ακόμη κάτι ανάλογο.

Κατατέθηκε σχετική ερώτηση για το θέμα αυτό στο Ελληνικό Κοινοβούλιο από τον βουλευτή κ. ΜιχάληΧρυσοχοϊδη, στην ιστοσελίδα του οποίου περιγράφεται το σημαντικό αυτό πρόβλημα που ταλαιπωρεί για χρόνια τους αποφοίτους, οι οποίοι έως σήμερα, έχουν την αίσθηση ότι τόσο ο κόπος όσο και το κόστος των σπουδών τους δεν βρήκαν αντίκρυσμα, παρά το γεγονός ότι επέλεξαν Ελληνικό Δημόσιο Τριτοβάθμιο Ίδρυμα (Τ.Ε.Ι. Πειραιά) ακριβώς για να μην έχουν αυτό το πρόβλημα.

Για την Επιτροπή Αποφοίτων για την αναγνώριση του "MAS in Telematics Management"

Με εκτίμηση

Γιώργος Μαργέλης

Εκπαιδευτική παρακμή και πολιτική παιδοφιλία; Ή...

Από τον Γιάννη Βούλγαρη

ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ, ΑΡΧΙΣΑΝ ΠΑΛΙ ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΩΝΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΕΙ.

ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΤΑΙ ΟΤΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟΧΩΡΕΙ ΣΤΟΝ ΔΙΕΘΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΤΙΒΟ.

ΑΣΦΑΛΩΣ, ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ Η ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΕΧΕΙ ΣΥΝΘΕΤΑ ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΕΥΘΥΝΕΣ

Ανάμεσα σε αυτές βρίσκεται, ασφαλώς και δυστυχώς, το εκπαιδευτικό σύστημα. Όποιος αναρωτιέται για την υποβάθμιση της Ελλάδας στον διεθνή ανταγωνισμό, δεν έχει παρά να δει πώς φτάνει στο πανεπιστήμιο ο απόφοιτος της Μέσης Εκπαίδευσης.

Όχι οι «κορυφές», αλλά όσοι είναι στη μεσαία και χαμηλή κλίμακα, γιατί εκεί φαίνονται ανάγλυφα οι αντιλήψεις και οι νοοτροπίες που βάζουν στο κεφάλι τους ο δημόσιος λόγος και το σχολικό σύστημα.Παπαγαλία ως τρόπος προσέγγισης της γνώσης και ο γνωστός εθνοκεντρικός συντηρητισμός ως βαθύτερη ιδεολογική δομή («βασικά, είμαστε οι καλύτεροι γιατί έχουμε σπουδαίους προγόνους, οι "άλλοι" όμως δεν μας καταλαβαίνουν και οι "δυνατοί" του Κόσμου μάς αδικούν»).

Αυτός ο πυρήνας σπάει ή καλύπτεται, κατά περίπτωση, προφανώς από τις φιλότιμες προσπάθειες των δασκάλων, τις ποιοτικές διαφορές στο εσωτερικό της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και τη διαφορετική οικογενειακή προέλευση.

Παραμένει όμως ισχυρότατος και ενσταλάζει μια αμυντική στάση προς τα πράγματα. Ιδίως στα παιδιά που κινούνται στη μεσαία και χαμηλή κλίμακα. Σαν να έχουν περάσει από μηχανή μαζικής παραγωγής losers της παγκοσμιοποίησης.

Θα είχε ενδιαφέρον να μπορούσαμε να καταλάβουμε πόσο ευθύνεται το σχολείο και πόσο ο δημόσιος λόγος. Σε κάθε περίπτωση, σε αυτό το πολιτισμικό υπόστρωμα προστίθεται η κοινωνική τρομοκρατία για το μέλλον της ανεργίας και της ανασφάλειας που τα περιμένει.

Προβλήματα απολύτως υπαρκτά αλλά εξογκωμένα στα μυαλά των παιδιών, ακόμα και όταν η στατιστική δείχνει ότι έχουν πολύ μικρότερες διαστάσεις. Εκπλησσόμαστε ύστερα γιατί οι περισσότεροι έχουν ως «όραμα» την καριέρα του αστυνομικού, του παιδαγωγού και του δημοσίου υπαλλήλου με «τρεις κι εξήντα»!

Κοινωνική σχιζοφρένεια

Η ελληνική κοινωνία έχει διαμορφώσει πλέον μια σχιζοφρενή στάση έναντι των νέων μελών της. Φορτώνει στις νέες γενιές το μεγαλύτερο μερίδιο του κόστους που προκύπτει από την αδυναμία να προχωρήσουμε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις: του Ασφαλιστικού, του δημόσιου χρέους, της υποβάθμισης του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος, των δημόσιων υποδομών.

Ξέρουμε ότι η «αχίλλειος πτέρνα» του οικονομικού- κοινωνικού μας συστήματος είναι η δυσκολία των νέων να εισέλθουν στην αγορά εργασίας. Άπαξ και τα καταφέρουν, η συνέχεια είναι πιο εύκολη και λιγότερο επισφαλής από όσο λέγεται. Τουλάχιστον αυτό δείχνουν οι στατιστικές. Παρά ταύτα, αρνούμαστε ως κοινωνία να μεταρρυθμίσουμε το εκπαιδευτικό σύστημα και τις κοινωνικές πολιτικές κατά τρόπο που να βοηθούν και να υποστηρίζουν την προσπάθεια των νέων στα πρώτα στάδια της ζωής τους και της απασχόλησης.

Αντί να μετριάζουμε την ανασφάλεια της εργασίας των νέων ηλικιών, προτιμούμε να εσωτερικεύουμε στην οικογένεια το κόστος της πολιτικής μας αδράνειας. Ως αποτέλεσμα, ανεβαίνει ραγδαία το ιδιωτικό κόστος εκπαίδευσης για ένα σύστημα που παρακμάζει και ταυτόχρονα, οι νέοι δεν μπορούν να σταθούν στα πόδια τους χωρίς την οικογένεια και το περιουσιακό απόθεμα της προηγούμενης γενιάς.

Σε αυτό το παθολογικό πεδίο, προστίθεται το αντίθετο σύμπτωμα. Ο υπερπροστατευτισμός των γονιών προς τα παιδιά. Οι γονείς κρεμασμένοι στα κάγκελα των εξεταστικών κέντρων λειώνουν αγωνιώντας για το «πώς έγραψε το παιδί». Δεν μας αρκεί το ότι πουθενά στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν εμφανίζεται παρόμοια εικόνα για να πειστούμε ότι κάτι σάπιο και εκφυλιστικό υπάρχει εδώ;

Κάθε κοινωνία παράγει τη δική της «χαρακτηροδομή» έγραφε ο Κρίστοφερ Λας. Η κοινωνική μας σχιζοφρένεια παράγει παιδιά που δυσκολεύονται να επεξεργαστούν την έννοια των ορίων γιατί κανείς δεν τους τα θέτει και γιατί οι επιθυμίες τους ικανοποιούνται πριν καν συνειδητοποιηθούν και, επομένως, δυσκολεύονται να ενηλικιωθούν και να διαμορφώσουν το «εγώ» τους.

Δεν εξυμνώ εμμέσως την προηγούμενη Ελλάδα των πολιτικών συγκρούσεων και της ανέχειας. Αλίμονο αν χρειάζονται καταστροφές και φτώχεια για να «σκληραγωγηθεί» κάθε γενιά! Χρειάζονται όμως ειλικρίνεια και πολιτική πρωτοβουλία για να διορθώνονται τα κακώς κείμενα και να αναπροσαρμόζονται οι θεσμοί στις νέες (καλύτερες) κοινωνικές συνθήκες.

Τι είδους κοινωνική και πολιτική αδράνεια είναι αυτή που εμποδίζει τις οικογένειες να μετατρέψουν τη νοσηρότητα σε πολιτικό αίτημα αλλαγής;Όχι μόνο δεν γίνεται αυτό, αλλά βλέπουμε την πολιτική και τους «διαμορφωτές της κοινής γνώμης» να επιδίδονται σε ακατάσχετη κολακεία των νέων, δικαιολογώντας ό,τι θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως βαθύτατα ανησυχητικό σύμπτωμα.

Αντιμετωπίζουμε τις σημερινές γενιές υπό το πρίσμα των δικών μας πολιτικών εμπειριών της δικτατορίας ή λίγο αργότερα, ενώ έχουν αλλάξει ριζικά οι προϋποθέσεις, τα κίνητρα και η περιρρέουσα κουλτούρα. Βλέπουμε τις παλαιές μορφές κινητοποίησης σχεδόν με νοσταλγία, ενώ πρόκειται για την εξωτερική φόρμα που καλύπτει άλλο περιεχόμενο.

Στην πραγματικότητα, περιφρονούμε την αγωνία και τις αντιφάσεις των σημερινών γενεών, χαϊδεμένων και πρεσαρισμένων ταυτόχρονα, συντηρητικών και οργισμένων συνάμα. Δεν έχουν ανάγκη τις εκδηλώσεις κολακείας αλλά τη βαθιά αλλαγή των συνθηκών ζωής και εκπαίδευσής τους.

Τα άλλα είναι πολιτική παιδοφιλία, στην οποία πρωτοστατούν δυστυχώς τα κόμματα της Αριστεράς. Παράδοξη, μα την αλήθεια, εξέλιξη για το ΚΚΕ και τον ΣΥΝ, όπου ηγούνται στελέχη που γαλουχήθηκαν πολιτικά με το σύνθημα «πρώτοι στα μαθήματα, πρώτοι στον αγώνα» στην παλαιά ΚΝΕ του Γρηγόρη Φαράκου.

ΕΡΠΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

Και όμως η προοδευτική δημοκρατική παράταξη και η Αριστερά έπρεπε να ήταν οι πρώτες που θα ενδιαφέρονταν για την αντιστροφή των σημερινών παρακμιακών τάσεων. Γιατί στο βάθος η κρίση αφορά την προοδευτική κατάκτηση της δεκαετίας του ΄60 (στην Ελλάδα μία- δύο δεκαετίες αργότερα), του μαζικού πανεπιστήμιου.

Εδώ και χρόνια όμως η κατάσταση δείχνει τα όρια, σε όλη την Ευρώπη αλλά κυρίως στην Ελλάδα. Εξισωτισμός προς τα κάτω, ισοπεδωτική τυποποίηση, θεσμική ακαμψία, μόνιμη οικονομική δυσπραγία. Σε αυτά να προσθέσουμε τη μισθολογική εξαθλίωση των διδασκόντων στη Βασική και Μέση Εκπαίδευση, γεγονός που τους απαξιώνει κοινωνικά.

Ας μη γελιόμαστε: η σημερινή κατάσταση δεν είναι υπερασπίσιμη και κανένα άρθρο 16 ή άλλος νόμος δεν μπορεί να ανακόψει την ανατροπή ενός συστήματος που γίνεται ασύμφορο και για τη χώρα και για τις οικογένειες. Η αγορά και η κοινωνία ήδη επιβάλλουν τη δική τους έρπουσα αντιμεταρρύθμιση, μεταφέροντας στο εκπαιδευτικό σύστημα ατόφιες τις κοινωνικές ανισότητες και ιεραρχίες, υποβαθμίζοντας περαιτέρω την κοινωνική δικαιοσύνη και αναδιανομή. Ήδη επιβάλλουν ένα εκπαιδευτικό σύστημα πολλαπλών ταχυτήτων.

Ο πρόσφατος νόμος για την Ανώτερη Εκπαίδευση θα είναι απλή ασπιρίνη μπροστά σε αυτή την εξέλιξη.Όχι για τα μέτρα που περιέχει ή δεν περιέχει, όσο γιατί στο πανεπιστήμιο δεν υπάρχουν οι εσωτερικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Η κυβέρνηση και οι πρυτανικές αρχές ακολουθούν τη γραμμή της «λάου λάου» εφαρμογής του νόμου, που υπό τις παρούσες συνθήκες ίσως να είναι ρεαλιστική. Ακόμα και αν πετύχαινε όμως, θα οδηγούσε απλώς σε μια προσαρμογή του δημόσιου πανεπιστήμιου στον χώρο που θα του αφήσουν οι πολύ δυναμικότερες και ταχύτερες αλλαγές που επιβάλλουν η αγορά και οι οικογένειες.

Μας αρκεί αυτό; Στα κόμματα αρκεί, γιατί πλέον δρουν με χρονικό ορίζοντα τη διετία, ούτε καν την τετραετία.

Στους διδάσκοντες όμως γιατί να αρκεί; Όλοι ξέρουμε ότι το πανεπιστήμιο και η φοιτητική νεολαία είναι φυσικός χώρος του ριζοσπαστισμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει αναγκαστικά παράδοση στην ψευτοαριστερίστικη ηγεμονία.

Μπορούν άραγε οι πανεπιστημιακοί του αριστερού και κεντροαριστερού χώρου να συγκλίνουν σε μια συναντίληψη που θα δημιουργήσει την αναγκαία εσωτερική κρίσιμη μάζα για την αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος; Είναι προφανές ότι το ερώτημα αφορά πρωτίστως τον χώρο του ΠΑΣΟΚ και του «όλου ΣΥΝ».

Ο Γιάννης Βούλγαρης διδάσκει στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου . Το άρθρο του δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Τα Νέα στις 10-11-2007

Πανελλαδική Έρευνα Αποφοίτων: Πρώτος στόχος η σίγουρη δουλειά

Από τον Γιώργο Κιούση

Η σταθεροποίηση στην απασχόληση είναι το μείζον πρόβλημα για την πλειονότητα των αποφοίτων ΑΕΙ και ΤΕΙ. Ενας στους τρεις πτυχιούχους αναζητούν σταθερή εργασία, το 61% προτιμά την απασχόληση στο Δημόσιο και ένας στους τέσσερις έχει αλλάξει στα πέντε με εφτά χρόνια μετά την αποφοίτησή του από τέσσερις δουλειές και πάνω.

Το 82% των φοιτητών έχουν αποφοιτήσει έως τα 25 τους χρόνια, το 44% είχαν μετακινηθεί ως φοιτητές σε άλλη πόλη από αυτήν της κατοικίας των γονέων τους για να σπουδάσουν.

Αντίθετα απ' ό,τι πιστεύεται, μόνο 17% των πτυχιούχων πανεπιστημίων βρέθηκαν να ανήκουν στη «γενιά των 700 ευρώ και κάτω» 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση.

Το 2005, 68% των αποφοίτων των ετών 1998-2000 απολάμβαναν καθαρές μηνιαίες αποδοχές ανώτερες των 900 ευρώ, 35% ανώτερες των 1.100 ευρώ και 15% ανώτερες των 1.300 ευρώ. Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ αποφοίτων ως προς τις αποδοχές είναι κατά συνέπεια υψηλές. Οι γυναίκες έχουν πολύ χαμηλότερες αποδοχές κατά μέσο όρο.

Πέντε έως επτά έτη μετά την αποφοίτηση, ένα πολύ υψηλό ποσοστό πτυχιούχων (84%) απασχολούνται, ένα σχετικά μικρό ποσοστό είναι άνεργοι (6,4%) και ένα λίγο υψηλότερο (9,3%) δεν είναι οικονομικά ενεργοί.

Οι επιστημονικοί κλάδοι με την υψηλότερη επισφάλεια απασχόλησης είναι οι ξένες γλώσσες, η Ιστορία-Αρχαιολογία, η Ιατρική-Οδοντιατρική, η Φιλολογία-Φιλοσοφία, τα Μαθηματικά-Φυσική-Χημεία, η Φυσική Αγωγή-αθλητισμός. Αντίθετα, οι κλάδοι με τα χαμηλότερα ποσοστά επισφαλούς απασχόλησης είναι η Οικιακή Οικονομία, η Διαιτολογία, η Νοσηλευτική, η Νομική, η Κτηνιατρική, η Φαρμακευτική, οι επιστήμες διοίκησης, οι μηχανικοί υπολογιστών-συστημάτων πληροφορικής-επικοινωνιών.

Τα παραπάνω στοιχεία είναι μέρος της πανελλαδικής έρευνας της Οριζόντιας Δράσης των Γραφείων Διασύνδεσης, από την οποία προέκυψε ότι 60% των αποφοίτων των πανεπιστημίων των ετών 1998-2000 ήταν γυναίκες και το 40% άνδρες, που η μέση ηλικία τους τη στιγμή της έρευνας ήταν τα 30 έτη.

Το εκπαιδευτικό επίπεδο του πατέρα τους ήταν μεσαίο προς υψηλό, της μητέρας τους χαμηλό προς μεσαίο, ενώ το οικογενειακό εισόδημα του 69% των αποφοίτων ήταν μεταξύ 10-30 χιλιάδες ευρώ.

Τέλος, 65% των ερωτώμενων δήλωσαν ευχαριστημένοι από τις σπουδές τους, 25% ούτε ευχαριστημένοι ούτε δυσαρεστημένοι και 10% δυσαρεστημένοι.

Αγωνία

Πέντε χρόνια μετά την αποφοίτηση 35% αυτών που είναι μισθωτοί δεν έχουν σταθερή απασχόληση. Ενα χρόνο μετά το ίδιο ποσοστό μειώνεται στο 32%. Ομως ακόμα και επτά χρόνια μετά την αποφοίτηση, ένας στους τέσσερις εργαζόμενους απόφοιτους δεν έχει σταθερή δουλειά.

Στο σύνολο των αποφοίτων των ετών 1998-2000, που το 2005 ήσαν μισθωτοί ή συμβασιούχοι έργου απασχολούμενοι σε έναν εργοδότη, 36% ήταν επισφαλώς εργαζόμενοι.

Η έλλειψη θέσεων εργασίας στην ειδικότητά τους είναι ο λόγος ανεργίας που επικαλούνται 73% των άνεργων αποφοίτων, αν και ταυτόχρονα 39% δηλώνουν ότι η έλλειψη εργασιακής εμπειρίας, κατάρτισης και δεξιοτήτων αποτελεί μειονέκτημα στην πρόσληψη έναντι άλλων υποψηφίων.

Τέλος, 7% δηλώνουν ότι οι διακρίσεις φύλου κατά την πρόσληψη αποτελούν το λόγο της ανεργίας τους. Είναι αξιοσημείωτο ότι, παρά το σχετικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας, 41% των άνεργων αποφοίτων είναι άνεργοι πάνω από ένα έτος.

Σύμφωνα με την ίδια ερευνα οι μη ενεργοί ομαδοποιούνται στις εξής κατηγορίες: 23% είναι γυναίκες που δεν συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων, 16% είναι άνδρες που κάνουν το στρατιωτικό τους, 42% άτομα που πραγματοποιούν μεταπτυχιακές σπουδές, 7% είναι άτομα που προετοιμάζουν ή αναμένουν αποτελέσματα διαγωνισμών πρόσληψης, 3% είναι γιατροί που αναμένουν την έναρξη ειδικότητας και 9% δηλώνουν άλλους λόγους μη συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό.

*Πέντε έως επτά έτη μετά την αποφοίτηση, μεταπτυχιακές σπουδές έχει πραγματοποιήσει ή πραγματοποιεί 40% των πτυχιούχων πανεπιστημίων, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι τα μεταπτυχιακά έχουν μετατραπεί σε τέταρτη βαθμίδα της εκπαίδευσης.

*Το 44% των αποφοίτων των ετών 1998-2000 που πραγματοποίησαν μεταπτυχιακές σπουδές το έκαναν γιατί τους ενδιέφερε η επιστημονική πρόοδος και το αντικείμενο σπουδών, ενώ 52% για να επιτύχουν καλύτερη επαγγελματική αποκατάσταση είτε βρίσκοντας εργασία στο αντικείμενο σπουδών (20%) είτε αποκτώντας πρόσβαση σε καλύτερη επαγγελματική σταδιοδρομία μέσω της απόκτησης εξειδικευμένης γνώσης.

*Είναι χαρακτηριστικό από αυτήν την άποψη ότι 61% των μεταπτυχιακών φοιτητών δούλευαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, ενώ από αυτούς που δούλευαν 72% είχαν αντικείμενο εργασίας συναφές με αυτό των μεταπτυχιακών σπουδών.

3-4 δουλειές

Η αλλαγή δουλειάς δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε πέρασμα από την ανεργία. Είναι χαρακτηριστικό ότι 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση, 10% έχουν μόνο μία εμπειρία εργασίας, 60% έχουν αλλάξει δύο με τρεις δουλειές, ενώ 26% τέσσερις δουλειές και πάνω.

Ταυτόχρονα, στο ίδιο διάστημα 22% των αποφοίτων δεν έχουν βιώσει κανένα επεισόδιο ανεργίας, 45% μόνο ένα, ενώ 33% δύο ή περισσότερα.

Οι αλλαγές στις δουλειές φαίνεται να οδηγούν στη βελτίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της απασχόλησης, όπως πιστοποιείται από τα συγκριτικά αποτελέσματα της έρευνας για τα χαρακτηριστικά της πρώτης σημαντικής και της σημερινής απασχόλησης των αποφοίτων των ετών 1998-2000.

Το χρονικό διάστημα μεταξύ της αποφοίτησης και της πρώτης σημαντικής απασχόλησης είναι ενδεικτικό για της δυσκολίες που έχουν οι απόφοιτοι των πανεπιστημίων ως προς την πρόσβαση σε σημαντική απασχόληση, ό,τι και αν ο όρος «σημαντική» σημαίνει.

Στο 34% των αποφοίτων των ετών 1998-2000, η πρώτη τους σημαντική απασχόληση ξεκίνησε κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών τους ή μέχρι ένα μήνα μετά την αποφοίτηση.

Ενα άλλο 33% των αποφοίτων βρήκαν σημαντική δουλειά μέσα σε 1 μήνα μέχρι 1 χρόνο μετά την αποφοίτηση, ενώ το υπόλοιπο 33% πάνω από 1 χρόνο μετά την αποφοίτηση. Είναι φανερό ότι ο βαθμός δυσκολίας πρόσβασης στη σημαντική απασχόληση διαφοροποιείται σημαντικά ανάμεσα στους αποφοίτους και τους ισομοιράζει σε τρεις διακριτές κατηγορίες.

Δεδομένου ότι 84% των αποφοίτων πανεπιστημίων απασχολούνται 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση, είναι ενδιάφερον να δει κανείς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της απασχόλησής του.

Ετεροαπασχόληση

Ενα 28% των πτυχιούχων πανεπιστημίων ετεροαπασχολείται 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση, δεδομένου ότι δηλώνει ότι το αντικείμενο εργασίας αντιστοιχεί καθόλου ή λίγο στο αντικείμενο σπουδών.

Οι επιστημονικοί κλάδοι με εκτεταμένη ετεροαπασχόληση είναι η Δασολογία και οι Επιστήμες Περιβάλλοντος, η Φυσική Αγωγή και ο αθλητισμός, οι επιστήμες διοίκησης, η οικονομική επιστήμη, η Κοινωνιολογία-Ανθρωπολογία-Κοινωνική Πολιτική, η Πολιτική Επιστήμη.

Αντίθετα, οι κλάδοι με περιορισμένη ετεροαπασχόληση είναι οι αρχιτέκτονες, οι πολιτικοί μηχανικοί, οι τοπογράφοι, οι απόφοιτοι Διαιτολογίας, Οικιακής Οικονομίας, Νομικής, Καλών Τεχνών, Ψυχολογίας, Νοσηλευτικής, Ιατρικής-Οδοντιατρικής.

*Το 61% των αποφοίτων, 72% των γυναικών έναντι 43% των ανδρών, δηλώνουν ότι επιθυμούν να εργάζονται στο Δημόσιο 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση. Μόνο 12% των αποφοίτων δείχνουν προτίμηση στον ιδιωτικό τομέα, ενώ ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό (27,5%) δηλώνουν προτίμηση να έχουν δική τους επιχείρηση.

*Ο πιο σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει θετικά την προτίμηση εργασίας στο 66% των αποφοίτων είναι η ασφάλεια που εξασφαλίζει η θέση απασχόλησης. Ακολουθούν κατά σειρά οι καλές αποδοχές, η συμβατότητα της εργασίας με τις οικογενειακές υποχρεώσεις, η δυνατότητα αυτονομίας στην εργασία και οι θετικές προοπτικές εξέλιξης.

*Οι γυναίκες απόφοτοι αξιολογούν συγκριτικά περισσότερο από τους άνδρες την ασφάλεια της απασχόλησης και τη συμβατότητα της εργασίας με τις οικογενειακές υποχρεώσεις, ενώ οι άντρες συγκριτικά περισσότερο από τις γυναίκες τις καλές αμοιβές, την αυτονομία στην εργασία και τις θετικές προοπτικές εξέλιξης.Η πολύ χαμηλή προτίμηση για την εργασία στον ιδιωτικό τομέα δείχνει ότι οι συνθήκες απασχόλησης και οι όροι εργασίας δεν είναι καθόλου ελκτικοί για τους αποφοίτους των πανεπιστημίων.

Η ταυτότητα της έρευνας
Πανελλαδική έρευνα απορρόφησης των αποφοίτων των πανεπιστημίων των ετών 1998-2000 στην αγορά εργασίας 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση. Πραγματοποιήθηκε την ίδια χρονική περίοδο (Δεκέμβριος 2004 - Ιανουάριος 2006) από όλα τα Γραφεία Διασύνδεσης των ελληνικών πανεπιστημίων, πλην του Ανοιχτού, της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας, με κοινή μεθοδολογία (δείγμα, ερωτηματολόγιο, εννοιολογικό πλαίσιο) και συντονισμό από την «Οριζόντια Δράση Υποστήριξης των Γραφείων Διασύνδεσης», που αποτελεί το πανελλαδικό δίκτυο των Γραφείων Διασύνδεσης. Το κάθε Γραφείο Διασύνδεσης είχε την ευθύνη ανάλυσης των στοιχείων για το πανεπιστήμιό του, ενώ η Οριζόντια Δράση είχε την ευθύνη ανάλυσης του συνόλου των πρωτογενών στοιχείων από όλα τα πανεπιστήμια και εξαγωγής των γενικών αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων για το σύνολο χώρας. Επιστημονικά υπεύθυνη και συντονίστρια της πανελλαδικής έρευνας η Μαρία Καραμεσίνη, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου. Την ερευνητική ομάδα, εκτός από την κ. Καραμεσίνη, αποτελούσαν οι Σίλια Βιτωράτου, Ερίκ Γκαζόν, Ειρήνη Μουστάκη. Σκοπός της έρευνας ήταν να διερευνήσει τον βαθμό και την ποιότητα εργασιακής και επαγγελματικής ένταξης των πτυχιούχων των πανεπιστημίων 5-7 έτη μετά την αποφοίτησή τους, καθώς και τα χαρακτηριστικά της διαδικασίας μετάβασής τους από την εκπαίδευση στην απασχόληση. Τα γενικά αποτελέσματα έχουν εξαχθεί ανά φύλο και επιστημονικό κλάδο σπουδών των αποφοίτων. Μέγεθος δείγματος: 13.612 απόφοιτοι των ετών 1998-2000 που αποτελούν 22,3% του αντίστοιχου πληθυσμού.

Το άρθρο-παρουσίαση της έρευνας αποφοίτων ΑΕΙ - ΤΕΙ του Γιώργου Κιούση δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία στις 5-11-2007.

Αναγνώριση Κολεγίων

Η 20ή Οκτωβρίου ήταν μια σημαντική ημερομηνία. Σηματοδοτούσε τη λήξη της προθεσμίας που είχε στη διάθεσή της η Ελλάδα προκειμένου να συμμορφωθεί με την Οδηγία 36/2005 της ΕΕ, αναγνωρίζοντας επαγγελματικά δικαιώματα στους αποφοίτους των ιδιωτικών κολεγίων που συνεργάζονται με ξένα πανεπιστήμια. Πολλοί από μας περίμεναν αυτήν την εξέλιξη εδώ και χρόνια.

Πιστεύαμε πως, μετά από δεκαετίες αναβολών και αφού είχε εξαντλήσει κάθε νόμιμο ή νομότυπο μέσο, η ελληνική Πολιτεία θα αναγκαζόταν επιτέλους να δώσει λύση σε ένα πρόβλημα που ταλαιπωρεί ήδη δεκάδες χιλιάδες νέους και προβληματίζει πολύ περισσότερους.

Ως G700 δεν έχουμε κανένα λόγο να επαναλάβουμε τη φλύαρη κινδυνολογία των εφημερίδων και των τηλεοπτικών παραθύρων. Με δεδομένο πως ζούμε στο πετσί μας το πρόβλημα θέλουμε απλώς να τοποθετήσουμε το ζήτημα στην πραγματική του βάση.

Καταρχάς οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε πως στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων η πολυαναμενόμενη ρύθμιση αφορά νέους χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων. Οι γόνοι των πλούσιων οικογενειών δεν έχουν λόγο να απευθύνονται στα κολέγια. Έχουν τη δυνατότητα των σπουδών στο εξωτερικό, όπου μπορούν να αποκτήσουν πτυχία πολύ μεγαλύτερου κύρους.

Κατά δεύτερον οφείλουμε να κατανοήσουμε πως η ευρωπαϊκή ρύθμιση δεν είναι απειλή, αλλά ευκαιρία. Μέχρι σήμερα ανεχόμαστε ως κοινωνία να λειτουργεί μια ολόκληρη κατηγορία εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, με 25.000 χιλιάδες περίπου σπουδαστές αυτή τη στιγμή, υπό καθεστώς ημι-παρανομίας. Μιλάμε για ένα πραγματικό φαρ-ουέστ.

Αυτά που ολόκληρη η ελληνική κοινωνία ονομάζει κολέγια είναι σύμφωνα με το νόμο αδιαβάθμητες επαγγελματικές σχολές, το καθεστώς των οποίων ρυθμίζεται από ένα Νομοθετικό Διάταγμα του 1935. Ο επίσημος τίτλος τους είναι υποχρεωτικά και αποκλειστικά «Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών» και δεν έχουν καμία σχέση ή επαφή με το Υπουργείο Παιδείας. Η λειτουργία τους εποπτεύεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης και τα μοναδικά κριτήρια για τη χορήγηση ή ανανέωση των αδειών λειτουργίας είναι κάποιες τυπικές λογιστικές ή κτιριακές προδιαγραφές.

Η ολοκλήρωση του στρουθοκαμηλισμού και της παράνοιας επισφραγίζεται από την απόλυτη απροθυμία των πολιτικών, ανεξαρτήτως κομματικής ταυτότητας, να αναγνωρίσουν έστω το πρόβλημα, προβάλλοντας ως δικαιολογία το Σύνταγμα και το άρθρο 16.

Πιστεύουμε πως η ευρωπαϊκή πίεση για αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων στους αποφοίτους των κολεγίων, πέρα από το να διατυπώνει το αυτονόητο, αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία να ξεκαθαρίσει επιτέλους το τοπίο.

Τα κολέγια πρέπει να τεθούν υπό την εποπτεία του ΥΠΕΠΘ και να τους επιβληθούν συγκεκριμένες προδιαγραφές λειτουργίας∙ προδιαγραφές που δε θα εξαντλούνται στο μέγεθος των παραθύρων στις αίθουσες αλλά θα εστιάζουν πρωτίστως στην ποιότητα του παρεχόμενου έργου, στα τυπικά προσόντα και το επαγγελματικό καθεστώς του εκπαιδευτικού προσωπικού κλπ.

Όσα ιδρύματα καταφέρουν να ανταποκριθούν με επιτυχία στην αξιολόγηση αυτή να αναγνωριστούν και όλα τα υπόλοιπα να κλείσουν. Και φυσικά όσα κολέγια κριθούν άξια να λειτουργούν δε μπορούν παρά να προσφέρουν στους αποφοίτους τους τη δυνατότητα να εργάζονται χωρίς περιορισμούς, αξιοποιώντας τα εφόδια που η ίδια η Πολιτεία αξιολόγησε ως επαρκή.

Δυστυχώς όμως και η νέα κυβέρνηση φαίνεται πως δε σκοπεύει να ξεστρατίσει από την πεπατημένη. Ήδη οι ιθύνοντες μας καθησύχασαν. Δεν πρόκειται να συμβεί τίποτα στο άμεσο μέλλον. Τι κι αν έληξε η προθεσμία; Μέχρι να τελεσιδικήσουν οι προσφυγές που θα κατατεθούν θα περάσουν περίπου τρία χρόνια. Οπότε μέχρι τότε βλέπουμε.

Εδώ όμως μιλάμε για μια κατάσταση στρεβλή και απαράδεκτη. Μια κατάσταση για την οποία θα έπρεπε όλοι να ντρεπόμαστε και όχι να χειροκροτούμε όσους της δίνουν παράνομες παρατάσεις.

Η G700 λέει όχι στη λογική του «δε βαριέσαι», του κουκουλώματος των προβλημάτων, της επιπόλαιης διαχείρισης του «βλέποντας και κάνοντας». Κύριοι της κυβέρνησης έχετε την υποχρέωση να δίνετε λύσεις, να βάζετε τάξη στο χάος. Όποιος φοβάται να αναμετρηθεί με τα προβλήματα σήμερα, μετακυλύωντάς τα στις επόμενες γενιές, θα μας βρει απέναντί του.