Η Γενιά των 700 ευρώ

Το πραγματικό σκάνδαλο με την ΕΛΣΤΑΤ

2012-01-23T01:54:00.001+02:00

Του Μανόλη Γαλενιανού*

Οφείλω να πω ότι δεν αντιλαμβάνομαι τη λογική της πρόσφατης έρευνας για την αναθεώρηση των στατιστικών στοιχείων. Διάβασα στην Καθημερινή της Κυριακής (πλήρες κείμενο εδώ) ότι:

«Ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες του τέως πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου αλλά και των τότε υπουργών και υφυπουργών Οικονομικών διαβλέπει στο πλαίσιο της έρευνας που διενήργησε για τις καταγγελίες περί σκόπιμης διόγκωσης του ελλείμματος της Ελλάδας για το 2009, ο υπό παραίτηση οικονομικός εισαγγελέας Γρηγόρης Πεπόνης»

Ας υποθέσουμε ότι οι κατηγορίες ευσταθούν και το έλλειμμα του 2009 δεν ήταν 15.4% του ΑΕΠ (όπως υπολογίστηκε το Νοεμβρίο του 2010) αλλά, ας πούμε, 10.4%. Τότε θα μπορούσαμε να πετύχουμε μείωση του ελλείμματος κατά 5 μονάδες απλώς ξεφουσκώνοντας τα νούμερα, χωρίς επιπτώσεις στην οικονομία, χωρίς περικοπές μισθών και συντάξεων και χωρίς αύξηση της φορολογίας.

Και αν η χρηματοδότησή μας από την τρόικα εξαρτάται από το να πιάνουμε στόχους που τους κάνουμε να μοιάζουν δύσκολοι (φουσκώνοντας τεχνητά τα προηγούμενα ελλείμματα) ενώ στην πραγματικότητα είναι εύκολοι (επειδή το μόνο που χρειάζεται είναι να αποτυπώσουμε την πραγματική κατάσταση με ακρίβεια) τότε μάλλον θα πρέπει να ευχαριστήσουμε τον Παπανδρέου και τον Παπακωνσταντίνου για την καπατσοσύνη τους.

Αλλά δε νομίζω ότι τα παραπάνω ισχύουν. Για να μειωθεί το έλλειμμα από το 15.4% του 2009 στο 10.5% του 2010 χρειάστηκε να παρθούν μέτρα σκληρής λιτότητας -- επειδή ακριβώς η απεικόνιση του ελλείμματος στο 15.4% ήταν ακριβής. Αυτό φαίνεται και από το ότι η Eurostat προσυπέγραψε τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία το 2010 για πρώτη φορά από το 2004 ενώ από το 2004 μέχρι το 2009 κάθε χρόνο δημοσιοποιούσε τους ενδοιασμούς της για τα στοιχεία αυτά.

Τώρα όμως αντί να διωχθεί ποινικά η ηγεσία της παλιάς στατιστικής υπηρεσίας, η οποία μέχρι τον Οκτώβρη του 2009 ισχυρίζονταν ότι το έλλειμμα της χρονιάς θα μείνει στο 6% ενώ στην πραγματικότητα ήταν σχεδόν τριπλάσιο, γίνεται δίωξη στον καινούριο επικεφαλής της ΕΛΣΤΑΤ που είπε τα πράγματα όπως ήταν. Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το πραγματικό σκάνδαλο της υπόθεσης «Greek statistics.»

Και για να μην ξεχνιώμαστε, τα στατιστικά στοιχεία επηρεάζουν και την πολιτική: οι εκλογές του 2009 θα ήταν σίγουρα πολύ διαφορετικές αν όλοι μας γνωρίζαμε ότι το έλλειμμα είναι πολύ μεγαλύτερο και η επίλυσή του πολύ πιο επείγουσα. Αν μη τι άλλο, το «λεφτά υπάρχουν» σίγουρα δε θα υπήρχε σαν σύνθημα.

*Ο Μανόλης Γαλενιανός είναι επίκουρος καθηγητής στο Οικονομικό Τμήμα του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της G700.

Ευελιξία με ανασφάλεια

2012-01-15T17:40:00.003+02:00

Προ 10ημέρου το ΔΝΤ, η ΕΚΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησαν εμμέσως από το Υπουργείο Εργασίας τη μείωση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα στα επίπεδα της Πορτογαλίας. Μιλάμε για μείωση του κατώτατου μισθού κατά 200 ευρώ με παράλληλη συρρίκνωση του 13ου και 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, όπως έγινε και στο Δημόσιο.

Για τους νέους κάτω των 25 ετών δεν το συζητάμε. Ο βασικός έπεσε ήδη στα 592 ευρώ πριν ένα χρόνο, τη στιγμή που αποδεδειγμένα από άλλα ευρωπαϊκά παραδείγματα (πχ Φινλανδία 1995-1996), τέτοιες ρυθμίσεις δεν οδήγησαν σε αύξηση της απασχόλησης των νέων.

Πρόκειται για μια ακατανόητη εμμονή της Τρόικα με το μισθολογικό κόστος του ιδιωτικού τομέα, όταν για το βασικό πρόβλημα της αγοράς εργασίας στη χώρα μας ευθύνονται δύο αιτίες:

α) Η rigid-anomy. Είναι η συνύπαρξη αρτηριοσκληρωτικών ρυθμίσεων σε επίπεδο εργατικής νομοθεσίας (rigidity) που αυξάνουν το μη-μισθολογικό κόστος, με την εκτεταμένη ανομία (anomy) στην πράξη.

β) Η υπερφορολόγηση της εργασίας. Σύμφωνα με έρευνα του Foundation for European Reform, σ’ ένα ακαθάριστο κόστος εργασίας ύψους 30,000 ευρώ το χρόνο, ο εργαζόμενος παίρνει καθαρά 18,000 περίπου ευρώ. Τα υπόλοιπα είναι εργοδοτικές εισφορές συν φορολογία και κοινωνικές εισφορές του μισθωτού. Εάν δε προστεθεί και ο ΦΠΑ, τότε οι καθαρές απολαβές πέφτουν στις 17,000 ευρώ, γεγονός που σημαίνει πραγματικό συντελεστή φορολόγησης ύψους 44,4%.

Σήμερα λοιπόν, κι ενώ σωστά προχωράει η μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης ευελιξίας (flexibility), δεν γίνεται τίποτα για να ενισχυθεί η οικονομική ασφάλεια (security). Επιχειρείται απλά το ξεφούσκωμα των εργασιακών με προσαρμογή του κανονιστικού πλαισίου και των αμοιβών στη νέα υφεσιακή πραγματικότητα και την πολιτική ευρύτερης λιτότητας. Βρισκόμαστε συνεπώς αντιμέτωποι με την ευελιξία και την ανασφάλεια.

Διαφωνούμε ριζικά.

Πρώτον, χρειάζεται να συνεχιστεί με αμείωτη ένταση η μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας προς την κατεύθυνση του εξορθολογισμού και της μεγαλύτερης ευελιξίας με παράλληλη ενσωμάτωση της μαύρης εργασίας και της παραοικονομίας στον επίσημο τομέα.

Δεύτερον, πρέπει να δοθεί έμφαση στην απαλλαγή της εργασίας από πλεονάζοντα κόστη, δηλαδή δυσβάσταχτους φόρους και εισφορές.

Τρίτον, χρειάζεται να θεσπιστεί ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Η λιτότητα πρέπει να συμβαδίσει με την ενίσχυση του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας για τις ομάδες με χαμηλά εισοδήματα και τις ευπαθείς ομάδες. Χρειάζεται εδώ να τεθεί επί τάπητος το ζήτημα του κοινωνικού μισθού κι ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος που να εξασφαλίζει στον κάθε εργαζόμενο είτε σε ρευστό, είτε σε παροχή υπηρεσιών, ποσό που αντιστοιχεί τουλάχιστον σε 1000 με 1200 ευρώ το μήνα καθαρά. Όσο δηλαδή απαιτούν οι ανάγκες επιβίωσης σ' ένα αστικό κέντρο της Ελλάδας.

Αυτό το ποσό, ακόμα και την προηγούμενη περίοδο των παχιών αγελάδων –προ κρίσης-, δεν μπορεί να αποτελέσει το θεσμικά συμφωνημένο όριο ενός βασικού μισθού ανάμεσα σε εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Μπορεί όμως να αποτελέσει αντικείμενο μιας νέας εθνικής κοινωνικής πολιτικής, η οποία προσαρμόζεται στις νέες ανάγκες της κρίσης.

The Decline and Fall of the Euro?

2012-01-09T11:32:00.001+02:00

By Daniel Gross*
Project Syndicate

BRUSSELS – Great empires rarely succumb to outside attacks. But they often crumble under the weight of internal dissent. This vulnerability seems to apply to the eurozone as well.

Key macroeconomic indicators do not suggest any problem for the eurozone as a whole. On the contrary, it has a balanced current account, which means that it has enough resources to solve its own public-finance problems. In this respect, the eurozone compares favorably with other large currency areas, such as the United States or, closer to home, the United Kingdom, which run external deficits and thus depend on continuing inflows of capital.

In terms of fiscal policy, too, the eurozone average is comparatively strong. It has a much lower fiscal deficit than the US (4% of GDP for the eurozone, compared to almost 10% for the US).

Debasement of the currency is another sign of weakness that often precedes decline and breakup. But, again, this is not the case for the eurozone, where the inflation rate remains low – and below that of the US and the UK. Moreover, there is no significant danger of an increase, as wage demands remain depressed and the European Central Bank will face little pressure to finance deficits, which are low and projected to disappear over the next few years. Refinancing government debt is not inflationary, as it creates no new purchasing power. The ECB is merely a “central counterparty” between risk-averse German savers and the Italian government.

Much has been written about Europe’s sluggish growth, but the record is actually not so bad. Over the last decade, per capita growth in the US and the eurozone has been almost exactly the same.

Given this relative strength in the eurozone’s fundamentals, it is far too early to write off the euro. But the crisis has been going from bad to worse, as Europe’s policymakers seem boundlessly capable of making a mess out of the situation.

......Read the full article in Project Syndicate

*Daniel Gros is Director of the Center for European Policy Studies.

Εκλογές με σύνθημα "Ματζούνια Υπάρχουν";

2012-01-03T12:51:00.002+02:00

Του Γιάννη Βούλγαρη
ΤΑ ΝΕΑ, 30/12/2011

Αν θέλαμε να ζωγραφίσουμε τη σημερινή εικόνα θα χρειαζόμασταν ασφαλώς ορισμένες πινελιές πολιτικού σουρεαλισμού. Πώς αλλιώς να περιγράψεις την κατάσταση που ο κυρίαρχος δημόσιος λόγος διατυμπανίζει «το Μνημόνιο απέτυχε», η κυβέρνηση που το εφάρμοσε παραιτήθηκε, αλλά η χώρα κινείται πάντα στον αστερισμό των νέων μνημονίων με τη συμμετοχή όσων μέχρι χτες έκαναν ό,τι μπορούσαν για «να αποτύχει το Μνημόνιο»; Πώς αλλιώς να περιγράψεις μια κατάσταση που η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών υποστηρίζει την παραμονή στο ευρώ, αλλά η χώρα δεν έχει κατορθώσει να συμφωνήσει σε μια πολιτική παραμονής στο ευρώ;

Υπάρχει κάτι βαθιά επικίνδυνο στη σημερινή πολιτική κατάσταση. Ο κυρίαρχος δημόσιος λόγος έχει γίνει αυτοκαταστροφικός. Στην ουσία λέει: το Μνημόνιο απέτυχε, μας έδωσαν λάθος φάρμακο, αλλά τώρα πρέπει να πιούμε το ίδιο φάρμακο ή σχεδόν το ίδιο. Εν τω μεταξύ, θα κάνουμε και εκλογές για να αλλάξουμε τον φαρμακοποιό που θα μας το δώσει. Ωστόσο, κανένας λαός δεν πίνει επ' άπειρον φάρμακο που του λένε ότι τον βλάπτει. Κανένα πολιτικό σύστημα δεν αντέχει ένα τέτοιο χάσμα μεταξύ κυρίαρχου δημόσιου λόγου και εφαρμοζόμενης πολιτικής, ούτε καν στο όνομα του «δεν υπάρχει εναλλακτική λύση». Η επικράτηση αυτού του αυτοκαταστροφικού λόγου οδηγεί μαθηματικά στην καταβαράθρωση της χώρας με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, γιατί ουσιαστικά αποσιωπά την ασθένεια. Καθιστά έτσι ανέφικτη κάθε συνεννόηση σε κάθε εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης.

Η δυσκολία αμφισβήτησης αυτού του κυρίαρχου όσο και αυτοκαταστροφικού λόγου είναι προφανής. Η Ελλάδα, πρώτη ανάμεσα στην ευρωζώνη, βυθίστηκε τα δύο τελευταία χρόνια βαθύτερα στην κρίση. Το Μνημόνιο και τα άλλα μέτρα που ώς τώρα εφαρμόστηκαν δεν αντέστρεψαν την πορεία. Ετσι, η συνοπτική διαπίστωση «το Μνημόνιο απέτυχε» επιβάλλεται με την ισχύ του αυτονόητου, παραμερίζοντας τα επόμενα ερωτήματα: σε τι; σε όλα; γιατί; τι άλλο είχε προταθεί; πόσο έχουν αλλάξει τα μείζονα προβλήματα που το επέβαλαν; πόσες διαφορετικές θεραπείες υπάρχουν που να εξαρτώνται από εμάς; Η παρασιώπηση αυτών των ερωτημάτων συσκοτίζει τις πολιτικές συνεπαγωγές και τις πιθανές θεραπείες, που προφανώς διαφοροποιούνται αναλόγως με τις απαντήσεις που δίνονται σε αυτά.

Ομως μια διαφορετική ανάγνωση της κρίσης και αποτίμηση των εξελίξεων έχει ισχυρά επιχειρήματα, ακόμα και αν σήμερα πάει αντίθετα στον συρμό. Ποια;

Πρώτον, η ελληνική κρίση ήταν αυτοτελής και ενδογενής, θα εκδηλωνόταν έτσι κι αλλιώς ανεξαρτήτως της παγκόσμιας, αν και η αντιμετώπισή της θα ήταν ασφαλώς ευκολότερη χωρίς την τελευταία. Η χώρα είχε μπει σε ύφεση πριν από το Μνημόνιο και παρά την τεράστια πρόσθετη ζήτηση που εξ ορισμού σημαίνει ένα δημόσιο έλλειμμα 15% του ΑΕΠ.

Δεύτερον, η πολιτική της Ελλάδας την περίοδο 2008-2009, όταν η παγκόσμια κρίση είχε πλέον ξεσπάσει, ήταν καταστροφική καθώς οι τότε κυβερνήσεις έκαναν τα αντίθετα από αυτά που έπρεπε, με τις ευλογίες και τις πλειοδοσίες όμως τόσο των αντιπολιτεύσεων όσο και των μίντια που ύστερα έγιναν τιμητές. Ετσι η Ελλάδα έφτασε εξαντλημένη στο Μνημόνιο, χωρίς τον χρόνο, την πολιτική διαύγεια και τη δύναμη να διαπραγματευτεί ουσιαστικά στη βάση ενός δικού της σχεδίου.

Τρίτον, το διπλό έλλειμμα, το δημοσιονομικό και του ισοζυγίου πληρωμών, προσγείωνε αναγκαστικά τη χώρα σε χαμηλότερα επίπεδα ανάπτυξης και εισοδημάτων. Το Μνημόνιο ήταν η πιο συμφέρουσα από τις λύσεις που τότε είχαμε ώστε να εξασφαλίσουμε την πιο ομαλή αναγκαστική προσγείωση. Η άλλη λύση που τότε είχε προταθεί ήταν η μονομερής κήρυξη χρεοκοπίας, λύση με ανυπόφορο κόστος, που όσοι τότε την πρότειναν σήμερα φοβούνται μήπως η ελεγχόμενη διαδικασία PSI ενεργοποιήσει τα CDS!

Τέταρτον, το Μνημόνιο δεν ήταν απλώς μια δανειακή σύμβαση. Ηταν ταυτόχρονα ένα πολιτικό κείμενο μεταξύ πολιτικών - κρατικών υποκειμένων. Η «επαναδιαπραγμάτευσή» του ήταν όχι μόνο δυνατή αλλά μέσα στη φύση της συμφωνίας, μόνο που θα ήταν συνεργατικού και όχι μονομερούς χαρακτήρα. Προϋπέθετε κλίμα εμπιστοσύνης και όχι αντιπαράθεσης ή αμοιβαίας εξαπάτησης.

Πέμπτον, το ευρωπαϊκό σκηνικό άλλαξε λίγους μήνες μετά την έναρξη του Μνημονίου και έγινε δυσμενέστερο με ευθύνη του γερμανογαλλικού διευθυντηρίου και κυρίως της γερμανικής Δεξιάς, στο εσωτερικό της οποίας παίχτηκε προφανώς μια σκληρή παρτίδα υπέρ ή κατά του ευρώ, για να επικρατήσει πρόσφατα το υπέρ. Ο χειρισμός της ελληνικής κρίσης υπό συνθήκες στρατηγικής ασάφειας επιτάχυνε την κρίση της ευρωζώνης. Από τη στιγμή που η Γερμανία αποφασίζει τον Οκτώβριο του 2010 τη συμμετοχή των ιδιωτών στο κόστος διάσωσης της χώρας μας και προαγγέλλει τη χρεοκοπία μας εντός του ESM στα μέσα του 2013, η Ελλάδα έχει αποκλειστεί από τις διεθνείς αγορές και από τις διεθνείς επενδύσεις. Εκτοτε η χώρα χορεύει όχι μόνο στον ρυθμό του Μνημονίου αλλά και της ευρύτερης κρίσης της ευρωζώνης.

Εκτον, αυτή η αλλαγή εξηγεί γιατί οι αιτίες της σημερινής ύφεσης είναι περισσότερο σύνθετες και ασφαλώς ξεπερνούν τις επιπτώσεις του «μείγματος» που πρότεινε το Μνημόνιο. Ο Χρ. Ιορδάνογλου (Athens Review of Books, τχ.χ, Δεκέμβριος 2011), παρουσιάζοντας έναν ψυχρό και εξονυχιστικό απολογισμό του Μνημονίου με βάση τις επιδιώξεις, τους στόχους και τις αστοχίες, σημειώνει ότι το μέγεθος της ύφεσης μόνο κατά ένα μέρος εξηγείται με τη δημοσιονομική περιστολή. Το γενικό κλίμα αβεβαιότητας για τις τύχες του ευρώ, αλλά κυρίως για τη θέση της Ελλάδας σε αυτό, οδήγησε σε φυγή κεφαλαίων, κρίση ρευστότητας, πιστωτική ασφυξία και απέτρεψε κάθε ξένη επένδυση. Η αύξηση των εξαγωγών επαληθεύτηκε αλλά η προωθητική της δύναμη είναι περιορισμένη λόγω μειωμένου βάρους στην οικονομία μας. Τα 15 δισ. του ΕΣΠΑ έμειναν στα αζήτητα. Τέλος, σε αυτό το δυσμενές περιβάλλον εκδηλώθηκε όλη η ανικανότητα της πολιτικής - διοικητικής μηχανής να πραγματοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις που ήταν απαραίτητες, είχαν συμφωνηθεί και κυρίως αποτελούσαν αιτούμενα της ελληνικής κοινωνίας (π.χ. αλλαγή του φορολογικού συστήματος και του φοροεισπρακτικού μηχανισμού).

Οπως λοιπόν ο εκτροχιασμός της Ελλάδας πριν από το Μνημόνιο είχε πρωτίστως πολιτικές αιτίες, έτσι και η σημερινή δραματική κατάσταση προκύπτει κυρίως από την πολιτική αδυναμία να διαμορφώσουμε στις νέες συνθήκες της κρίσης ένα κοινό πλαίσιο παραδοχών και μακροπρόθεσμων στρατηγικών επιδιώξεων, που θα εκφράζει κατ' αρχάς εμάς, την Ελλάδα. Μετά την κρίση του 2008 το πλαίσιο και το ζητούμενο είναι σαφές: νέο αναπτυξιακό - παραγωγικό όραμα, μετακίνηση πόρων από την κατανάλωση στις επενδύσεις, από το παρόν στο μέλλον, δημοσιονομική αναδιάρθρωση ώστε να επιτυγχάνονται πρωτογενή πλεονάσματα, αναγκαστικά συγκρατημένη εισοδηματική πολιτική με συνειδητή προσπάθεια μείωσης των ανισοτήτων, τολμηρή αναμόρφωση του κράτους πρόνοιας για να περιληφθούν στο δίχτυ προστασίας και οι «εκτός».

Ενα τέτοιο εθνικό σχέδιο θα αποτελεί την πυξίδα μας στο ασταθές διεθνές και ευρωπαϊκό περιβάλλον. Το πιθανότερο σενάριο είναι η ευρωζώνη, που προετοιμάζει τη δημοσιονομική ενοποίησή της με όρους Γερμανίας, να υποχρεωθεί να προχωρήσει στην κοινή διαχείριση ενός μέρους των εθνικών χρεών (ευρωομόλογα) πολύ πιο γρήγορα από τη σημερινή επιθυμία της Γερμανίας. Αλλά και η νέα διευθέτηση θα είναι πρόσκαιρη. Καμία δημοσιονομική ένωση δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς αναπτυξιακές και αναδιανεμητικές πολιτικές. Η πολιτική βούληση για τη διάσωση του ευρώ αλλά και οι ίδιες οι «αγορές», θα σπρώξουν προς τα εκεί.

Η Ελλάδα πρέπει να μείνει όρθια και να εξασφαλίσει την παραμονή της στο ευρώ, αντικρούοντας τη νέα «μαγική λύση» της δραχμής που προτείνουν η «λαϊκή» Δεξιά, η συντηρητική Αριστερά, μεγάλα κανάλια και μερικές τράπεζες. Η κυβέρνηση Παπαδήμου καλείται να επιτελέσει το πρώτο μεγάλο βήμα. Εμμέσως όμως μπορεί να συνεισφέρει περισσότερα. Να δημιουργήσει τους όρους μιας εκλογικής αναμέτρησης ουσίας και όχι δημαγωγίας. Το 2004 πληρώσαμε τη δημαγωγική αντιπολίτευση της «επανίδρυσης του κράτους». Το 2009 το «λεφτά υπάρχουν». Το 2012 θα ανεχτούμε το «μαντζούνια υπάρχουν»;

*Ο Γιάννης Βούλγαρης είναι Kαθηγητής στο Tμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου και Διευθυντής του Κέντρου Πολιτικών Ερευνών του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας.

2012 The Year of People on the Move

2012-01-02T17:34:00.002+02:00

By Zygmunt Bauman*
Social Europe Journal

There is some likelihood that the year about to end will be recorded in history as a “year of people on the move”.

When people move, two questions are in order. The first is: where from are they moving? The second is: where to? There has been no shortage of answers to the first question; indeed, there was a surfeit of answers – thoughtful and thoughtless, serious and fanciful, credible and chimerical. Thus far, though, we are looking for an answer to the second question in vain. All of us – including, most importantly, people on the move.

This is not at all surprising. This is what was to be expected in times dubbed in advance by Antonio Gramsci as “interregnum” (the term unduly and for much too long sunk into oblivion, but fortunately excavated recently and dusted-off thanks to Professor Keith Tester): times at which the evidence piles up almost daily that the old, familiar and tested ways of doing things work no longer, while their more efficient replacements are nowhere in sight – or too precocious, volatile and inchoate to be noticed or to be taken seriously when (if) noted.

Read the full article in the Social Europe Journal.

*Zygmunt Bauman is Emeritus Professor at the University of Leeds and one of Europe’s foremost sociologists. He is author of 'Liquid Modernity' (Polity 2000) and many other books on contemporary society. His most recent books are "44 letters from the liquid-modern world" and "Living on borrowed Time" (with Citlali Rovirosa-Madrazo)

The Precariat - The New Dangerous Class

2011-12-27T20:00:00.001+02:00

By Guy Standing

Policy Network

So far, the precariat in Europe has been mostly engaged in EuroMayDay parades and loosely organised protests. But this is changing rapidly, as events in Spain and Greece are showing, following on the precariat-led uprisings in the middle-east. Remember that welfare states were built only when the working class mobilised through collective action to demand the relevant policies and institutions. The precariat is busy defining its demands.

The precariat has emerged from the liberalisation that underpinned globalisation. Politicians should beware. It is a new dangerous class, not yet what Karl Marx would have described as a class-for-itself, but a class-in-the-making, internally divided into angry and bitter factions.

It consists of a multitude of insecure people, living bits-and-pieces lives, in and out of short-term jobs, without a narrative of occupational development, including millions of frustrated educated youth who do not like what they see before them, millions of women abused in oppressive labour, growing numbers of criminalised tagged for life, millions being categorised as ‘disabled’ and migrants in their hundreds of millions around the world. They are denizens; they have a more restricted range of social, cultural, political and economic rights than citizens around them.

Read the full article in Policy Network.

*Guy Standing is Professor of Economic Security, University of Bath, England, and co-president of BIEN (the Basic Income Earth Network).This article draws on his new book, The Precariat – The New Dangerous Class, published by Bloomsbury.

Europeans migrate south as continent drifts deeper into crisis

2011-12-22T11:11:00.002+02:00

By Helen Pidd
The Guardian, 21/12/2011

Tens of thousands of Irish, Greek and Portuguese people leave in search of a new life as the eurozone's woes worsen.

Since its conception, the European Union has been a haven for those seeking refuge from war, persecution and poverty in other parts of the world. But as the EU faces what Angela Merkel has called its toughest hour since the second world war, the tables appear to be turning. A new stream of migrants is leaving the continent. It threatens to become a torrent if the debt crisis continues to worsen.

Tens of thousands of Portuguese, Greek and Irish people have left their homelands this year, many heading for the southern hemisphere. Anecdotal evidence points to the same happening in Spain and Italy.

Read the full story in the Guardian.

The case for an EU Financial Transaction Tax

2011-12-07T10:53:00.002+02:00

By Dimitris Gouglas*

For too long we have entrusted financial markets as engines of growth and prosperity, ignoring the fact that a huge part of financial activity is speculative, unrestrained and based on flawed projections of the world. The myth of credit-based growth has gone bust, with 1.6 trillion euros of taxpayer’s money washing down the sink of bank bailouts. But yet, what makes common sense for citizens – taxing financial transactions – does not appeal to all political leaders in Europe.

Read the full article in the Social Europe Journal.

*Dimitris Gouglas is a research associate at Policy Cures in the UK and a founding Member of G700.

Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.

2011-12-05T10:33:00.002+02:00

του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη

Ότι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ' ευχήν στην Αποικία

δεν μέν' η ελαχίστη αμφιβολία,

και μ' όλο που οπωσούν τραβούμ' εμπρός,

ίσως, καθώς νομίζουν ουκ ολίγοι, να έφθασε ο καιρός

να φέρουμε Πολιτικό Αναμορφωτή.

Όμως το πρόσκομμα κ' η δυσκολία

είναι που κάμνουνε μια ιστορία

μεγάλη κάθε πράγμα οι Αναμορφωταί

αυτοί. (Ευτύχημα θα ήταν αν ποτέ

δεν τους χρειάζονταν κανείς). Για κάθε τι,

για το παραμικρό ρωτούνε κ' εξετάζουν,

κ' ευθύς στον νου τους ριζικές μεταρρυθμίσεις βάζουν,

με την απαίτησι να εκτελεσθούν άνευ αναβολής.

Έχουνε και μια κλίσι στες θυσίες.

Παραιτηθείτε από την κτήσιν σας εκείνη·

η κατοχή σας είν' επισφαλής:

η τέτοιες κτήσεις ακριβώς βλάπτουν τες Αποικίες.

Παραιτηθείτε από την πρόσοδον αυτή,

κι από την άλληνα την συναφή,

κι από την τρίτη τούτην: ως συνέπεια φυσική·

είναι μεν ουσιώδεις, αλλά τι να γίνει;

σας δημιουργούν μια επιβλαβή ευθύνη.

Κι όσο στον έλεγχό τους προχωρούνε,

βρίσκουν και βρίσκουν περιττά, και να παυθούν ζητούνε·

πράγματα που όμως δύσκολα τα καταργεί κανείς.

Κι όταν, με το καλό, τελειώσουνε την εργασία,

κι ορίσαντες και περικόψαντες το παν λεπτομερώς,

απέλθουν, παίρνοντας και την δικαία μισθοδοσία,

να δούμε τι απομένει πια, μετά

τόση δεινότητα χειρουργική.-

Ίσως δεν έφθασεν ακόμη ο καιρός.

Να μη βιαζόμεθα· είν' επικίνδυνον πράγμα η βία.

Τα πρόωρα μέτρα φέρνουν μεταμέλεια.

Έχει άτοπα πολλά, βεβαίως και δυστυχώς, η Αποικία.

Όμως υπάρχει τι το ανθρώπινον χωρίς ατέλεια;

Και τέλος πάντων, να, τραβούμ' εμπρός.

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης

Το Μανιφέστο της Αισιοδοξίας

2011-11-29T16:01:00.003+02:00

Της Athens Voice*
24/11/2011

Υπάρχει μια άλλη Ελλάδα. Που δημιουργεί, που παράγει, που φτιάχνει πράγματα, που δουλεύει και θέλει να ζήσει απ’ τη δουλειά της. Μια Ελλάδα που δεν εξαντλεί την ύπαρξή της στα τηλεπαράθυρα, μια Ελλάδα που δεν ονειρεύεται να πάρει πρόωρη σύνταξη, αλλά να δημιουργήσει. Αυτή η άλλη Ελλάδα είναι η ελπίδα μας για να κάνουμε τα πράγματα όχι πάλι όπως ήταν πριν, αλλά καλύτερα, πιο ώριμα. Πιο πλούσια σε περιεχόμενο και όχι σε πλαστικά σύμβολα μιας ψεύτικης επιτυχίας.

Αυτή η άλλη Ελλάδα είναι που μας κάνει περήφανους. Ο πατριωτισμός δεν είναι οι κάθε είδους παρελάσεις, αλλά η υπεράσπιση της κοινωνίας μας. Η υπεράσπιση της δημοκρατικής δυνατότητας για μια ειρηνική, πολύχρωμη συμβίωση που αφήνει ελεύθερους τους πολίτες να εργαστούν και να δημιουργήσουν. Αυτή η άλλη Ελλάδα που μιλάει, προς το παρόν, σιγανά, είναι η αυριανή κοινωνία που θα ξεπεράσει την κρίση με νέες λύσεις. Όσο πιο ευδιάκριτη ακούμε τη φωνή της, τόσο πιο κοντά είμαστε στο τέλος των «χαμένων χρόνων». Όσο πιο καθαρή γίνεται η φωνή της, τόσο ο θόρυβος και η παραπλάνηση θα υποχωρούν. Είμαστε ό,τι κάνουμε, όχι ό,τι λέμε. Τα έργα μας, η δική μας δράση θα αλλάξει τα πράγματα. Θα ξαναβρούμε τους φίλους μας, θα ξανακερδίσουμε την πόλη μας, θα ξαναφτιάξουμε τη ζωή μας όπως τη θέλουμε. Θα επιτύχουμε γιατί το θέλουμε. Γιατί μπορούμε.

Δεν θα μας αφήσουν, αν τους επιτρέψουμε να μη μας αφήσουν. Αν αφήσουμε την παραπλάνηση, τη δημαγωγία, τη μιζέρια να μας πείσουν ότι έτσι είναι η Ελλάδα, δεν αλλάζει, είναι μια χώρα στα μέτρα τους, μια χώρα που βασιλεύει η μετριότητα. Σύμφωνοι. Τα κάναμε μούσκεμα. Κατηγορήσαμε γι’ αυτό τους πάντες και τους εαυτούς μας. Τώρα φτάσαμε όμως στον πάτο. Δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια ούτε για αυτοοικτιρμούς ούτε για αναζήτηση κι άλλων βολικών εχθρών να τους επιρρίψουμε τις ευθύνες. Τώρα πρέπει εμείς να βρούμε τη δύναμη και να ξεκινήσουμε την αντίστροφη πορεία. Αυτή που θα μας βγάλει από τα προβλήματα και θα μας ξανακάνει μια κοινωνία δεμένη και δημιουργική. Στους εαυτούς μας πρέπει να βρούμε αυτές τις δυνάμεις. Γιατί υπάρχουν, η Ελλάδα δεν είναι μόνο αυτή η αυτοκρατορία των μετρίων που μονοπωλούν τη δημόσια ζωή. Είναι μια χώρα όμορφη, ζεστή, φιλική, με δημιουργικούς ανθρώπους, με νέους που ασφυκτιούν εξοστρακισμένοι και λαχταράνε να μπουν στο γήπεδο να παίξουν το δικό τους παιχνίδι.

Το Μανιφέστο της αισιοδοξίας δεν μπορεί να είναι μεγάλα λόγια, γκρίνια, κλάμα, κατηγόρια. Παρά μόνο πράξεις, ατομική ευθύνη, η δράση του καθενός, η δημιουργία της παρέας, της ομάδας. Θα υποστηρίξουμε κάθε φωνή, κάθε ενέργεια, καθέναν που δουλεύει και δημιουργεί σ’ αυτή τη χώρα, θα σώσουμε ό,τι πρέπει να σωθεί. Ζούμε στην πιο όμορφη χώρα, δεν έχουμε ως κοινωνία ούτε καν δείξει τις δυνατότητές μας. Τώρα είναι η ώρα να αποδείξουμε ότι μπορούμε να κάνουμε ό,τι πρέπει. Θέλουμε καλύτερα χρόνια απ’ αυτά που ζούμε, εμείς θα τα κάνουμε να γίνουν έτσι.

*Δημοσιεύτηκε απ΄την Athens Voice στις 24-11-2011

G700@PES Progressive Convention

2011-11-23T21:59:00.002+02:00

Is there space for progressive politics in times of crisis? G700 is proud to be taking part in the PES Progressive Convention in Brussels on 25-26 November.

Stay tuned

A lesson from Greece in the value of democracy

2011-11-13T23:41:00.003+02:00

By Dimitris Gouglas and James Hannah*

Social Europe Journal

Whatever the calculations behind it, regardless of whether it would have ever happened, the call for a Greek referendum on the EU agreement of 26th October put important issues on the public agenda that should not be overlooked. Whilst it remains to be seen how, if at all, these issues will be addressed by leaders in the future, George Papandreou leaves the Prime Ministerial office of Greece to make way for the agreement’s implementation under a new government of national unity. He leaves behind an important set of questions to answer at the start of a new global economic and political era.

Read the full article in SEJ.

*Dimitri Gouglas is research associate at Policy Cures and founding member of G700. James Hannah is associate at the Global Policy Institute.

Εθνικό Στριπτίζ με αφορμή την πρόταση για Δημοψήφισμα

2011-11-04T14:56:00.003+02:00

Τον Ιούλιο του 2011, με αφορμή την πολιτική αστάθεια που δημιούργησε η διαδικασία ψήφισης του Μεσοπρόθεσμου Σχεδίου Δημοσιονομικής Προσαρμογής, υποστηρίξαμε ότι πρέπει να πάμε σε εκλογές με στόχο τον επαναπροσδιορισμό των πολιτικών γραμμών και του πολιτικού πλαισίου διαχείρισης της κρίσης. Όχι στον επίπλαστο άξονα ΠαΣοΚ – ΝΔ, αλλά στον ουσιωδέστερο άξονα προς τα πού θέλουμε να πάει η χώρα τα επόμενα χρόνια. Θέλουμε μια χώρα σύγχρονη κι ευρωπαϊκή ή θέλουμε να παραμείνουμε υβρίδιο μεταξύ Ευρώπης, Βαλκανίων και Ανατολίας;

Μέσω των εκλογών ο πολιτικός κόσμος θα αναγκαζόταν να αντιληφθεί και να εκθέσει τα υπέρ και τα κατά της κάθε επιλογής στο λαό. Ο λαός θα έπαιρνε επιτέλους κι αυτός, την ευθύνη της ενημέρωσής του! Τα νέα, απαλλαγμένα από βαρίδια και ιδεολογήματα της προ-κρίσης εποχής, κόμματα εξουσίας θα ήσαν οι μόνοι φορείς που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια νέα πολιτική και κοινωνική σταθερότητα απαραίτητη για να πάμε παρακάτω. Θα υπήρχε η δυνατότητα για έναν πολιτικό μετασχηματισμό.

Ειδικά για την πιθανότητα δημοψηφίσματος, είχαμε μιλήσει με σκληρά λόγια. Λέγαμε τότε, ότι οι παραπάνω αποφάσεις δεν μπορεί να ληφθούν μέσα από το υπεραπλουστευτικό δίλημμα ενός δημοψηφίσματος.

Έκτοτε μεσολάβησαν:

- ένας κυβερνητικός ανασχηματισμός που βραχυπρόθεσμα αύξησε την ικανότητα πολιτικής διαχείρισης της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ, όμως πλέον εξάντλησε κι αυτός τη δυναμική του

- η απόφαση της 21ης Ιουλίου, που αρχικά κρίθηκε θετική και λυτρωτική, όμως μέχρι το Σεπτέμβριο είχε πλέον απαξιωθεί διεθνώς ως ελλιπής στο σκέλος του χρέους, τόσο από τις αγορές, όσο και τους ευρωπαίους εταίρους

- η αποτυχημένη απόπειρα Βενιζέλου να χαλαρώσει τους δημοσιονομικούς στόχους του Μνημονίου επικαλούμενος την ύφεση με αποτέλεσμα την φυγή της Τρόικα και την απαξίωση της Ελλάδας στο εξωτερικό

- η ακόλουθη μάχη Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου για την έκτη δόση, η οποία κλιμακώθηκε στην πρόσφατη ψήφιση νέων σκληρών μέτρων λιτότητας σε φόντο έντονης και μαζικής κοινωνικής αντίδρασης και σκληρής αντιπολίτευσης

- το βάθεμα της διάρρηξη της εμπιστοσύνης των πολιτών στους πολιτικούς και τους θεσμούς, όπως αυτή εκφράστηκε στις κοινωνικές αντιδράσεις με αφορμή την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου.

Με απλά λόγια, αν εξαιρέσει κανείς τον μήνα Αύγουστο, από τα τέλη Ιουνίου μέχρι σήμερα οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες παρέμειναν εξίσου τρικυμιώδεις και ασταθείς, ενώ παράλληλα ενισχύθηκε στη χώρα η τάση αποσύνθεσης της κοινωνικής συνοχής.

Με μία μόνο διαφορά. Την ευρωπαϊκή απόφαση κορυφής της 27ης Οκτωβρίου 2011.
Πρόκειται για μια ιστορική ευρωπαϊκή απόφαση, η οποία προδιαγράφει τη διαδρομή της Ελλάδας τα επόμενα δέκα χρόνια:

- προβλέπει την ελάφρυνση του χρέους προς ιδιώτες κατά 100 δις ευρώ, χωρίς τις συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας

- διασφαλίζει τη χρηματοδότηση της οικονομίας χωρίς ανάγκη προσφυγής στις αγορές

- δεσμεύει τη χώρα σ’ ένα πολυετές πρόγραμμα παραγωγικής αναδιάρθρωσης, επίπονο που οδηγεί σε εσωτερική ανακατανομή οικονομικής και κατά συνέπεια πολιτικής ισχύος

- σφίγγει την ευρωπαϊκή επιτήρηση πάνω από το πολιτικό σύστημα

- αναδιαρθρώνει βίαια το τραπεζικό σύστημα, οδηγώντας σε διάρρηξη των παραδοσιακών δεσμών του με τους πάσης φύσεως ευνοημένους του ελληνικού παρεοκρατικού καπιταλισμού

- συναρτά το βιοτικό επίπεδο από παραγωγικές δραστηριότητες του ιδιωτικού τομέα κι όχι από την προσφιλή μεταπολιτευτικά προσοδοθηρία

Μία τέτοια απόφαση, όμως, που δεσμεύει τη χώρα σ’ έναν σαφή δύσκολο και ανηφορικό δρόμο για τα επόμενα δέκα χρόνια, απαιτεί ευρεία πολιτική και κοινωνική νομιμοποίηση. Η ανάγκη ν’ απαντηθεί με ειλικρίνεια το ερώτημα που θέλουμε να πάει η χώρα και να στοιχηθούνε όλοι πίσω απ’ την όποια επιλογή, είναι σήμερα αναγκαία όσο ποτέ. Επιθυμούμε την υλοποίηση αυτής της ευρωπαϊκής συμφωνίας; Ή δεν τη θέλουμε, με υπαρκτή όμως συνέπεια να οδηγηθούμε εκτός ευρωζώνης, αφού άλλη λύση δεν έχει προσφερθεί;

Ως μηχανισμό αποκάλυψης των κυρίαρχων προτιμήσεων στη χώρα, αλλά και νομιμοποίησης της απόφασης αυτής, ο Πρωθυπουργός αποφάσισε να προτείνει Δημοψήφισμα.

Όσο κι αν θεωρούμε ότι καλύτερα να είχαν γίνει εκλογές πολύ πιο νωρίς, άπαξ και προτάθηκε το δημοψήφισμα θα συμμετείχαμε με σκληρή ευρωπαϊκή γραμμή υπέρ του ευρωπαϊκού προγράμματος. Ακόμα και με τον υπεραπλουστευτικό αυτό τρόπο, ήταν μια μεγάλη ευκαιρία για πραγματική άσκηση λαϊκής κυριαρχίας. Για ειλικρινή τοποθέτηση των πάντων πάνω στο ερώτημα προς τα που θέλει να πάει η χώρα. Για δημιουργία πολιτικού πλαισίου διαχείρισης της κρίσης στο πλαίσιο της όποιας επιλογής. Δεν θα υπεκφεύγαμε με επιχειρήματα επί της διαδικασίας, που άλλωστε υπάρχουν.

Τελικά, δημοψήφισμα δεν πρόκειται να γίνει. Απ’ ότι φαίνεται η ακύρωσή του ανταλλάχθηκε με το ναι του προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Συμφωνία. Η πρότασή του όμως λειτούργησε αποκαλυπτικά, κυρίως ως προς το δημόσιο ξεγύμνωμα των σκοπιμοτήτων και της πραγματικής πολιτικής αφετηρίας των πάντων, συμπεριλαμβανομένου και του ΠΘ που το πρότεινε.

Των δελφίνων του ΠΑΣΟΚ με τις προσωπικές ατζέντες, οι οποίοι αφού πρώτα απέτυχαν να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν σειρά κομβικών μεταρρυθμίσεων, τώρα καραδοκούν με θλιβερούς τακτικισμούς την αρχηγεία, αδιαφορώντας πλήρως για τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ που «ποινή εκτίουν» και ψάχνουν τρόπο να τη σκαπουλάρουν.

Της Νέας Δημοκρατίας, η οποία αφού για δυο χρόνια πούλησε πατριωτισμό, ανάπτυξη και επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου, έκανε χτες τη δική της κωλοτούμπα, περνώντας απ’ το δικό της κατ’ αντιστοιχία «λεφτά υπάρχουν», τη δήθεν επαναδιαπραγμάτευση των όρων της Συμφωνίας, στη γραμμή στήριξης του προγράμματος. Έδειξε έτσι ότι το μόνο που την ενδιαφέρει τελικά είναι να πάει σ’ εκλογές για να ξαναγίνει κυβέρνηση.

Των κομμάτων της αντιπολίτευσης που πολλάκις στο παρελθόν είχαν ζητήσει δημοψήφισμα για μία σειρά ήσσονος σημασίας θεμάτων, και τώρα όμως βρίσκουν τη διαδικασία άστοχη, άτοπη και επικίνδυνη. Υπενθυμίζουμε τις ταυτότητες από τη ΝΔ, το όνομα των Σκοπίων από το ΛΑΟΣ, το ασφαλιστικό, το μνημόνιο και το σύμφωνο ανταγωνιστικότητας από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης που προσχηματικά τώρα κόπτονται για την παραμονή της χώρας στο ευρώ, όταν επί μήνες συστηματικά υπονομεύουν οποιαδήποτε προσπάθεια ουσιαστικής μεταρρύθμισης της οικονομίας, κολακεύοντας και δίνοντας βήμα σε κάθε αντιδραστική δύναμη. Τώρα επιχειρούν ως φαίνεται να βγάλουν τη δική τους τραπεζική μεταβατική κυβέρνηση, δήθεν εθνικής ενότητας, μπας και γλιτώσουν οι φίλοι τους κανά ευρώ από την αναδιάρθρωση του χρέους. Μα τι ξεφτίλες…

Και φυσικά απ’ το εθνικό αυτό στριπτίζ δεν έλειψε ο ίδιος ο λαός. Οι πολίτες που στις έρευνες είναι αντίθετοι με τη συμφωνία και τώρα έχουν πάθει υστερία, τους έχει καταβάλει ο φόβος, μη και βγούμε από το ευρώ. Όμως «ελληνικό ευρώ», και με την πίτα ολόκληρη και με τον σκύλο χορτάτο, δεν μπορεί να υπάρξει.

Εθνικό στριπτίζ λοιπόν. Ας κοιταχτούμε όλοι στον καθρέφτη. Αυτοί είμαστε.

Στο αμήν...(pt2)

2011-10-31T13:49:00.001+02:00

Του Προκόπη Δούκα*

Τώρα λοιπόν πρέπει να ζήσουμε με λιγότερα - πολύ λιγότερα για όσους είναι στα πιο αδύναμα στρώματα της κοινωνίας. Να ζήσουμε χωρίς κοινωνικούς πόρους για τους αδυνάτους, γιατί τα τρώγαμε με άνεση, την εποχή των παχέων αγελάδων - χωρίς να σιγουρέψουμε αυτά που έπρεπε. Να μεταναστεύσουμε. Να εγκαταλείψουμε νεοπλουτισμούς και καταναλωτισμό. Να αλλάξουμε δουλειές. Να αποδεχτούμε οτι δεν μπορούμε να αξιοποιήσουμε περιουσίες ή να πουλήσουμε - εκτός αν “σκοτώσουμε” την τιμή. Να δουλέψουμε πολύ σκληρά για να αλλάξουμε δομές και νοοτροπίες. Να εγκαταστήσουμε νέους κανόνες και νέα ήθη.

Θα τα καταφέρουμε; ...

*Ο Π. Δούκας είναι δημοσιογράφος. Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο ιστολόγιό του.

Πραγματικό στοίχημα η βιωσιμότητα της ευημερίας στην Ευρώπη

2011-10-25T19:08:00.001+03:00

Είμαστε μία ανάσα πριν τη ευρωπαϊκή συμφωνία και την ανακοίνωση των αποφάσεων για την αντιμετώπιση της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους που έχει γίνει όπως φαίνεται κρίσης ύφεσης των ανεπτυγμένων οικονομιών και κρίση συστημική σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η Γερμανία εξ αρχής είχε υποτιμήσει την κρίση. Σύρθηκε στη συζήτηση απρόθυμα και ανόρεκτα χωρίς να δείχνει διάθεση να αναλάβει τις οικονομικές και γεωπολιτικές ευθύνες που συνεπάγεται η βαρύτητά της. Μία κρίση κυρίως αξιοπιστίας της Ελλάδας –βέβαια, όσο παιρνούσε ο καιρός, η αλήθεια βάθαινε και τα ελληνικά νούμερα αποδείχθηκαν ιλλιγιώδη- που πιθανόν να είχε λυθεί με κόστος μερικά δις και την παροχή εξ αρχής απόλυτων εγγυήσεων, εξελίχθηκε σε παγκόσμιο σεισμό. Η Ελλάδα έβαλε φωτιά στον αχυρώνα της ευρωζώνης και του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος.

Πολλοί διαμαρτύρονται ότι η λύση είναι γερμανική, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των νέων ηγεμόνων της Ευρώπης. Μάλιστα, παραδοσιακά μεγάλη και έγκριτη ελληνική εφημερίδα, για του λόγου του αληθές, ξέθαψε μία «προφητική» ομιλία του Ανδρέα ενόψει της υπερψήφισης της Συνθήκης του Μάαστριχ το 1992 στην ελληνική βουλή.

Αν ήθελαν να είναι πιο προσαρμοσμένοι στην Ελλάδα του ευρώ, αντί να τυμβωρηχούν στα πρακτικά της βουλής, θα μπουρούσαν να επικαλεστούν τον βρετανικό Economist που βάλλει κατά της λύσης της «γερμανικής ευρώπης». Για ποιο λόγο, όμως, ανησυχούν οι Βρετανοί;

Γιατί, η «Ευρώπη της κοινής αγοράς» μας τελείωσε. Το σχέδιο επίλυσης προωθεί βαθιά ενίσχυση των ευρωπαϊκών θεσμών ιδιαίτερα στο επίπεδο του πυρήνα της ΕΕ, δηλαδή της ευρωζώνης. Τα συμπεράσματα της συνόδου της Κυριακής κάνουν για περιορισμένη αλλαγή συνθήκης, αλλά είναι πιθανόν να μην χρειαστεί καν αυτή για να προωθηθούν οι μεγάλες αλλαγές σε θεσμικό επίπεδο, όπως η δημιουργία του θεσμού του επιτρόπου υπεύθυνου για την παρακολούθηση του εθνικού προϋπολογισμού των κρατών μελών.

Αυτό είναι παράλογη παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας θα ισχυριστούν πολλοί στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Ενώ η ενίσχυση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού που διεκδικούμε ειδικά εμείς ως μικρές χώρες δεν είναι; Ή ακριβέστερα, ήταν άσκηση εθνικής κυριαρχίας η έκρηξη των ελλειμμάτων της τελευταίας δεκαετίας και ειδικά των τελευταίων πέντε ετών;

Η πονηρή συζήτηση για την εθνική κυριαρχία, όμως, ειδικά σε ελληνικό επίπεδο πυρπολείται από εκείνο το τραστ των παραδοσιακών οικονομικών δυνάμεων που έχουν μάθει να ζουν κρατικοδίαιτα και απεχθάνονται κάθε συζήτηση για το πώς θα αναπτυχθούμε.

Γιατί αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα πάνω απ’ όλα της Ελλάδας, πολλών χωρών της ευρωζώνης και των περισσότερων ανεπτυγμένων χωρών. Το μοντέλο ανάπτυξης έπαψε να είναι βιώσιμο τόσο σε χρόνο βραχύ όσο και μακρύ. Έπαψε να παράγει όσα χρειαζόμασταν για να ζήσουμε, και αρχίσαμε να στηριζόμαστε στο δανεισμό. Στη δική μας περίπτωση, μάλλον δεν σταματήσαμε ποτέ να στηριζόμαστε στο δανεισμό.

Το ποστοστό δημόσιου χρέους της ευρωζώνης σήμερα υπερβαίνει το 85% του ΑΕΠ και των ΗΠΑ ισοδυναμεί με ολόκληρο το ΑΕΠ. Στις 31 Οκτωβρίου, ο ΟΗΕ θα ανακοινώσει το όνομα του νεογέννητου με το οποίο ο πληθυσμός του πλανήτη θα φτάσει τα 7 δις. Οι αναπτυσσόμενοι πληθύνονται, αναπτύσσονται και αποταμιεύουν, όσο οι πόροι του πλανήτη ακόμη και σε απλά υλικά όπως ο χαλκός περιορίζονται δραματικά, όσο εμείς γερνάμε και ξοδεύουμε παράγοντας λιγότερο για να διατηρούμε την ευημερία της γενιάς του πάρτυ.

Τα συνταξιοδοτικά συστήματα της Ευρώπης και η ευημερία των ΗΠΑ δεν μπορούν πια να στηρίζονται στη δημιουργία φουσκών. Από την οικονομία του δανεισμού, πρέπει να περασούμε στην οικονομία της παραγωγής. Και αυτό δεν συγκινεί πολλούς στη Βρετανία και δεν συγκινεί πάρα πολλούς στην Ελλάδα.

Γι’ αυτό, αντί να μιλήσουμε για βιωσιμότητα, μιλάμε για μπούρδες. Οι gatekeepers του συστήματος βάζουν ψηλά στην ατζέντα την εθνική κυραρχία, αλλά δυστυχώς γι’ αυτούς, πατριωτισμός είναι να ξαναδυναμώσουμε μία χώρα που χρεωκόπησε εξαιτίας του ξέφρενου πάρτυ τους.

Το στοίχημα είναι η βιωσιμότητα. Ή καλύτερα, η βιώσιμη ευημερία.

Γι' αυτό εκτός από εκθέσεις βιωσιμότητας του χρέους, οφείλει η διεθνής κοινότητα να ξεκινήσει εκθέσεις βιωσιμότητας της ανάπτυξης. Για όλους.

Κάθε δημόσιο ευρώ που επενδύεται, με ποιο τρόπο θα αποδίδει περισσότερο τόσο για τους ανθρώπους που έχουν συνταξιοδοτηθεί όσο και γι’ αυτούς που εργάζονται ή θα εργαστούν σε 10, 20 ή 30 χρόνια. Πρέπει να καταλήξουμε σε μία κοινωνική συμφωνία, διεθνή συμφωνία, που θα ισχύει υπό τη ρήτρα της βιωσιμότητας. Πρέπει να επινοήσουμε τρόπους ή να βρούμε το θάρρος να εφαρμόσουμε λύσεις που παράγουν πλούτο για τους πολλούς και όχι μόνο για το παρασιτικό σύστημα των παραδοσιακών οικονομικών δυνάμεων που ξεφτίλησε τη χώρα και την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Και αυτή η επιλογή πρέπει να γίνει και πρέπει να σταματήσει να κρύβεται πίσω από δίκαιες κραυγές, αλλά και πονηρούς αφορισμούς.

Δημόσιο: απ’ τις πολλές ταχύτητες στην ισοπέδωση. H ανάγκη για ποιοτική αναδιοργάνωση του κράτους

2011-10-24T14:54:00.002+03:00

Την περασμένη Πέμπτη, 20 Οκτωβρίου 2011, ψηφίστηκε από τη Βουλή το νέο μισθολόγιο / βαθμολόγιο για το Δημόσιο Τομέα. Μεταρρύθμιση ιστορική, αν αναλογιστεί κανείς ότι πλέον μπαίνει τέλος στο σύστημα των πολλών μισθολογικών ταχυτήτων μέσω της χορήγησης επιδομάτων, που ήταν τόσο παράλογα όσο και η ευρηματικότητα των ονομάτων τους. Ας θυμηθούμε μερικά απ’ όσα είδαν το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο χρόνο: επίδομα προθέρμανσης αυτοκινήτου, παραλαβής – παράδοσης λεωφορείων, έγκαιρης προσέλευσης και μεταφοράς φακέλου. Πρόκειται για μερικά μόνο από τα πλέον σουρεαλιστικά επιδόματα που στο άκουσμά τους, τόσο οι ιδιώτες όσο και οι Δημόσιοι Υπάλληλοι του στενού δημόσιου τομέα πάθαιναν αμόκ, σκίζοντας τα ιμάτια τους για την κατάφορη αυτή μισθολογική αδικία με την οποία έπρεπε να συμβιβαστούν.

Όμως, η πολυπόθητη ενιαιοποίηση των απολαβών στο δημόσιο ήρθε μ’ ένα βαρύ κόστος. Αυτό της απόλυτης εξίσωσης και συνεπώς ισοπέδωσης. Η αδυναμία του πολιτικού συστήματος να προβεί έγκαιρα σε απολύσεις πλεονάζοντος προσωπικού, αναδιάρθρωση υπηρεσιών και κλείσιμο οργανισμών του ευρύτερου δημόσιου τομέα, σε συνδυασμό με την αφόρητη πίεση των τελευταίων δύο μηνών από την Τρόικα για κάλυψη του ελλείμματος, οδήγησε τελικά σε μία απόλυτα εξισωτική πρακτική με αποτέλεσμα οι εργάτες γνώσης και τα παραγωγικά στελέχη, πλέον, να μην έχουν λόγο και κίνητρο παραμονής στη δημόσια διοίκηση και συγκεκριμένα την κεντρική διοίκηση, η οποία αποτελεί και τη ραχοκοκαλιά του κράτους.

Ταυτόχρονα, το νέο βαθμολόγιο παρότι βάζει φρένο στην κατάχρηση ανέλιξης του προσωπικού σε θέσεις ευθύνης (δεν μπορεί να υπάρχουν περισσότεροι τμηματάρχες απ’ ότι υπάλληλοι), διατηρεί απόλυτα την ηλικιακή επετηρίδα ως κυρίαρχης οδού επαγγελματικής ανέλιξης, χωρίς να φροντίζει παράλληλα να αντιμετωπίσει στη ρίζα του ένα βασικό πρόβλημα: μια διοίκηση με το πιο γηρασμένο και ταχέως γηράσκον εργατικό δυναμικό στα κράτη του ΟΟΣΑ.

Μα, η εφεδρεία; Θα αναρωτηθεί κανείς. Κι η εφεδρεία λειτουργεί ισοπεδωτικά με βάση αντικειμενικά, όχι όμως αξιοκρατικά και λειτουργικά κριτήρια. Γιατί είναι πλεονάζον προσωπικό ένας 50+ με 33 χρόνια υπηρεσίας;

Έτσι, μια μεταρρύθμιση η οποία θα έπρεπε να στοχεύσει στο διαχειριστικό και διοικητικό εκσυγχρονισμό του κράτους, είναι στα πρόθυρα του να οδηγήσει σε πλήρη παράλυση του διοικητικού συστήματος οξύνοντας την αδιαφορία και προκαλώντας τάσεις απόσυρσης των στελεχών, καθώς και διακοπή της παραγωγής οποιωνδήποτε υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Τι μπορεί να γίνει; Μεσοπρόθεσμα πλέον, αναδιοργάνωση του κράτους με ποιοτικά κριτήρια και στη συνέχεια επανεξέταση διατάξεων του νομοσχεδίου με νέο μάτι.

Ήδη στο ίδιο το πολυνομοσχέδιο για το νέο μισθολόγιο / βαθμολόγιο και την εφεδρεία προβλέπεται η περαιτέρω αναδιοργάνωση του Δημόσιου τομέα εντός του 2012, μέσα από την καταγραφή των θέσεων δουλειάς και την ακόλουθη μεταρρύθμιση της οργανωτικής δομής των υπηρεσιών.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη, αν και εξαιρετικά σημαντική καθότι δίνει το στίγμα μιας συνεχιζόμενης και σε βάθος μεταρρύθμισης, δεν πείθει ότι θα οδηγήσει απαραίτητα στον ποιοτικό εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης στη βάση των αρχών του νέου δημόσιου μάνατζμεντ. Μάλιστα, διαβάζοντας τις συγκεκριμένες προβλέψεις δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί κανείς, εάν και κατά πόσο ο νομοθέτης έχει επαφή με το άλλο Σχέδιο, που με πρωτοβουλία της ;ίδιας Κυβέρνησης βρίσκεται σε εξέλιξη, ήδη από τον περασμένο Ιανουάριο, για την «Αναμόρφωση του Κράτους: Προς ένα Επιτελικό Κράτος». Πρόκειται για ένα σχέδιο με τριετή ορίζοντα υλοποίησης, το οποίο διευθύνει ο πρόσφατα βραβευθείς στις ΗΠΑ καθηγητής δημόσιας διοίκησης κ. Καρκατσούλης με τη συμμετοχή στελεχών της διοίκησης και την επιστημονική επιμέλεια του ΟΟΣΑ.

Κατά την άποψή μας, η σωστή και έγκαιρη υλοποίηση του σχεδίου αυτού είναι το μεγάλο στοίχημα, καθότι σ’ αυτό το πρόγραμμα εντοπίζονται με σωστό και ακριβή τρόπο οι βασικές παθογένειες της κρατικής μηχανής και ειδικά της κεντρικής διοίκησης:

- η έλλειψη κουλτούρας, γνώσης και εργαλείων για το σχεδιασμό πολιτικών

- η απουσία συντονισμού και δυνατότητας στρατηγικού σχεδιασμού στην κεντρική κυβέρνηση

- ο υπερβολικός νομικισμός (legal formalism) που οδηγεί σε μεταρρυθμιστικές αποτυχίες

- η απουσία στατιστικής διακυβέρνησης γεγονός που επισημαίνει απουσία στοιχείων και δεικτών για την άσκηση πολιτικών

- η υπανάπτυκτη φιλοσοφία της Άσκησης Πολιτικής με Στοιχεία (evidence based policy making)

- η κατάτμηση των υπηρεσιών σε κομμάτια και κομματάκια

- η παρουσία πληθώρας στρωμάτων διοικητικής ιεραρχίας (administrative layers)

- η απουσία κινήτρων και επιβραβεύσεων για τα παραγωγικά στελέχη

- η απουσία συστήματος μέτρησης και αξιολόγησης της απόδοσης των υπηρεσιών

Ουσιαστικά, σε μια σειρά κρίσιμων τομέων όπως η γενική οργάνωση της διοίκησης, η διαχείριση ανθρώπινων πόρων, η διαχείριση των οικονομικών και η ανάπτυξη και υλοποίηση μεταρρυθμιστικών πολιτικών υπάρχουν τεράστιες δομικές προκλήσεις που αναζητούν απάντηση.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση του εγχειρήματος για αναμόρφωση του κράτους είναι η δημιουργία συμμαχιών συμφερόντων υπέρ των μεταρρυθμίσεων, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα στη διοίκηση πρέπει να ηγεμονεύσουν οι εκσυγχρονιστικές ιδέες. Το πολυνομοσχέδιο, δυστυχώς, δεν βοηθάει σ’ αυτή την κατεύθυνση καθώς λογίζεται ως προϊόν καθαρά δημοσιονομικών στοχεύσεων, αποξενώνοντας ακόμα και τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της μεταρρύθμισης.

Σε κάθε περίπτωση, όσο διαρκεί η κρίση, το “παράθυρο ευκαιρίας” παραμένει ανοιχτό για ριζικές μεταρρυθμίσεις και όχι επιφανειακές ή δημοσιονομικού χαρακτήρα μόνον αλλαγές. Η κυβέρνηση εφόσον ακόμα διαθέτει πολιτικό χρόνο, εκεί ακριβώς είναι που πρέπει να εστιάσει την προσοχή της. Στην ποιοτική αναδιοργάνωση του κράτους. Θα πούνε μπράβο όλοι.

Ο γάμος του καπιταλισμού με τη δημοκρατία έχει τελειώσει

2011-10-19T10:25:00.002+03:00

Του Σλαβόι Ζίζεκ*

Αυγή, 18/10/2011

Μας αποκαλούν αποτυχημένους αλλά οι πραγματικοί αποτυχημένοι βρίσκονται εκεί κάτω στη Γουόλ Στριτ. Διασώθηκαν χάρη στα δικά μας χρήματα. Μας αποκαλούν σοσιαλιστές αλλά σε αυτή τη χώρα υπάρχει πάντα σοσιαλισμός για τους πλούσιους. Μας λένε ότι δεν σεβόμαστε την ιδιωτική ιδιοκτησία. Όμως η κρίση του 2008 έχει καταστρέψει ιδιωτική ιδιοκτησία που ακόμη και αν θέλαμε να καταστρέψουμε θα έπρεπε να εργαζόμαστε νυχθημερόν για εβδομάδες. Μας αποκαλούν ονειροπαρμένους. Όμως οι πραγματικοί ονειροπαρμένοι είναι εκείνοι που νομίζουν ότι τα πράγματα θα παραμείνουν έτσι για πάντα. Δεν είμαστε ονειροπαρμένοι. Είμαστε το ξύπνημα από ένα όνειρο που μετατρέπεται σε εφιάλτη.

Δεν καταστρέφουμε τίποτε. Γινόμαστε μόνο μάρτυρες του τρόπου με τον οποίο το σύστημα καταστρέφει τον εαυτό του. Όλοι γνωρίζουμε την κλασική σκηνή από τα κινούμενα σχέδια. Η γάτα περνά τον γκρεμό και συνεχίζει να περπατά αγνοώντας το γεγονός ότι δεν πατάει πια στο έδαφος. Μόνο όταν κοιτάει κάτω και συνειδητοποιεί πού βρίσκεται αρχίζει να πέφτει. Αυτό συμβαίνει σήμερα. Λέμε στους τύπους της Γουόλ Στριτ “Ε, κοιτάξτε κάτω!”.

*Ολόκληρη η ομιλία στη συνέλευση των Αμερικανών Αγανακτισμένων εδώ.

Stay Hungry Stay Foolish!

2011-10-09T12:57:00.002+03:00

Steve Jobs’ Inspiring Commencement Speech At Stanford University in 2005

Steve Jobs delivered a very moving and inspiring Commencement Address to the 2005 graduating class at Stanford University, despite having never graduated from college himself. He draws from moments of his own life, struggles and overcoming obstacles to help inspire the new generation to pursue the dreams no matter how bad things seem to get.

Material reproduced by YouTube and THE WAVE 94.7

The Full Speech in Text

I am honored to be with you today at your commencement from one of the finest universities in the world. I never graduated from college. Truth be told, this is the closest I’ve ever gotten to a college graduation. Today I want to tell you three stories from my life. That’s it. No big deal. Just three stories.

The first story is about connecting the dots.

I dropped out of Reed College after the first 6 months, but then stayed around as a drop-in for another 18 months or so before I really quit. So why did I drop out?

It started before I was born. My biological mother was a young, unwed college graduate student, and she decided to put me up for adoption. She felt very strongly that I should be adopted by college graduates, so everything was all set for me to be adopted at birth by a lawyer and his wife. Except that when I popped out they decided at the last minute that they really wanted a girl. So my parents, who were on a waiting list, got a call in the middle of the night asking: “We have an unexpected baby boy; do you want him?” They said: “Of course.” My biological mother later found out that my mother had never graduated from college and that my father had never graduated from high school. She refused to sign the final adoption papers. She only relented a few months later when my parents promised that I would someday go to college.

And 17 years later I did go to college. But I naively chose a college that was almost as expensive as Stanford, and all of my working-class parents’ savings were being spent on my college tuition. After six months, I couldn’t see the value in it. I had no idea what I wanted to do with my life and no idea how college was going to help me figure it out. And here I was spending all of the money my parents had saved their entire life. So I decided to drop out and trust that it would all work out OK. It was pretty scary at the time, but looking back it was one of the best decisions I ever made. The minute I dropped out I could stop taking the required classes that didn’t interest me, and begin dropping in on the ones that looked interesting.

It wasn’t all romantic. I didn’t have a dorm room, so I slept on the floor in friends’ rooms, I returned coke bottles for the 5¢ deposits to buy food with, and I would walk the 7 miles across town every Sunday night to get one good meal a week at the Hare Krishna temple. I loved it. And much of what I stumbled into by following my curiosity and intuition turned out to be priceless later on. Let me give you one example:

Reed College at that time offered perhaps the best calligraphy instruction in the country. Throughout the campus every poster, every label on every drawer, was beautifully hand calligraphed. Because I had dropped out and didn’t have to take the normal classes, I decided to take a calligraphy class to learn how to do this. I learned about serif and san serif typefaces, about varying the amount of space between different letter combinations, about what makes great typography great. It was beautiful, historical, artistically subtle in a way that science can’t capture, and I found it fascinating.

None of this had even a hope of any practical application in my life. But ten years later, when we were designing the first Macintosh computer, it all came back to me. And we designed it all into the Mac. It was the first computer with beautiful typography. If I had never dropped in on that single course in college, the Mac would have never had multiple typefaces or proportionally spaced fonts. And since Windows just copied the Mac, its likely that no personal computer would have them. If I had never dropped out, I would have never dropped in on this calligraphy class, and personal computers might not have the wonderful typography that they do. Of course it was impossible to connect the dots looking forward when I was in college. But it was very, very clear looking backwards ten years later.

Again, you can’t connect the dots looking forward; you can only connect them looking backwards. So you have to trust that the dots will somehow connect in your future. You have to trust in something – your gut, destiny, life, karma, whatever. This approach has never let me down, and it has made all the difference in my life.

My second story is about love and loss.

I was lucky I found what I loved to do early in life. Woz (Ed. Note-Apple Computer Co-Founder, Steve Wozniak) and I started Apple in my parents garage when I was 20. We worked hard, and in 10 years Apple had grown from just the two of us in a garage into a $2 billion company with over 4000 employees. We had just released our finest creation – the Macintosh – a year earlier, and I had just turned 30. And then I got fired. How can you get fired from a company you started? Well, as Apple grew we hired someone who I thought was very talented to run the company with me, and for the first year or so things went well. But then our visions of the future began to diverge and eventually we had a falling out.

When we did, our Board of Directors sided with him. So at 30 I was out. And very publicly out. What had been the focus of my entire adult life was gone, and it was devastating.

I really didn’t know what to do for a few months. I felt that I had let the previous generation of entrepreneurs down – that I had dropped the baton as it was being passed to me. I met with David Packard and Bob Noyce and tried to apologize for screwing up so badly. I was a very public failure, and I even thought about running away from the valley. But something slowly began to dawn on me I still loved what I did. The turn of events at Apple had not changed that one bit. I had been rejected, but I was still in love. And so I decided to start over.

I didn’t see it then, but it turned out that getting fired from Apple was the best thing that could have ever happened to me. The heaviness of being successful was replaced by the lightness of being a beginner again, less sure about everything. It freed me to enter one of the most creative periods of my life.

During the next five years, I started a company named NeXT, another company named Pixar, and fell in love with an amazing woman who would become my wife. Pixar went on to create the worlds first computer animated feature film, Toy Story, and is now the most successful animation studio in the world. In a remarkable turn of events, Apple bought NeXT, I retuned to Apple, and the technology we developed at NeXT is at the heart of Apple’s current renaissance. And Laurene and I have a wonderful family together.

I’m pretty sure none of this would have happened if I hadn’t been fired from Apple. It was awful tasting medicine, but I guess the patient needed it. Sometimes life hits you in the head with a brick. Don’t lose faith. I’m convinced that the only thing that kept me going was that I loved what I did. You’ve got to find what you love. And that is as true for your work as it is for your lovers. Your work is going to fill a large part of your life, and the only way to be truly satisfied is to do what you believe is great work. And the only way to do great work is to love what you do. If you haven’t found it yet, keep looking. Don’t settle. As with all matters of the heart, you’ll know when you find it. And, like any great relationship, it just gets better and better as the years roll on. So keep looking until you find it. Don’t settle.

My third story is about death.

When I was 17, I read a quote that went something like: “If you live each day as if it was your last, someday you’ll most certainly be right.” It made an impression on me, and since then, for the past 33 years, I have looked in the mirror every morning and asked myself: “If today were the last day of my life, would I want to do what I am about to do today?” And whenever the answer has been “No” for too many days in a row, I know I need to change something.

Remembering that I’ll be dead soon is the most important tool I’ve ever encountered to help me make the big choices in life. Because almost everything all external expectations, all pride, all fear of embarrassment or failure – these things just fall away in the face of death, leaving only what is truly important. Remembering that you are going to die is the best way I know to avoid the trap of thinking you have something to lose. You are already naked. There is no reason not to follow your heart.

About a year ago I was diagnosed with cancer. I had a scan at 7:30 in the morning, and it clearly showed a tumor on my pancreas. I didn’t even know what a pancreas was. The doctors told me this was almost certainly a type of cancer that is incurable, and that I should expect to live no longer than three to six months. My doctor advised me to go home and get my affairs in order, which is doctor’s code for prepare to die. It means to try to tell your kids everything you thought you’d have the next 10 years to tell them in just a few months. It means to make sure everything is buttoned up so that it will be as easy as possible for your family. It means to say your goodbyes.

I lived with that diagnosis all day. Later that evening I had a biopsy, where they stuck an endoscope down my throat, through my stomach and into my intestines, put a needle into my pancreas and got a few cells from the tumor. I was sedated, but my wife, who was there, told me that when they viewed the cells under a microscope the doctors started crying because it turned out to be a very rare form of pancreatic cancer that is curable with surgery. I had the surgery and I’m fine now.

This was the closest I’ve been to facing death, and I hope its the closest I get for a few more decades. Having lived through it, I can now say this to you with a bit more certainty than when death was a useful but purely intellectual concept:

No one wants to die. Even people who want to go to heaven don’t want to die to get there. And yet death is the destination we all share. No one has ever escaped it. And that is as it should be, because Death is very likely the single best invention of Life. It is Life’s change agent. It clears out the old to make way for the new. Right now the new is you, but someday not too long from now, you will gradually become the old and be cleared away.

Sorry to be so dramatic, but it is quite true.

Your time is limited, so don’t waste it living someone else’s life. Don’t be trapped by dogma – which is living with the results of other people’s thinking. Don’t let the noise of other’s opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.

When I was young, there was an amazing publication called The Whole Earth Catalog, which was one of the bibles of my generation. It was created by a fellow named Stewart Brand not far from here in Menlo Park, and he brought it to life with his poetic touch. This was in the late 1960′s, before personal computers and desktop publishing, so it was all made with typewriters, scissors, and polaroid cameras. It was sort of like Google in paperback form, 35 years before Google came along: it was idealistic, and overflowing with neat tools and great notions.

Stewart and his team put out several issues of The Whole Earth Catalog, and then when it had run its course, they put out a final issue. It was the mid-1970s, and I was your age. On the back cover of their final issue was a photograph of an early morning country road, the kind you might find yourself hitchhiking on if you were so adventurous. Beneath it were the words: “Stay Hungry. Stay Foolish.” It was their farewell message as they signed off. Stay Hungry. Stay Foolish. And I have always wished that for myself. And now, as you graduate to begin anew, I wish that for you.

Stay Hungry. Stay Foolish.

Thank you all very much.

Ευρώ-κρίση: «σενάριο Ιφιγένεια»

2011-10-03T01:01:00.002+03:00

Της G700

Hellenic Nexus

τ' Οκτωβρίου 2011

Ένα σενάριο που καλλιεργείται τις τελευταίες εβδομάδες στην αυλή της ευρωζώνης είναι η Ελλάδα να παταχθεί και να εκδιωχθεί από το ευρώ ως ο ένοχος των ατασθαλιών και πηγή κρίσης για τους υπόλοιπους. Η ιδέα να χαραχθεί μία κόκκινη γραμμή ανάμεσα στους άτυχους και τους πονηρούς βρίσκει μεγάλο κοινό και ανταπόκριση ανάμεσα στους ευρωπαίους δεξιούς και φιλελεύθερους κυρίως, αλλά και στους σοσιαλιστές και τους πράσινους πιο απρόθυμα. Πυρήνας της ιδέας είναι ένας πολιτικός ελιγμός για τη σωτηρία της ευρωζώνης πλην Ελλάδας. Δώστε αίμα στους βόρειους φορολογούμενους, για να δωθούν χρήματα στους υπόλοιπους νότιους της ευρωζώνης. Με μία φράση, ρίξτε την Ελλάδα για να κρατηθούν οι υπόλοιποι.

Οι εταίροι και δανειστές μας δεν μπλοφάρουν. Για την ακρίβεια εν μέρει μπλοφάρουν αλλά επί της ουσίας φλερτάρουν με την ιδέα μίας τέτοιας τελικής λύσης με την Ελλάδα σε ρόλο «Ιφιγένειας της ευρωζώνης». Η ιδέα ολοκληρώνεται με την ενεργοποίηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ως δανειστή last resort without limit για τα εναπομείναντα μέλη της ευρωζώνης. Αυτό σημαίνει πρακτικά τύπωση ηλεκτρονικού χρήματος (quantitative easing) που θα διοχετευτεί για τη μαζική αγορά ομολόγων και την πτώση των spread για τις χώρες που βρίσκονται στη γραμμή της επίθεσης των αγορών. Το σενάριο ενισχύει το γεγονός ότι ένα από τα σκληρότερα γεράκια της Κεντρικής Τράπεζας, ο Γερμανός Σταρκ, παραιτήθηκε πρόσφατα λόγω της αντίθεσης του στην πολιτική αυτή.

Κάπου εκεί όμως τελειώνει η ιδέα και το σενάριο και αρχίζει η ευθύνη της χώρας, αυτών που κυβερνούν, εκείνων που αντιπολιτεύονται και της κοινωνίας.

Διότι, πρώτον, «όταν δεν έχεις χαρτί δεν μπλοφάρεις». Όταν διώχνεις την τρόικα, πριν ψηφιστεί η συμφωνία από το γερμανικό κοινοβούλιο δεν δείχνεις να διαθέτεις στοιχεία διαπραγματευτικής σοβαρότητας.

Διότι, όταν η πατρίδα σου έχει περασμένη τη θηλιά στο λαιμό και ετοιμάζονται να τη στραγγαλίσουν και να τη σουτάρουν τέσσερις δεκαετίες πίσω, και εσύ σχεδιάζεις να αλλάξεις τα σχολικά βιβλία για να κάνεις τους Έλληνες υπερήφανους, είσαι γελοίος.

Διότι, όταν παρά την προχειρότητα και τον πανικό από την πλευρά των κυβερνώντων, επιβάλλεται ο πιο δίκαιος κοινωνικά φόρος από την αρχή της κρίσης, ο φόρος στην ακίνητη περιουσία, και αυτό χαρακτηρίζεται «χαράτσι», είμαστε όλοι μαζί απλώς εκτός πραγματικότητας.

Ειμαστε το μυρμίγκι και πάνω από το κεφάλι μας μαλώνουν οι ελέφαντες. Η πτώση θα είναι μεγάλη και δραματική και σίγουρα δυσανάλογη, αδικαιολόγητη και ανήθικη για το μέγεθος των αμαρτιών μας. Ωστόσο, ηθική δεν υπάρχει στη γεωμετρία της οικονομικής γεωπολιτικής. Χρειαζόμαστε ψυχραιμία, καθαρό μυαλό, πολύ σοβαρότητα και λίγη τύχη.

"Παρακαλώ το νέο να μείνει". Ετοιμαστείτε να μπείτε οριστικά στην εφεδρεία και βλέπουμε.

2011-09-20T00:22:00.006+03:00

Ακούγοντας με προσοχή την ομιλία του Πρoέδρου της ΝΔ, κ. Αντώνη Σαμαρά, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το Σάββατο το βράδυ, αλλά και τη συνέντευξή του στα Μέσα Ενημέρωσης την Κυριακή το μεσημέρι, δεν μπορεί παρά να σταθούμε, όπως και στην περίπτωση της ομιλίας του Πρωθυπουργού πριν από μία βδομάδα, στο κομμάτι εκείνο που σαν "γενιά των 700 ευρώ" μας αφορά άμεσα: το κάλεσμα του προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης προς τους νέους να μείνουν και να παλέψουν για το μέλλον της χώρας.

“ Τι βλέπει σήμερα ένας νέος μπροστά του; Βλέπει ανεργία, βλέπει απαισιοδοξία, βλέπει πολλές φορές κατάθλιψη, βλέπει ίσως πολλές φορές μέσα στο σπίτι του ένα γονιό να έχει χάσει τη δουλειά του, αισθάνεται, με άλλα λόγια να το πω, ότι του λείπει ένα πλαίσιο ασφάλειας.

Εγώ δεν θα πω ψέματα, η κατάσταση πράγματι είναι πάρα πολύ άσχημη. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ό,τι είχε να πει το είπε, είναι γραμμένα μέσα στο μνημόνιο.

Ο νέος σήμερα τι ζητάει; Ζητά αξιοπιστία, ζητά καθαρές θέσεις, δεν θέλει στρογγυλεμένα λόγια, θέλει και αιχμές και ας πονάνε, αρκεί να είναι αλήθεια. Ζητάει αξιοπρέπεια, σιχαίνεται τον αμοραλισμό, σιχαίνεται την κωλοτούμπα.

Εγώ αυτό που θέλω να του πω του νέου είναι ότι αποτελεί το πιο πολύτιμο κομμάτι σε αυτό τον τόπο. Ξέρω ότι του έχουν πάρει τα πιο πολύτιμα δικά του πράγματα, ελπίδα, όνειρα, δικαίωμα για δουλειά, σας επαναλαμβάνω ίσως και τη δουλειά των γονιών του.

Όμως, δεν μπορούμε στην Ελλάδα να δεχτούμε μία δεύτερη αιμορραγία σαν εκείνη, που σωστά είπατε, του ’50 και του ’60.

…

Προχθές, παρακολουθούσα μία εκπομπή στους νέους, στην ιστοσελίδα που μπαίνω καμία φορά, και έλεγε ο ένας στον άλλον: Διάβασες τον Thomas Freedman των New York Times ; Και έλεγε ο Freedman , από ό,τι κατάλαβα, ότι εάν σε έξι μήνες έχουν αρχίσει και μετακομίζουν οι νέοι της Ελλάδας, πάει η χώρα. Και το έλεγε ο ένας νέος στον άλλο και απαντούσε ο άλλος: Συμφωνώ. O Thomas Freedman είναι μία τεράστια μορφή, σήμερα, της δημοσιογραφίας, συνάδελφός σας.

Εγώ απλώς λέω στο νέο ότι έχουμε σχέδιο, ότι έχουμε δρομολόγιο, ότι αυτό που δίνουμε είναι ελπίδα. Και του λέω ταυτόχρονα ότι δεν μας πάει και δεν μας πρέπει δεύτερο κύμα με την πίκρα της ξενιτιάς.

Θα μου πεις: είναι όπως την δεκαετία του ’60; Σήμερα, βρίσκεσαι τόσο γρήγορα σε μία ξένη χώρα, δεν είναι τα ίδια όπως ήταν παλιά, σίγουρα. Αλλά σημασία έχει να καταλάβει ο νέος ότι εδώ δεν υπάρχει τόπος σαν την Ελλάδα, ότι πρέπει να τα αλλάξουμε, ότι πρέπει να βοηθήσει.

Η δική μας η συγκεκριμένη ιδεολογία, ο κοινωνικός φιλελευθερισμός, στοχεύει σε αυτό το κοινωνικό, μέσα από μία άποψη φιλελεύθερη ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση για να αλλάξουμε τα πράγματα, αρκεί τι; Να απελευθερώσουμε τους εαυτούς μας, να συντρίψουμε τον κακό μας εαυτό, να νικήσουμε εκείνα τα οποία μας κρατάνε σε παρακμή. Αυτά είναι τα μεγάλα ζητούμενα.

Επομένως, εγώ παρακαλώ το νέο άνθρωπο να μείνει, το νέο το παιδί να μείνει. Και πρώτα ο Θεός, θα μπορέσει να γίνει -ας το πω έτσι- δημιουργός στον τόπο του. Και εκεί θα βοηθήσουμε με κάθε τρόπο που μπορούμε και εμείς στη Νέα Δημοκρατία».

Αγαπητέ Πρόεδρε

Αξιότιμε κύριε Αρχηγέ της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης

Πρώτα ο Θεός, εμείς λένε να φύγουμε.

Μας λέτε ότι οι Έλληνες μπορούν. Εμείς σας λέμε ότι δεν μπορούμε.

Δεν μπορούμε ν’ ακούμε άλλο πατερναλιστικά χαϊδέματα αυτιών.

Μας έχουν κουράσει πια τα κούφια τα λόγια τα μεγάλα των πολιτικών - πολιτικάντηδων.

Έχουμε βαρεθεί τον ατακαδόρικο πολιτικαντισμό, τις ρητορικές σοφιστείες και τις εθνολαϊκιστικές κορώνες που σαγηνεύουν ακόμα χαζοχαρούμενους κομματικούς στρατούς.

Δεν κοροϊδευόμαστε πια απ’ τις περιγραφές που δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένη πρόταση. Ότι υπάρχει δήθεν σχέδιο, δρομολόγιο όπως λέτε, όταν δεν υπάρχει τίποτα άλλο παρά η συνήθης πρακτική της εκάστοτε αντιπολίτευσης να ισοπεδώνει τα πάντα μοιράζοντας ταυτόχρονα φρούδες ελπίδες. Αλήθεια, έχετε καταλάβει τι συμβαίνει στη χώρα;

Καταλάβετέ μας, δεν μπορούμε να επενδύσουμε το μέλλον μας στη μεταφυσική, ή τα αρχέτυπα της ελληνικής φυλής που ξάφνου θα ξυπνήσουν μέσα μας και το έθνος θα αναγεννηθεί από τις στάχτες. Χρειαζόμαστε ορθό λόγο και πολιτικό πρόταγμα και όχι μάγους, τοτέμ και προσευχές. Θέλουμε να επενδύσουμε στις καθαρές και πρακτικές λύσεις. Κι ας ματώσουμε.

Είμαστε διατεθειμένοι ν’ αναλάβουμε πολλές περισσότερες θυσίες από τη δική σας γενιά.

Να πολεμήσουμε. Στη δύσκολη ηλικία της ώρας αιχμής στην οποία βρισκόμαστε, εκ των πραγμάτων και λόγω της κρίσης καλούμαστε να ζοριστούμε.

Σιχαινόμαστε, όμως, όπως λέτε τον αμοραλισμό και την κωλοτούμπα. Αλήθεια το κόμμα σας κύριε Πρόεδρε, ένα φιλελεύθερο κόμμα αστικό, όπως αναγνωρίζετε ότι είναι η ΝΔ, δεν ντρέπεται, όταν η κουβέντα ακουμπάει το κράτος, την εφεδρεία, τις αποκρατικοποιήσεις, να κρύβεται πίσω από θολά σχήματα και προσχήματα;

Πως μας προτρέπετε να απελευθερώσουμε τους εαυτούς μας, να συντρίψουμε τον κακό μας εαυτό και να νικήσουμε εκείνα τα οποία μας κρατάνε σε παρακμή, όταν εσείς αρνείστε να τα βάλετε με το παρακμιακό κράτος που και το δικό σας κόμμα δημιούργησε μεταπολεμικά;

Κύριε Πρόεδρε,

Δεν μπορούμε να βλέπουμε τη γενιά σας να στέκεται γυμνή απέναντι στην ιστορία, ανίκανη και άβουλη να συνεννοηθεί για τη σωτηρία της χώρας.

Επικαλεστήκατε στο λόγο σας τη ρήση του Μπίσμαρκ ότι «οι μεγάλοι πολιτικοί ακούν πριν από τους άλλους το μακρινό χλιμίντρισμα από τα άλογα της Ιστορίας». Αν αναφέρεστε στον εαυτό σας, σας προειδοποιούμε ότι τα άλογα της Ιστορίας έρχονται κατευθείαν πάνω σας και πολύ φοβόμαστε ότι λόγω της απάθειας και της αδράνειας που επιδεικνύετε θα σας πατήσουν και θα σας λιώσουν.

Δυστυχώς, τόσο σ’ εσάς όσο και στους υπολοίπους της γενιάς σας που τελευταία αρέσκονται να ντύνουν τα λόγια τους με ρήσεις ιστορικών προσωπικοτήτων, αρμόζει η ρήση του Χέγκελ ότι η κουκουβάγια, το πουλί της σοφίας πετάει πάντα το σούρουπο. Όταν πλέον νυχτώσει, τότε και μόνο τότε δυστυχώς θα καταλάβετε κι εσείς ποια ήταν τελικά η εποχή που τέλειωσε, ποιες οι παθογένειές της και ποιος ήταν ο ρόλος σας σ΄ αυτή.

Όμως τότε, ίσως να είναι αργά για τη χώρα.

Μπορεί σαν άλλος Βίσμαρκ να βλέπετε τα άλογα της ιστορίας να προειδοποιούν Ελλάδα και Ευρώπη χλιμιντρίζοντας, δεν ακούτε όμως τον εκκωφαντικό κρότο της κατάρρευσης του μοντέλου οικονομίας και πολιτεύσθαι της μεταπολίτευσης, στο οποίο κι εσείς υπήρξατε πρωταγωνιστής. Κι ας επικαλείστε όψιμα κι εσείς όπως και άλλοι την ανάγκη για μια νέα μεταπολίτευση.

Τα πράγματα για εμάς είναι απλά. Θέλουμε λευτεριά απ’ τη μεταπολίτευση.

Η σημερινή πολιτική τάξη που έφτασε τη χώρα στο σημερινό σημείο ή θα ξεπεράσει τον εαυτό της σε υπευθυνότητα και πολιτική αποτελεσματικότητα καταστρέφοντας συνεργατικά και συναινετικά το μεταπολιτευτικό πελατειακό κράτος ή ετοιμαστείτε όλοι σας να μπείτε οριστικά στην εφεδρεία, εγκαταλείποντας οριστικά και διαπαντώς το δημόσιο βίο και τον ρου της ιστορίας. Παραδώστε τα κλειδιά σε νεότερους και σοβαρότερους ανθρώπους μπας και γίνει καμιά δουλειά. Μπας και οι νεότεροι σχεδιάσουν επιτέλους το μέλλον τους για τους εαυτούς τους. Αλλιώς, καθίστε να κυβερνήσετε στα ερείπια μιας κατεστραμμένης χώρας, με κλακαδόρους, αλλά χωρίς ποιοτικό ανθρώπινο δυναμικό. Οι εργάτες γνώσης θα σας έχουμε όλοι χαιρετίσει προ πολλού.

Το νούμερο Γεωργαντά δεν βγαίνει

2011-09-17T15:46:00.003+03:00

Είχαμε που είχαμε τα Greek statistics, από χτες αποκτήσαμε και το "νούμερο Γεωργαντά". Η πρώτη περίπτωση γνωστή: κρύβαμε τους σκελετούς στην ντουλάπα για να βγαίνει το έλλειμμα λιγότερο απ' το πραγματικό. Η δεύτερη κινείται στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση. Σύμφωνα με την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και από την περασμένη βδομάδα πρώην μέλος της επιτροπής της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, Ζωής Γεωργαντά, το 2010 συντελέστηκε "σκόπιμη διόγκωση του ελλείμματος του 2009 ώστε να ληφθούν ισχυρότατα μέτρα κατά της ελληνικής κοινωνίας".

"Το έλλειμμα της χώρας για το 2009 σκοπίμως παρουσιάστηκε στο 15,4% από τη Eurostat. Έπρεπε να φανεί μεγαλύτερο από αυτό της Ιρλανδίας, που ήταν 14%, ώστε να παρθούν δυσβάσταχτα μέτρα κατά της Ελλάδας", αποκάλυψε στην «Ε» η κα καθηγήτρια.

"Το έλλειμμα έγινε τόσο μεγάλο λόγω του γεγονότος ότι μπήκαν όχι με φυσιολογικό τρόπο στη "γενική κυβέρνηση" (σ.σ. στενός δημόσιος τομέας και πλευρές του ευρύτερου) ένας αριθμός ΔΕΚΟ, αυτοί οι 151 φορείς, αυτούς όπου τώρα εξελίσσεται η εφεδρεία. Αυτοί οι φορείς δεν μελετήθηκαν στατιστικά όπως έπρεπε, και μάλιστα σύμφωνα με όσα ορίζει η ίδια η Eurostat. Γι' αυτή τη διαδικασία τα κριτήρια είναι πολλά και πολύπλοκα, χρειάζεται μακροχρόνια μελέτη για να υπαχθούν. Εμείς επιμέναμε αυτές οι ενστάσεις μας να καταγραφούν ακόμα και στα πρακτικά. Ο πρόεδρος της Αρχής μάς απάντησε ότι "στα πρακτικά θα μπει ό,τι θέλω εγώ", επί λέξει"

Η υπόθεση βρωμάει. Δεν είναι όμως τα Greek statistics που ξαναβρώμησαν. Δυστυχώς, για τους συνωμοσιολόγους, πολύ απλά δεν βγαίνει ο υπολογισμός της κα Γεωργαντά.

Πρώτον, το έλλειμμα του 2009 ανήλθε στο ποσό των 36,6 δις ευρώ. Φορείς ή όχι φορείς το ταμείο του κράτους έγραψε μείον 36,6 δις ευρώπουλα, μπικικίνια, μαρούλια, ποσό που αναλογεί στο 15% του ΑΕΠ εκείνης της χρονιάς. Μάλιστα για να καταλάβουμε τη σημασία της δημοσιονομικής καθίζησης, το 2009 ήταν η πρώτη φορά μετά το 1990 που οδηγηθήκαμε σε πρωτογενές έλλειμμα του Τακτικού Προϋπολογισμού ίσο με -6 δις ευρώ, όταν τα προηγούμενα χρόνια υπήρχαν πλεονάσματα της τάξης των 5 με 6 δις ευρώ περίπου.

Δεύτερον, το έλλειμμα του 2009 διογκώθηκε διότι το 2009, όλα ανεξαιρέτως τα δημοσιονομικά μεγέθη επιδεινώθηκαν με τη δικαιολογία ότι έπρεπε να τονωθεί η ζήτηση, όπως και το 2008. Οι πρωτογενείς δαπάνες πλησίασαν τα 62 δις ευρώ περίπου, αυξημένες κατά 20% κάνοντας πράξη, φυσικά ,την εξαγγελία για "επανίδρυση του κράτους" βέβαια μάλλον του κράτους του 80 εννοούσαν οι ποιητές. Μάλιστα για ξέρουμε και που πατάμε, η αύξηση, πέρα από 5,5 δις ευρώ που δόθηκαν στις τράπεζες, αφορούσε μισθούς και συντάξεις (+4,7 δις), ευκαιριακά επιδόματα (+1,7 δις) και εφάπαξ καταναλωτικές δαπάνες (+2,1 δις ευρώ). Θα θυμάστε όσοι από εσάς παρακολουθείτε τη G700 πόσες, μα πόσες φορές είχαμε επισημάνει και προειδοποιήσει για τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό λόγω της διόγκωσης των καταναλωτικών - πελατειακών κατά βάση δαπανών του 2009.

Τρίτον, οι εποπτευόμενοι φορείς μπορεί να μην είναι οι βασικοί υπαίτιοι της μεγάλης δημοσιονομικής τρύπας, είναι ωστόσο συνένοχοι στο βούλιαγμα του τιτανικού, δεδομένου ότι διαχρονικά επιχορηγούνται στη συντριπτική πλειοψηφία του προϋπολογισμού τους είτε από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, είτε από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ δανείζονται με εγγυήσεις του κράτους. Όλα αυτά επιβαρύνουν το έλλειμμα και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φιλοσοφία ή μεθοδολογία για να καταγραφεί η χρηματοροή από τον κεντρικό προϋπολογισμό στο ταμείο φορέων, που συν τις άλλοις παράγουν ελάχιστη δημόσια και κοινωνική αξία, ενώ αποτελούν και τόπους σκανδαλωδών μισθολογικών προνομίων σε σχέση με το στενό δημόσιο τομέα και εστίες διαφθοράς με ιδιώτες προμηθευτές.

Τέταρτον, η καταγραφή του ελλείμματος, έγινε και συνεχίζει να γίνεται πλέον (δεδομένου του παρελθόντος με τα Greek Statistics) με μετρήσεις που επικυρώνει η ίδια η Eurostat βάσει επιτόπιων ελέγχων και ερευνών σε όλα τα Υπουργεία συμπεριλαμβανομένης και της αμαρτωλής ΕΛΣΤΑΤ. Για το 2009 οι έρευνες διήρκησαν ένα δωδεκάμηνο και συνεχίζονται να διεξάγονται ακόμα και σήμερα. Ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποκατέστησε την πραγματικότητα γύρω από το νούμερο Γεωργαντά, δηλώνοντας ότι από το 2010 και μετά όλα τα στοιχεία που δίνονται για παρελθόν και παρόν είναι απολύτως αξιόπιστα.

Πέμπτον, σε αντίθεση με όσα καταγγέλλονται, η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία η Ιρλανδία και η Πορτογαλία ήταν μακριά από το στόχαστρο των αγορών και δεν υπήρχε αμφισβήτηση της δυνατότητας χρηματοδότησης του χρέους τους. Μάλιστα, η Ιρλανδία θεωρούνταν τότε ότι διατηρεί τον έλεγχο των δημόσιων οικονομικών της, έκανε και μαθήματα στην Ελλάδα, ενώ η Πορτογαλία ακόμα κι όταν αυτή προσέφυγε στο μηχανισμό μπήκε με έλλειμμα 9%, σημαντικά μικρότερο από το ελληνικό.

Αναλύοντας λοιπόν επί τροχάδην τους βασικούς υπολογισμούς της κα καθηγήτριας, γίνεται προφανές ότι το νούμερο Γεωργαντά δεν βγαίνει.

Ταυτόχρονα, γίνεται προφανές ότι κάποιοι (μίντια, κόμματα, πολιτικοί, αναλυτές), με αφορμή την απόλυση από μέλος Δ.Σ. μιας καθηγήτριας πανεπιστημίου κι εν όψει του κύματος απολύσεων δια της εργασιακής εφεδρείας στο Δημόσιο, επιχειρούν να διαστρεβλώσουν την πραγματικότητα γύρω από το μεγαλύτερο, όπως οι ίδιοι ισχυρίζονται, οικονομικό και πολιτικό θέμα των τελευταίων δεκαετιών: τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία. Αντί να βοηθήσουν στην κατανόηση του που πήγαν τα λεφτά και γιατί φτάσαμε ως εδώ που φτάσαμε, να καταντήσουμε δηλαδή μια δουλοπαροικία του χρέους, επιχειρούν να ρίξουν τη χώρα ξανά στο σκοτάδι. Διαστρεβλώνοντας την πεζή και ωμή συνάμα πραγματικότητα των αριθμών και των οικονομικών μεγεθών, φουσκώνουν το υπόγειο σκοταδιστικό πολιτικό ρεύμα που θεωρεί την ένταξη της χώρας στο μηχανισμό στήριξης προϊόν σκόπιμης, καλά μελετημένης και προειλημμένης απόφασης των κυβερνόντων και των κέντρων που τους έχουν στο χέρι. Όχι προϊόν μιας αδύναμης δανειοτραφούς οικονομίας βασισμένης στο πελατειακό σύστημα και τη συναλλαγή. Υπ' αυτές τις συνθήκες, εκτροχιάζουν τη δημόσια συζήτηση απ' τις πραγματικές μεταρρυθμιστικές ανεπάρκειες της σημερινής κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, οδηγώντας την στη σφαίρα της μεταφυσικής και της συνωμοσίας.

Δυστυχώς, μ' αυτά τα μυαλά που κουβαλάμε πολλοί από εμάς, εύλογα αναρωτιούνται πολλοί ανά την υφήλιο αν θα ήταν καλύτερα να αφήσουν τα "νούμερα" να ζήσουν μακάρια στο ψέμα. Εκεί στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας, μαζί με τους λοιπούς δυναμικούς αγωνιστές, τέτοιους σαν τον μέγα πολιτικό κρατούμενο των ημερών Μάκη Ψωμιάδη.

Θα μείνουμε μόνο αν αποσυρθεί η γενιά σας απ' το δημόσιο βίο. Άμεσα.

2011-09-12T01:35:00.006+03:00

Ακούγοντας με προσοχή την ομιλία του Πρωθυπουργού, Γιώργου Παπανδρέου, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το Σάββατο το βράδυ, δεν μπορεί παρά να σταθούμε στο κομμάτι εκείνο που σαν "γενιά των 700 ευρώ", μας αφορά άμεσα. Το κάλεσμα προς τους νέους να πάρουν την τύχη στα χέρια τους, να μείνουν στην Ελλάδα και να παλέψουν για να αλλάξει πρόσωπο η χώρα.

"Ξέρω ότι πολλοί νέοι μας θέλουν να φύγουν, αναζητώντας μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό. Τους καταλαβαίνω. Παλαιότερα, πολλοί από εμάς χρειάστηκε να φύγουν ή ακόμα και να εξοριστούν.

Σας ζητώ να μην εγκαταλείψετε τη προσπάθεια ν' αλλάξουμε την Ελλάδα.

- Η χώρα σάς έχει ανάγκη.

- H Ελλάδα μπορεί να γίνει μια χώρα διαφορετική και θα γίνει μια χώρα διαφορετική σε λίγα χρόνια.

Όμως, αυτό δεν θα συμβεί αν εσείς λείπετε. Ζητώ από εσάς, τους νέους, να μείνετε και να παλέψουμε μαζί. Διότι εσείς γνωρίζετε τις δυνατότητες που έχει μια χώρα σαν την Ελλάδα στο διεθνές στερέωμα. Γνωρίζετε καλύτερα από τον καθένα, ότι ο Έλληνας δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από άλλους λαούς. Φτάνει να δουλέψουμε μαζί, γύρω από κοινούς στόχους.

Γι’ αυτό, ζητώ να δώσουμε όλοι το παρόν. Όλοι όσοι πιστεύουμε στη δύναμη της πατρίδας και στις ικανότητές μας. Να συμβάλουμε όλοι μαζί σε αυτή την προσπάθεια, από όπου κι αν εργαζόμαστε. Αν ο καθένας μας κάνει ένα βήμα συνεισφοράς, η χώρα μας θα κάνει δέκα βήματα μπροστά."

Αγαπητέ Πρόεδρε,

Κύριε Πρωθυπουργέ,

Είχαμε πει τον Ιανουάριο του 2007, στο παρθενικό ταξίδι της "Γενιάς των 700 ευρώ" στη blogoσφαιρα και κατ' επέκταση στο δημόσιο βίο, ότι η νέα γενιά πρέπει να αφυπνιστεί, να αναπτύξει άμεσα τους δικούς της κοινωνικούς στόχους, και να αποκτήσει διακριτή ιστορική και πολιτική ταυτότητα.

Δώσαμε έκτοτε γι΄ αυτό μια μάχη.

Μια μάχη, όχι απλά για να αποκτήσει φωνή η γενιά μας, αλλά ειδικά οι εργάτες γνώσης να βγουν μπροστά και να δώσουν τον παλμό ως νέα κοινωνική πρωτοπορία. Μια μάχη για να στιγματιστούν επίσης ανεξίτηλα και να αποδομηθούν όλες οι δυνάμεις του μεταπολιτευτικού καθεστώτος, της αδράνειας, της συντήρησης και της γεροντοκρατίας που τέμνουν οριζόντια το πολιτικό και κοινωνικό φάσμα.

Δώσαμε μάχη για να μη χρειαστεί ποτέ κανείς από τη γενιά μας να οδηγηθεί σε αναγκαστική μετανάστευση, όπως συνέβη με τη δική σας, αλλά η Ευρώπη και ο κόσμος να αποτελούν συνειδητούς προορισμούς, τους οποίους με τη βούλησή του πια επιλέγει ένα μορφωμένο, κινητικό ανθρώπινο δυναμικό.

Επιχειρήσαμε έτσι να βάλουμε απέναντι τη χρυσή γενιά των μεσηλίκων, την αίσθηση αιωνιότητας που τη διακατέχει, τις αντιλήψεις της και την πελατειακή της νοοτροπία, και να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου για την επερχόμενη κρίση που το ξόφλημα του μεταπολιτευτικού μοντέλου της φούσκας ήταν βέβαιο ότι θα δημιουργούσε. Μαζί με τα βαμπίρ, όπως συχνά πυκνά αποκαλέσαμε τους προνομιούχους της προηγούμενης γενιάς, βάλαμε στο στόχαστρο και τους ρεμπεσκέδες, χλιδάνεργους της δικής μας γενιάς.

Παρότι λοιπόν ανοίξαμε την ατζέντα για την ανάγκη αλλαγής πορείας και το άνοιγμα ενός νέου ιστορικού κύκλου με διαφορετικούς αυτή τη φορά πρωταγωνιστές, δεν εισακουστήκαμε.

Δεχτήκαμε από την πρώτη στιγμή να προβληθούμε μιντιακά για να θέσουμε την ατζέντα της γενεακής δικαιοσύνης στο δημόσιο διάλογο. Συνεργαστήκαμε γι΄ αυτό και με άλλες οργανώσεις τις κοινωνίας των πολιτών.

Επιχειρήσαμε να νοηματοδοτήσουμε μεγάλα γεγονότα, όπως τα Δεκεμβριανά του 2008 πηγαίνοντας μέχρι τον Πρόεδο της Δημοκρατίας.

Παλέψαμε να αναβαθμίσουμε την ποιότητα ζωής των νέων, όπως συνέβη στην περίπτωση της μεταμεσονύκτιας λειτουργίας του Μετρό στην Αθήνα

Προσπαθήσαμε να συνδεθούμε με πολιτικούς χώρους, μικρούς και μεγάλους και, κυρίως τους μεγάλους να τους επηρεάσουμε προς μία μεταρρυθμιστική κατεύθυνση.

Γίναμε, όμως, ηθοποιοί σ' ένα προσκηνοθετημένο σόου πολιτικής και μιντιακής κλάψας για τα καημένα τα παιδιά που δεν τη βγάζουν με τα 700 ευρώ.

Μέχρι που μας βρήκε η πρωτοφανής αυτή κρίση, την οποία όλοι βιώνουμε σήμερα. Μια κρίση την οποία υπενθυμίζουμε ότι είχαμε προβλέψει και περιγράψει ως προς την εξέλιξή της απ' το Δεκέμβριο του 2008.

Έκτοτε, λοιπόν, κάποιοι από εμάς έφυγαν στο εξωτερικό, γιατί πάνω απ' όλα το ήθελαν και θα το έκαναν έτσι κι αλλιώς, αλλά επίσης διότι βαθιά μέσα τους προεξόφλησαν τη μεγάλη σε διάρκεια περιπέτεια στην οποία θα έμπαινε η χώρα, ανάμεσα σε άλλα, λόγω της προδιαγεγραμμένης ανικανότητας του πολιτικού συστήματος, της επιχειρηματικής κοινότητας και της κοινωνίας να κερδίσουν αυτό τον ιδιότυπο οικονομικό πόλεμο που ξεκινούσε.

Κάποιοι άλλοι, όμως, οι περισσότεροι από εμάς, επέλεξαν να μείνουν. Είτε παρέμειναν στο χώρο της κοινωνίας των πολιτών, δίνοντας τη μάχη από την "κερκίδα" της blogoσφαιρας μέσα από τη G700, είτε ασχολήθηκαν με την επιχείρηση και το ελεύθερο επάγγελμά τους, είτε διεκδίκησαν ρόλο στη νέα διακυβέρνηση μέσα από θέσεις ευθύνης. Αμφότεροι όσοι έμειναν στην Ελλάδα, επέλεξαν να παλέψουν. Πίστεψαν ότι το τέλος της κρίσης θα μας βρει νικητές και στήριξαν ο καθένας με το δικό του τρόπο την εθνική πρόσπαθεια για διάσωση και ανάκαμψη. Η πίστη αυτή όμως κλονίζεται καθημερινά. Το γυαλί της εμπιστοσύνης έχει ραγίσει.

Δυστυχώς, αποδεικνύεται τελικά ότι η γενιά σας, τα μέλη της οποίας γέμισαν για μία ακόμη φορά το Βελίδειο σαν τις γιαγιάδες στην κυριακάτικη λειτουργία, δεν έχει βάλει μυαλό.

Πρώτον, η χρυσή γενιά των μεσηλίκων (Plus) εξακολουθεί να έχει τον πρώτο λόγο στην πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας. Τη στιγμή που στη Γερμανία, αντικαγκελάριος, Υπουργός Οικονομίας και Πρόεδρος των Φιλελεύθερου Κόμματος, είναι ένας 38χρονος Βιετναμέζος, ο κύριος Φίλιπ Ρέσλερ (ο οποίος σημειωτέον στα 45 του δήλωσε ότι θα σταματήσει την πολιτική), στην Ελλάδα βρισκόμαστε ακόμα στην εποχή των πολιτικών δεινοσαύρων. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Δεύτερον, τους πολιτικούς δεινόσαυρους, δυστυχώς, όσο και να τους εκπαιδεύσεις, δεν βάζουν μυαλό. Κουβαλάνε μέσα τους νοοτροπίες και αντιλήψεις πολλών χρόνων. Δυσκολεύονται πλέον να κάνουν υπερβάσεις. Είναι δέσμιοι συσχετισμών και εξαρτήσεων που δημιούργησαν μακρές πολιτικές διαδρομές. Η εμπειρία τους γίνεται τροχοπέδη στην ανανεωτική ορμή που απαιτείται να επενδυθεί στις δημόσιες πολιτικές για να βγει η χώρα από το τέλμα. Σκέφτονται την επιβιώσή τους, όχι το μέλλον.

Εσείς ο ίδιος αναγνωρίσατε ότι:

"Σήμερα, η δική μας γενιά εξακολουθεί να έχει τον πρώτο λόγο στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας. Πράγμα πρωτοφανές, όταν σε ολόκληρο τον κόσμο οι σημερινοί 30ρηδες και 40ρηδες έχουν αναλάβει εδώ και χρόνια την πρωτοκαθεδρία στην εξέλιξη των πραγμάτων. Καθήκον μας, λοιπόν, να δώσουμε στις γενιές που έρχονται το χώρο να αναπνεύσουν και να αναπτυχθούν. Να απελευθερώσουμε τις δικές τους δυνάμεις, που τις χρειαζόμαστε".

Αυτό ακριβώς, οφείλετε να κάνετε. Να απελευθερώσετε τις δυνάμεις της νέας γενιάς. Δεν αρκούν τα προγράμματα κατάρτισης και τα κινήματα start up, που πολύ σωστά γίνονται κι εμείς τα επικροτήσαμε, όπως και πρόσφατα ο διεθνής τύπος.

Απαιτείται ρόλος και λόγος για τη νέα γενιά σε όλο το φάσμα της πολιτικής ζωής. Δεν γνωρίζουμε πως θα το κάνετε αυτό θεσμικά. Ίσως να καταργήσετε καταρχάς τη γηρασμένη νεολαία του κόμματός σας, βάζοντας ηλικιακό όριο τα 24, όπως σε όλες τις κομματικές νεολαίες της Ευρώπης. Ίσως πάλι να θεσμοθετήσετε την ψήφο στα δεκάξι. Ίσως ακόμα να "σουτάρετε" το μισό υπουργικό συμβούλιο και να εμπιστευτείτε σαν βάση νεότερους ανθρώπους ηλικίας 30 μέχρι το πολύ 50, όπως επίσης στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης. Ίσως και να θεσμοθετήσετε ηλικιακό όριο στην άσκηση εκτελεστικής εξουσίας. Ό, τι κι αν κάνετε πάντως, η συμμετοχή των νέων πρέπει να επιβληθεί δια πυρός και σιδήρου πάνω από το πτώμα της σημερινής πολιτικής τάξης σε συνενόηση και με τη Νέα Δημοκρατία, η οποία επίσης πάσχει απ' την ασθένεια της γεροντοκρατίας. Σε ό,τι μας αφορά, κι επειδή είμαστε πλέον και οι υπόλοιποι με το ένα πόδι στην έξοδο, σας ενημερώνουμε ότι δεν σχεδιάζουμε να μείνουμε, αν δεν προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις και κυρίως αν δεν αποσυρθεί η παρούσα πολιτική τάξη απ' το δημόσιο βίο, ώστε αλλάζοντας το ύφος, το περιεχόμενο και την αποτελεσματικότητα των ασκούμενων πολιτικών, να υπάρξει τελικά προοπτική για μια νέα Ελλάδα.

Η αγνοημένη προειδοποίηση

2011-09-04T23:50:00.002+03:00

Του Γιάννη Βούλγαρη

Τα Νέα, 4-9-2011

...Η παιδαγωγική λειτουργία της Πολιτικής άρχιζε από την ίδια τη γλώσσα. Οχι από τη ρητορεία ή την καλλιέπεια, αλλά από το ήθος που η ενότητα ομιλητή - λόγου κοινωνεί. Η ξύλινη γλώσσα είναι εξ αρχής παράγοντας συντήρησης, απολίθωσης ή διαφθοράς των κοινωνικών σχέσεων. Ο πλούσιος και καλλιεργημένος λόγος του Λεωνίδα Κύρκου αναβάθμιζε το ακροατήριό του, παράγοντας ήθος.

Αυτή η αντίληψη πολιτικής μειοψήφησε και περιθωριοποιήθηκε με αυξανόμενο ρυθμό από τη λαϊκιστική - δημαγωγική πρακτική κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο. Ολες οι σύγχρονες δημοκρατίες δοκιμάζονται από τη μικροπολιτική, τη δημαγωγία και τον πολιτικό κυνισμό, ιδίως μετά την έλευση της τηλεόρασης, αλλά οι δόσεις διαφέρουν.

Στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης η δόση μάς έπεσε μεγάλη. Επικράτησε έτσι μια «διπλή γλώσσα» στην οποία προσαρμόστηκαν αμοιβαία οι πολιτικοί και η κοινωνία. Με κοινή συναίνεση, οι λέξεις και τα λόγια άλλαξαν βαθμιαία σημασία. Το δημαγωγικό - λαϊκιστικό ύφος παγιώθηκε σε μια γενικευμένη πολιτικοσυντεχνιακή παντομίμα προκατασκευασμένου και προκαθορισμένου δημόσιου λόγου. Εγινε το «εποικοδόμημα» ενός «συστήματος» εγγενώς ελλειμματικού και υπερχρεωμένου που είχε σαν μόνο φρένο την ικανότητα και την υπευθυνότητα της κεντρικής πρωθυπουργικής εξουσίας. Οταν αυτή έλειψε η χώρα πήρε τον δρόμο της χρεοκοπίας.

Σε αυτό το σκηνικό, ο Λεωνίδας Κύρκος αποτελεί πολύτιμη ανάμνηση μιας άλλης αντίληψης και ηθικής για την Πολιτική...

Ολόκληρο το άρθρο ΕΔΩ

Απ' την κερκίδα στο τερέν!

2011-08-29T23:20:00.004+03:00

Παναγιώτης Σταμπουλίδης

Συνέντευξη στην Αριστοτελία Πελώνη

Τα Νέα, 29-8-11

Κι όμως, υπάρχουν ΔΕΚΟ που επιστρέφουν χρήματα στο Δημόσιο. Ο ΟΚΑΑ επέστρεψε πάνω από 4 εκατ. ευρώ και προχωρά σε αναδιοργάνωση και συμμάζεμα, όπως λέει ο διευθύνων σύμβουλός του. Από τους πρωτεργάτες του blog της γενιάς των 700 ευρώ, ο Παναγιώτης Σταμπουλίδης είναι σήμερα ο νεότερος διοικητής σε ΔΕΚΟ. «Ο κρατικός χαρακτήρας δεν είναι θέσφατο», σημειώνει, προσθέτοντας ότι κάθε καλή πρόταση για ιδιωτική επένδυση είναι ευπρόσδεκτη.

Ο ποιος μικρός διοικητής σε ΔΕΚΟ;

Η ανανέωση στην πράξη και η εμπιστοσύνη της Κυβέρνησης και του Υπουργού Ανάπτυξης στα προσόντα και τις δυνατότητες της νέας γενιάς.

Από την Γενιά των 700 ευρώ σε κυβερνητική θέση;

Είναι η ώρα να αποδείξουμε ότι δεν επιλέγουμε την κερκίδα αλλά το τερέν, τώρα που οι μάχες αφορούν το μέλλον μας.

Τι παραλάβατε;

Μελέτες που δεν μπορούν να γίνουν έργα, εργολάβους, χρέη...

Υπάρχει λόγος ύπαρξης των Κεντρικών Αγορών;

Προφανώς, γιατί αποτελούν σημεία όπου ο ανταγωνισμός ενισχύει την ποιότητα, την επάρκεια των αγαθών και τις χαμηλές τιμές για τους καταναλωτές.

Πολλοί, όμως, λένε ότι εκεί επικρατεί ο άγραφος νόμος, οι Ελληνοποιήσεις προϊόντων, η αισχροκέρδεια...

Παλαιές εποχές, παλιά μυαλά και παρωχημένο κράτος. Αυτά δεν έχουν πλέον θέση σε μια σύγχρονη αγορά τροφίμων.

Τι άλλαξε σήμερα;

Έχουμε καθαρό ανταγωνιστικό πλαίσιο, την τρίτη γενιά εμπόρων με προσόντα και κουλτούρα και μια πολιτεία που έχει βάλει κανόνες που αποδίδουν.

Σε ποιους από αυτούς τους κανόνες ποντάρετε ως νέος διοικητής;

Στην διαφάνεια στην διοίκηση, στην αποτελεσματικότητα και τον μετασχηματισμό της Κεντρικής Αγοράς σε ένα σύγχρονο food market place.

Και γιατί πρέπει να είναι κρατικές;

Ο κρατικός χαρακτήρας δεν είναι θέσφατο. Κάθε σοβαρή πρόταση για ιδιωτική επένδυση, ευπρόσδεκτη για αξιολόγηση.

Αρά υπέρ της αποκρατικοποίησης;

Ναι, με ξεκάθαρους όρους, κανόνες και με σεβασμό στην δημόσια περιουσία.

Άρα μια ιδιωτικοποίηση σας βγάζει από την δύσκολη θέση;

Κάθε άλλο, μέσα σε δύο μήνες αποδείξαμε ότι μια ΔΕΚΟ μπορεί να λειτουργήσει με σύγχρονους κανόνες εταιρικής υπευθυνότητας απέναντι στον φορολογούμενο και τη δημόσια περιουσία: καταβάλαμε μερίσματα (544.000.00 ευρω ), ξεπληρώσαμε δάνεια (4.300.000,00), επιστρέφουμε στα δημόσια ταμεία, δηλαδή στον μέτοχό μας, κεφάλαιο μεγαλύτερο των 4 εκατομμυρίων ευρώ ως μια μικρή συμβολή της κεντρικής αγοράς στα δημόσια έσοδα σε μια περίοδο βαθιάς κρίσης.

Αρκεί το συμμάζεμα;

Όχι μόνο. Χρειάζεται και όραμα για το νέο ρόλο και χαρακτήρα των κεντρικών αγορών στη χώρα μας. Για αυτό και ολοκληρώσαμε τον Νέο Κανονισμό Μισθώσεων προκειμένου να προχωρήσουμε σε επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, στην ένταξη νέων δράσεων όπως η ιχθυαγορά, στην ανάπτυξη του «πρατηρίου του καταναλωτή» και για πρώτη φορά θα παραχωρήσουμε επιφάνεια για ιδιωτικές επενδύσεις μακράς διάρκειας σε επιχειρήσεις επεξεργασίας κρέατος.

Σας βρίσκω αισιόδοξο σε με μια εποχή που παντού έχει μπει «πωλητήριο»...

Για αυτό και εμείς προσπαθούμε να αναστηλώσουμε άμεσα τον Οργανισμό, με περικοπές παντού, με μειωμένα κόστη εργολαβιών. Μειώσαμε ραγδαία το κόστος διαχείρισης των ζωικών υποπροϊόντων και με αναδιοργάνωση της ίδιας της εταιρείας.

Δηλαδή;

Σύντομα θα καταθέσουμε στο Υπουργείο το νέο Οργανόγραμμα, τον νέο Κανονισμό Λειτουργίας Προσωπικού και ΔΣ και το νέο Καταστατικό. Θεσμικές αλλαγές που απαιτούν οι καιροί και μέσο για την σωτηρία του ΟΚΑΑ Α.Ε.

Όπου βλέπουμε τέτοιες κινήσεις έπονται μειώσεις μισθών και απολύσεις προσωπικού...

Το συμμάζεμα που προανέφερα αφορά όλους και τα πάντα. Θα πρέπει όλοι να αποδείξουμε ότι καλώς υπάρχουμε και ότι είμαστε χρήσιμοι

Άρα, όποιος δεν ανταποκρίνεται βλέπει την έξοδο;

Η έξοδος δεν είναι η μόνη λύση, και γι’ αυτό εμείς θα προσπαθήσουμε να διαφυλάξουμε κάθε εργαζόμενο.

Έχετε λάβει εντολή για απολύσεις;

Έχω λάβει εντολή να αλλάξω τον Οργανισμό, τις συνήθειες και πρακτικές που κοστίζουν και να αποδείξουμε ότι το κράτος μπορεί να λειτουργήσει με όρους ελεύθερης αγοράς και εταιρική ευθύνη.

Αυτές τις ημέρες γίνεται μεγάλη συζήτηση για τα κλειστά επαγγέλματα, ποια είναι η θέση σας;

Κλειστά; Τι μπορεί να σημαίνει αυτό σήμερα; Όποιος μπορεί και θέλει πρέπει να έχει το δικαίωμα της επιλογής.

Ναι αλλά αυτό δεν επιφέρει αναρχία;

Άναρχο είναι να σε ζει το κράτος με το μονοπώλιο που σου προσφέρει, να πληρώνει ο τελικός καταναλωτής ή χρήστης την υπεραξία στα προϊόντα και τις υπηρεσίες και εσύ να θεωρείς ότι όλα αυτά σου ανήκουν.

Πιστεύετε ότι η επιλογή του μνημονίου αποφέρει αποτελέσματα;

Το μνημόνιο από μόνο του μπορεί να καταλήξει σε ένα κουρελόχαρτο. Τότε σημαίνει ότι αποτύχαμε εθνικά. Αν όμως αξιοποιήσουμε τα μέσα και τις τεχνικές που δίνει το μνημόνιο και ο καθένας λειτουργήσει υπεύθυνα και ομαδικά τότε θα έχουμε κάνει το χρέος μας.

Και η λεγόμενη «χαμένη γενιά», των 30άρηδων, στην οποία ανήκετε;

Δεν υπάρχουν χαμένες γενιές, αλλά χαμένες ευκαιρίες. Ας λειτουργήσει η κρίση ως εφαλτήριο για να αξιοποιηθούν περισσότεροι νέοι άνθρωποι με γνώση και πάθος για δουλειά.

*Ο Παναγιώτης Σταμπουλίδης είναι Σύμβουλος Ασφάλειας Τροφίμων. Υπήρξε ενεργό μέλος της G700 μέχρι τον Απρίλιο του 2011. Σήμερα είναι Διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Κεντρικής Αγοράς Αθηνών (ΟΚΑΑ Α.Ε).

Αρκετά mr Ρέππass!

2011-08-18T12:57:00.004+03:00

Του Θανάση Κονδύλη*

Συνήθως δεν στολίζουμε πολιτικούς ή άλλα δημόσια πρόσωπα από τη στήλη της G700, διότι πολύ απλά δεν μας ενδιαφέρουν τα πρόσωπα, παρά μόνο οι πολιτικές που επηρεάζουν τη γενιά μας και τις προοπτικές της. Συνεπώς είθισται να ασχολούμαστε πρωτίστως με το περιεχόμενο των πολιτικών και σπανιότερα με τα πρόσωπα που τις εκπροσωπούν. Αυτή τη φορά όμως αποφασίσαμε να κάνουμε μια εξαίρεση για τον Υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, κύριο Ρέππα. Αφορμή το γράμμα με τίτλο «διασφαλίζοντας την κοινωνική συνοχή» το οποίο ο Υπουργός έστειλε στην Καθημερινή στις 12 Αυγούστου , απαντώντας σε προηγούμενο άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη όπου εγκαλούνταν η ελληνική οικονομία για σοβιετισμό.

Πραγματικά, δεν είχαμε καμία όρεξη καλοκαιριάτικα να ποστάρουμε, όμως διαβάζοντας τις σοσιαδημοκρατικές θεωρητικολογίες του Υπουργού περί ελληνικής κρίσης: «η ρίζα της οποίας βρίσκεται στις ασύδοτες αγορές», «μην παραγνωρίζοντας (sic) τη δημοσιονομική κρίση», ή ότι πιστεύει σε «κανόνες που ρυθμίζουν τις αγορές και οργανώνουν την κοινωνία, απελευθερώνοντας δυνάμεις και προσφέροντας δυνατότητες και ευκαιρίες ισότιμα στους πολίτες, διασφαλίζοντας έτσι τη συνοχή», βγήκαμε από τα ρούχα μας.

Πρώτον, διότι μπορεί οι παραπάνω διαπιστώσεις να είναι γενικώς σωστές ωστόσο ούτε την Ελλάδα αφορούν ούτε έχουν σχέση με τα αποτελέσματα της πολιτικής Ρέππα όλα αυτά τα χρόνια.

Ως άπαντες φίλοι των μεταρρυθμίσεων, της γενεακής και της κοινωνικής δικαιοσύνης γνωρίζουν, η ιστορία του συγκεκριμένου πολιτικού προσώπου βρίθει από ανεπιτυχείς μεταρρυθμίσεις: Νόμος Ρέππα για το ασφαλιστικό που πέρυσι ξαναμεταρρυθμίστηκε γιατί το είχε κάνει τόσο βιώσιμο και δίκαιο ο πρώην Υπουργός, άνοιγμα φορτηγών Δημόσιας Χρήσης που δεν έγινε ποτέ αναβαλλόμενη για το μέλλον και πρόσφατα η κληρονομιά που άφησε με το ψευτοάνοιγμα, ουσιαστικά ξανακλείσιμο του επαγγέλματος των ταξιτζήδων. Οι πολιτικές Ρέππα, πολιτικές που τον καθιστούν τον απόλυτο ενσαρκωτή κι εκπρόσωπο του πολιτικού καντενάτσιο στη σύγχρονη πολιτική ιστορία, όχι μόνο δεν έχουν απελευθερώσει δυνάμεις, όχι μόνο δεν έχουν προσφέρει δυνατότητες κι ευκαιρίες στους πολίτες, όχι μόνο δεν έχουν διασφαλίσει καμία συνοχή, αλλά αντιθέτως έχουν εκθρέψει και ενισχύσει περαιτέρω τα σάπια και θνησιγενή χαρακτηριστικά του εγχώριου πελατοκρατικού και προσοδοθηρικού κρατικοδίαιτου καπιταλισμού.

Δυστυχώς για τη σοσιαλδημοκρατία, στην ανάλυση της οποίας αναζητά άγκυρα η σκέψη του κύριου Υπουργού με σκοπό να ερμηνεύσει τα σημερινά τεκταινόμενα, η ελληνική κρίση είναι απόρροια του συστήματος που ο λαϊκισμός, η πελατοκρατία και η προσοδοθηρία εξέθρεψαν όλα αυτά τα χρόνια στο όνομα της προόδου και του σοσιαλισμού. Αυτή την κρίση ο ψευτο-μεταρρυθμισμός τύπου Ρέππα δεν μπόρεσε να εμποδίσει και τώρα δεν μπορεί να αναχαιτίσει, ούτε καν να μοιράσει τα βάρη της με κοινωνικά δίκαιο τρόπο. Σε βάρος της πλειοψηφίας ευνοήθηκαν παραδοσιακά οι οργανωμένες μειοψηφίες και τα εγωιστικά συμφέροντα που δούλεψαν μεθοδικά σαν αναδιανεμητικές συμμαχίες του δημόσιου πλούτου με σημαία την κοινωνική ευαισθησία και συνοχή. Τώρα, με τις κούφιες μεταρρυθμίσεις και τη γαϊδουρινή στάση των απανταχού στην Ελλάδα Ρεππών, καλούμαστε να διαιωνίσουμε αυτό το φαινόμενο υπό το μανδύα για μία ακόμη φορά της κοινωνικής συνοχής. Αρκετά Mr Ρέππass!

*Ο Θανάσης Κονδύλης είναι μέλος της G700.

Αποτάξου τα κλειστά; Απεταξάμην

2011-08-08T00:00:00.001+03:00

Ο ανασχηματισμός πέρα από το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκε κάτω από ανώμαλες πολιτικά συνθήκες, έφερε επίσημα στο προσκήνιο αυτό για το οποίο μήνες τώρα φωνάζαμε. Ότι τα περισσότερα μέλη της Κυβέρνησης, όχι μόνο αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στη σοβαρότητα των περιστάσεων, υπεβαίνοντας την πελατοκρατία, αλλά δημιουργούν νέα εμπόδια για την έξοδο από την θεσμική και οικονομική κρίση που βιώνουμε.

Χαρακτηριστικό όλων είναι, ότι πολλοί υπουργοί παρέδωσαν στους επόμενους ό,τι είχαν παραλάβει και αυτοί από τους προηγούμενους. Έτσι λοιπόν τα χαϊδέματα στις συντεχνίες συνεχίστηκαν, διαιωνίζοντας το στρεβλό περιβάλλον για τις δυνάμεις της κοινωνίας που ματώνουν καθημερινά στην μάχη της επιβίωσης αλλά και της στήριξης της χώρας για την έξοδο από την κρίση. Ο νόμος για το άνοιγμα των επαγγελμάτων ήταν μια τολμηρή προσπάθεια να αποτάξουμε χρόνιες στρεβλώσεις μιας πελατοκρατικής πολιτείας. Ο ίδιος ο νόμος, βάζει τα θεμέλια για να αλλάξουμε την κουλτούρα του επιχειρείν, όμως από μόνος του δεν είναι αρκετός για να αποκαταστήσει την δικαιοσύνη που απαιτείται για ένα ελεύθερο και ανταγωνιστικό περιβάλλον. Απόρροια των κενών του νόμου, ήταν το «κλείσιμο» των επαγγελματικών κλάδων, όπως των δικηγόρων, των συμβολαιογράφων, των φορτοεκφορτωτών και των ταξιτζήδων. Όμως, όσοι από τους υπουργούς δίστασαν να ξεριζώσουν τις παράγκες που τρέφονταν από τα μονοπώλια τους, δέχτηκαν το πιο ισχυρό χαστούκι από την όλο και πιο ώριμη Ελληνική κοινωνία.

Αυτές τις ημέρες που όλη η υφήλιος αποσταθεροποιείται οικονομικά από τα χρεωμένα κράτη και μόλις λίγες ημέρες μετά την απόφαση για διάσωση της καταχρεωμένης Ελληνικής οικονομίας από την Ευρώπη, κάποιοι στην Ελλάδα συνεχίζουν να δίνουν μάχες οπισθοφυλακής. Η ανθελληνική και αντικοινωνική στάση των ταξιτζήδων, με την εύνοια της Αντιπολίτευσης, αλλά και της γερασμένης πτέρυγας του ΠΑΣΟΚ, έθεσε σε όλους μας ένα βασικό ερώτημα: με ποιον είμαστε; Είμαστε με την Ελλάδα που αλλάζει και σώζει μια ολόκληρη γενιά ή με την Ελλάδα των παιδιών της Φρειδερίκης και των πρασινοφρουρών;

Εμείς, η γενιά που καλείται να δουλέψει όσο καμία άλλη για να πληρωθούν οι σαραντάρηδες συνταξιούχοι της Ολυμπιακής, της ΕΑΒ και οι φορτοεκφορτωτές στα λιμάνια και τις “πύλες εισόδου”, έχουμε ποντάρει στην κρίση, μια κρίση πρωτίστως θεσμική και πολιτική, για να αλλάξει επιτέλους ριζικά και δραστικά η νοοτροπία και η δομή κινήτρων σ' αυτή τη χώρα.

Τώρα και όχι αύριο, εμείς και όχι οι επόμενοι, πρέπει να παλέψουμε με κάθε μέσο προκείμενου να στείλουμε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας τα κοράκια που επενδύουν στον φόβο, στην τρομοκρατία και στην αναταραχή. Όσο και αν αντισταθούν, πτώμα δεν θα βρουν για να επιβιώσουν. Θα αναστηλώσουμε την Ελλάδα χωρίς δισταγμό και υπεκφυγές. Αποτάξου τα κλειστά; Απεταξάμην.

Η δημογραφική κρίση στο προσκήνιο

2011-08-03T13:20:00.000+03:00

Γερνάμε και δεν γεννάμε. Η πρόσφατη απογραφή που διεξήγαγε η Ελληνική Στατιστική Αρχή επιβεβαίωσε την ανησυχητική αυτή δημογραφική εξέλιξη, για τις αρνητικές συνέπειες της οποίας έχουμε κάνει λόγο πολλάκις από τις στήλες αυτού του blog στο παρελθόν. Ο πληθυσμός της Ελλάδας συρρικνώνεται για πρώτη φορά τα τελευταία 170 χρόνια. 145,000 άνθρωποι λιγότεροι ζουν πλέον στην Ελλάδα σε σύγκριση με το 2001. Η δημογραφική ισορροπία ανατρέπεται, με το χρώμα να βάφεται γκρι και τον τόνο των δημόσιων προτιμήσεων και επιλογών να δίνουν όλο και περισσότερο οι μεγαλύτεροι σε ηλικία πολίτες.

Υπάρχει πρόβλημα; Πολλά.

Πρόβλημα πρώτο: κοινωνία με λιγότερο δυναμισμό και περιορισμένες δυνατότητες ανανέωσης και αναγέννησης.

Πρόβλημα δεύτερο: πολιτική στραμμένη στο να εκπροσωπεί τις ανάγκες των πολυπληθέστερων ηλικιακά στρωμάτων (γενιά baby boom, 114 και Πολυτεχνείου)

Πρόβλημα τρίτο: διαρκείς δημόσιες μεταβιβάσεις πόρων και προνομίων από τους εργαζόμενους νέους στα μέλη της χρυσής γενιάς των μεσηλίκων και τους ηλικιωμένους με αποτέλεσμα την παραγωγή γενεακών ανισοτήτων οι οποίες δημιουργούν το υπόβαθρο οικονομικών και πολιτικών κρίσεων (βλέπε σημερινή κρίση χρέους)

Πρόβλημα τέταρτο: σύστημα επετηρίδας για την εργασιακή εξέλιξη των νέων "περίμενε να μεγαλώσεις για να μπεις κι εσύ στο σύστημα"

Πρόβλημα πέμπτο: κοινωνία μαμάκηδων που ζει από τις ενδοοικογενειακές μεταβιβάσεις μέχρι να μεγαλώσει

Πρόβλημα έκτο:το προφανές: πολιτική υποεκπροσώπηση των νέων ανθρώπων

Μπορεί να γίνει κάτι;

Ως ένα βαθμό ναι.

Καταρχάς μπορεί να επιχειρηθεί η ελεγχόμενη, όσο είναι αυτό δυνατό, απορρόφηση και ενσωμάτωση του πληθυσμού των υπεργεννητικών κοινωνίων, που έτσι κι αλλιώς μας χτυπάνε καθημερινά την πόρτα, καθώς κι αξιοποίηση του δυναμισμού τους για ανανέωση των γηρασμένων κοινωνιών μας.

Δεύτερον, πρέπει πάση θυσία να αναδιανεμηθούν δημόσιοι πόροι από τις μεγαλύτερες στις μικρότερες γενιές με έμφαση παρεμβάσεις οι οποίες διευκολύνουν με κοινωνικές υπηρεσίες ποιότητας τα ζευγάρια που διανύουν την ώρα αιχμής της ζωής τους.

Είναι αλήθεια ότι η σημερινή οικονομική κρίση ισορρόπησε ως ένα βαθμό το γενεακό παιχνίδι αφαιρώντας από τη δημόσια σφαίρα γενεακά άδικα προνόμια και κατακτήσεις που επιβάρυναν τους νέους και τις μελλοντικές γενιές. Ξαλαφρώνουμε σταδιακά από τα περριτά κιλά της γενιάς του Πολυτεχνείου. Η διατήρηση, όμως, της γενεακής ισορροπίας σε βάθος χρόνου, δεν πρόκειται να είναι βιώσιμη υπό συνθήκες απόλυτης δημογραφικής ανισορροπίας.

Κι εδώ οι λύσεις δεν είναι καθόλου εύκολες.

Θα ξεμπερδέψουμε με το χρέος, όταν ξεμπερδέψουμε με τις γενεακά άδικες πολιτικές.

2011-07-22T16:18:00.004+03:00

"Ο λαός απαλλάχτηκε από τον βραχνά της χρεοκοπίας", δήλωσε ο πρωθυπουργός στο Υπουργικό Συμβούλιο της Παρασκευής, λίγες ώρες μετά την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης την Πέμπτη 21 Ιουλίου. Σύμφωνα με τον κ. Παπανδρέου, πρόκειται για μια ιστορική απόφαση που διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

Έχουμε λοιπόν λύση για το χρέος; Οικονομικά μιλώντας, με τη χτεσινή απόφαση του Συμβουλίου Κορυφής της ΕΕ, πράγματι, επιτυγχάνεται μια τεράστια ανακούφιση στο κομμάτι του χρέους που το ελληνικό κράτος οφείλει στα κράτη-μέλη και τους διεθνείς οργανισμούς, οι οποίοι μας στηρίζουν εδώ και ενάμιση χρόνο για να μην χρεοκοπήσουμε. Πρόκειται για το δάνειο των 110 δις ευρώ του Μνημονίου, όσο και το επόμενο δάνειο που θα πάρουμε για κάλυψη των μεσοπρόθεσμων δανειακών μας αναγκών. Δηλαδή, για το μεγαλύτερο τμήμα του συνόλου των χρωστικών. Με το επιτόκιο σ' αυτό το κομμάτι χρέους να πέφτει στο 3,5%, την περίοδο αποπληρωμής να αυξάνεται στα 15 έως και 30 χρόνια και τη θέσπιση μιας περιόδου χάριτος μέχρι και 10 έτη, η Ελλάδα πλέον δανείζεται από τους ευρωπαίους εταίρους και τη διεθνή κοινότητα με όρους τόσο ευνοϊκούς και τόσο φθηνά, όσο μια χώρα με αξιολόγηση ΑΑΑ.

Σε ό,τι αφορά τους ιδιώτες, η πρόβλεψη για εθελοντική μετακύλιση του χρέους τους σε ύστερο χρονικό διάστημα, όπως αυτή δρομολογείται μετά τη χτεσινή απόφαση του Συμβουλίου Κορυφής, δεν φαίνεται ικανή να αποτελέσει σημαντικό πιστωτικό γεγονός, ακόμα κι αν με όρους τεχνικής αξιολόγησης περιγραφτεί ως κάτι τέτοιο. Ήδη, οι περισσότερες τράπεζες και θεσμικοί φορείς έχουν αιτηθεί να λάβουν μέρος εθελοντικά στο πρόγραμμα.

Τέλος, η ΕΚΤ απαλλάσεται σταδιακά από τα βάρη χρηματοδότησης της Ελλάδας, αφού τα σκήπτρα αναλαμβάνει πλέον το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), το οποίο ανάμεσα σε άλλα αναλαμβάνει να πιέσει προς την κατεύθυνση της εξυγίανσης το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Ξεμπερδέψαμε, όμως, ως δια παντώς με το χρέος; Το φάγαμε, δεν μας έφαγε τελικά;

Πολιτικά, δεν χωράει αμφιβολία ότι εξασφαλίστηκε πολύτιμος χρόνος και πιο ευνοϊκοί οικονομικοί και πολιτικοί όροι για τη διαχείρισή του, καθώς και μια στιβαρή ομπρέλα προστασίας από τις επιθέσεις των καταστροφολόγων και των αγορών. Με βεβαιότητα μπορούμε πλέον να πούμε ότι δεν θα χρεοκοπήσουμε με τρόπο άτακτο και ανεξέλεγκτο. Κανείς Έλληνας πολίτης δεν πρόκειται να χάσει τις καταθέσεις του, κι αυτό πλέον φαίνεται να έχει διασφαλιστεί. Πολιτικά πρόκειται μια μία μεγάλη μέρα για όλη την Ευρώπη, αν και ο πόλεμος δεν έχει κερδηθεί ακόμα.

Με όρους πολιτικής οικονομίας, όμως, το χρέος και οι γενεακά άδικες πολιτικές που το παράγουν στη χώρα μας, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, παραμένουν σημαντικό πρόβλημα. Δεν είναι μόνο το τεράστιο μέγεθός του χρέους σε απόλυτους αριθμούς που πρέπει να μας ανησυχεί. Είναι κυρίως η δυναμική του που πρέπει να τιθασευτεί. Η Ελλάδα για να ισορροπήσει την μπάνκα, πρέπει να συνεχίσει με αμείωτη ένταση τον διμέτωπο αγώνα για δημοσιονομική προσαρμογή και επανεκκίνηση της ανάπτυξης μέσα από την κινητοποίηση της υγιούς ιδιωτικής πρωτοβουλίας και των νέων εργατών γνώσης. Πάνω απ' όλα όμως, το πολιτικό σύστημα πρέπει να προχωρήσει σύσσωμο στο ξήλωμα των γενεακά άδικων πολιτικών που οδήγησαν στη σημερινή κρίση χρέους. Να μη μείνει ούτε ένα από αυτά τα πελατειακά και προσοδοθηρικά τερατουργήματα. Όταν ξεμπερδέψουμε μ' αυτά τότε θα έχουμε ξεμπερδέψει και με το χρέος, επειδή ακριβώς θα έχουμε περιορίσει τις γενεσιουργές του αιτίες.

The Clash of Generations

2011-07-19T00:49:00.001+03:00

By Thomas Friedman

New York Times

16-7-2011

I REALIZE that I should be in Washington watching the debt drama there, but I’ve opted instead to be in Greece to observe the off-Broadway version. There are a lot of things about this global debt tragedy that you can see better from here, in miniature, starting with the raw plot, which no one has described better than the Carnegie Endowment scholar David Rothkopf: “When the cold war ended, we thought we were going to have a clash of civilizations. It turns out we’re having a clash of generations.”

Indeed, if there is one sentiment that unites the crises in Europe and America it is a powerful sense of “baby boomers behaving badly” — a powerful sense that the generation that came of age in the last 50 years, my generation, will be remembered most for the incredible bounty and freedom it received from its parents and the incredible debt burden and constraints it left on its kids.

It is no wonder that young Greeks reacted so harshly when their deputy prime minister, Theodoros Pangalos, referring to all the European Union loans and subsidies that propelled the Greek credit binge after 1981, said, “We ate it together” — meaning the people and the politicians. That was true of the baby boomer generation of Greeks, now in their 50s and 60s, and the baby boomer politicians. But those just coming of age today will never get a bite. They will just get a bill. And they know it.

Read the full article in the New York Times.

Οι ωδίνες του επόμενου βήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης

2011-07-13T16:32:00.003+03:00

Το Φεβρουάριο του 2009, αρκετούς μήνες πριν την ένταξη της Ελλάδας στον άτυπο μηχανισμό στήριξης, είχαμε υποστηρίξει ότι η Γερμανία –μαθαίνοντας the hard way- θα ενέδιδε τελικά στην παροχή οικονομικής βοήθειας σε κράτη μέλη που βρίσκονται σε κρίση, με αντάλλαγμα μια αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία και εκτεταμένες διαρθρωτικές αλλαγές. Αυτή η εξέλιξη είχαμε εκτιμήσει τότε, θα έθετε τη βάση για το επόμενο βήμα στο εγχείρημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αυτό της σταδιακής δημιουργίας μιας δημοσιονομικής ένωσης στην ΕΕ.

Πράγματι, η Γερμανία πείστηκε το 2009 να παράσχει μαζί με τα υπόλοιπα κράτη μέλη οικονομική βοήθεια, αρχικά προς την Ελλάδα και στη συνέχεια προς την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Η πολιτική αυτή, ανέτρεψε ολόκληρη την αντίληψη πάνω στην οποία οικοδομήθηκε το Μάαστριχτ και στη συνέχεια το Άμστερνταμ, σύμφωνα με την οποία απαγορεύονταν τόσο στην ΕΚΤ, όσο και στα κράτη μέλη να παρέχουν οικονομική βοήθεια σε δεύτερο κράτος μέλος σε περίπτωση κακής δημοσιονομικής κατάστασης του τελευταίου. Μέσα σε είκοσι μήνες η Ευρώπη άρχισε να κάνει μεγάλα βήματα προς τη δημιουργία ενός μόνιμου κεντρικού μηχανισμού διαχείρισης οικονομικών κρίσεων, βασικό στοιχείο οποιασδήποτε δημοσιονομικής ένωσης. Από τον άτυπο μηχανισμό στήριξης που φτιάχτηκε για την Ελλάδα, περάσαμε στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (EFSM) και στη συνέχεια στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), ενώ προβλέφτηκε ακόμα και η δυνατότητα ενός κράτους να προχωρήσει σε ελεγχόμενη αναδιάρθρωση των χρεών του εντός του EFSF από το 2013.

Το όποιο βήμα, βέβαια, υπήρξε αργό και ελλιπές. Σήμερα που το μέλλον της ίδιας της ευρωζώνης τίθεται σε αμφιβολία, λόγω των επιθέσεων των αγορών και των οίκων αξιολόγησης στην Ιταλία και την Ισπανία, κινδυνεύει να μείνει και μετέωρο. Οι εθνικοί εγωισμοί σε συνδυασμό με την ιδεολογική και πολιτική μυωπία των ευρωπαίων συντηρητικών, έχουν φροντίσει να ρίξουν την Ευρώπη και τον κόσμο σε μια διαρκή κρίση χωρίς τελειωμό. Πλέον το ενδεχόμενο να διαλυθεί το μαγαζί αποτελεί μαθηματική πιθανότητα. Όμως, και παρά τις Κασσάνδρες που φέρνουν με αναλύσεις τους την καταστροφή, δεν πιστεύουμε ότι αυτό τελικά θα συμβεί.

Όπως στην περίπτωση της ελληνικής κρίσης χρέους, έτσι και στην περίπτωση της ιταλικής, η Ευρώπη θα βρεθεί για μία ακόμη φορά αντιμέτωπη με τις θεμελιώδεις αδυναμίες της αρχιτεκτονικής της.

Της οικονομικής: η σταθεροποιητική λειτουργία ενός κεντρικού προϋπολογισμού σε περίοδο κρίσης, δεν μπορεί να αντικατασταθεί από την ασυντόνιστη δράση πολλών δημοσιονομικών πολιτικών, ούτε βέβαια από μηχανισμούς στήριξης που ανταλλάσουν τη διάσωση με την τιμωρία.

Της πολιτικής: ο πόλεμος ενάντια στους οίκους αξιολόγησης και το διεθνές χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο και το σινάφι των καταστροφολόγων που πλέον κλονίζει οικονομίες με πολύ πιο σοβαρή διάρθρωση και παραγωγή από της Ελλάδας, δεν μπορεί να κερδηθεί με έκτακτα Συμβούλια Κορυφής και διακηρύξεις καλών προθέσεων.

Αντιλαμβανόμενη το αδιέξοδο στο οποίο έχει βρεθεί, η Ευρώπη θα κοιτάξει τον εαυτό της στον καθρέφτη και πολύ σύντομα θα οδηγηθεί στο αυτονόητο: την έκδοση ευρωομολόγου σε συνδυασμό με τη θεσμοθέτηση ενός πιο στιβαρού συστήματος οικονομικής διακυβέρνησης. Ήδη, με μισόλογα και διαρροές το έχουν προανακοινώσει. Η ουσία, όμως, είναι η δημιουργία μιας πραγματικής οικονομικής και πολιτικής ένωσης.

Στη συνέχεια, ωστόσο, η Ευρώπη θα πρέπει να απαντήσει άλλα δύο θεμελιώδη ζητήματα. Πρώτον, τι είδους δημοκρατία έχουμε στην Ευρώπη της δημοσιονομικής ένωσης όπου τα ιερατεία θα αποφασίζουν (στις χώρες του μνημονίου ήδη αποφασίζουν) για τις δαπάνες σε παιδεία και υγεία. Δεύτερον, ποιος θα κληθεί να πληρώσει τη φούσκα του πιστωτικού χρήματος που πέρασε από τους ισολογισμούς των χρεοκοπημένων τραπεζών στο δημόσιο χρέος, που στην περίπτωση των ανεπτυγμένων χωρών αναμένεται να φτάσει στο 100% του ΑΕΠ σχετικά άμεσα . Η πρόχειρη απάντηση που ήδη έχουμε είναι τα άγρια μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε όλη την ευρωζώνη.

Από την πλατεία στο Σύνταγμα

2011-07-06T11:55:00.002+03:00

Της G700
Hellenic Nexus
τ' 54 Ιούλιος '11

Τον Σεπτέμβριο του 1910 ο Ελευθερίος Βενιζέλος μιλά σε μεγάλη συγκέντρωση στην πλατεία Συντάγματος σε ένα πλήθος που φωνάζει και απαιτεί Συντακτική Βουλή. Ο Βενιζέλος αντιδρά “Επαναλαμβάνω: Διπλή Αναθεωρητική Βουλή”. Το πλήθος φωνάζει ξανά «θέλουμε Συντακτική Βουλή», για να πάρει κοφτή την απάντηση από τον Βενιζέλο: «Είπα! Αναθεωρητική». Και τότε το πλήθος σιγεί.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η πλατεία μετέχει στα γεγονότα. Είναι αυτή που διεκδίκησε για πρώτη φορά Σύνταγμα και βαπτίστηκε από αυτή την κατάκτηση. Είναι αυτή που σίγησε μπροστά στο Βενιζέλο. Και είναι αυτή που έγινε καταλύτης των εξελίξεων των περασμένων εβδομάδων.

Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να μοιραστεί την εξουσία της υπό την πίεση της πλατείας και τον κίνδυνο της χρεωκοπίας συμβολίζει το πραγματικό τέλος της μεταπολίτευσης. Όσο και αν αυτό έχει κηρυχθεί άπειρες φορές τα τελευταία χρόνια, είναι η πρώτη φορά τα τελευταία 35 χρόνια, που η πλατεία λειτουργεί όχι μόνο ως παράγοντας εξιρρόπησης αλλά ως φόβητρο της εξουσίας της παντοδύναμης παραδοσιακά πλειοψηφίας. Καλώς ή κακώς, είτε το θέλουμε είτε όχι, η πλατεία δυναμίτισε και προκάλεσε πολιτικά γεγονότα.

Τα συνθήματα της πλατείας είναι εύκολα, μασημένα, χιλιοειπωμένα, απλοϊκά και επικίνδυνα. Έχουν άγνοια κινδύνου και κόρδωμα του εφήβου που ανακαλύπτει το μπόι του. Δεν έχουν όμως μόνο χαρακτήρα εκτόνωσης αλλά και διεκδίκησης. Εκφράζουν απέχθεια πάνω απ’ όλα για το κομματικό σύστημα -παρότι στηρίζονται από ένα κομμάτι του- αλλά εκφράζουν και ανάγκη για κάτι νέο.

Η ένταση με την οποία εκφράζεται η ανάγκη για κάτι νέο δίνει στο πολιτικό σύστημα μία τελευταία ευκαιρία να ανανεωθεί. Η πλατεία διογκώθηκε εξαιτίας της διαπιστωμένης ατιμωρησίας και της αίσθησης ότι αυτοί που κυβερνούν είναι ανεξέλεγκτοι. Εξαιτίας της έλλειψης διαφάνειας και θεσμικών αντιβάρων στην εξουσία. Σε αυτό ήρθε η οικονομική κατάρρευση και πυρπόλησε τον αχυρώνα.

Η πλατεία εκφράζει ανάγκη, φόβο και αγωνία. Δεν διατυπώνει θέση, δεν έχει έμπνευση, ούτε καν την υποψία οράματος. Είναι κομμάτι της Δημοκρατίας παρότι συμπεριφέρεται συχνά αντιδημοκρατικά.

Η απάντηση της Δημοκρατίας στην απέχθεια, είναι το δυνάμωμα των θεσμών. Η λογοδοσία και η κατάργηση των διάφορων τύπων ασυλιών. Η διαφάνεια στους νόμους και η τιμωρία για την παραβίασή τους. Ο μηδενισμός αντιμετώπιζεται με πείσμα και όραμα. Με γερές θέσεις και σκληρή σύγκρουση. Για να πάμε από την πλατεία στο Σύνταγμα.

Μεσοπρόθεσμο. The day after

2011-07-01T15:13:00.003+03:00

Έπειτα από δύο μήνες υψηλής πολιτικής με πρωταγωνιστές Κυβέρνηση, Αντιπολίτευση και Ευρωπαίους εταίρους, καθώς κι οξείας κοινωνικής έντασης με πρωταγωνιστή τους αγανακτισμένους της πλατείας, αλλά και συνεχούς μιντιακού βομβαρδισμού γύρω από το περιεχόμενο και την πιθανότητα ψήφισης του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής, το Πρόγραμμα τελικά ψηφίστηκε μετά δακρυγόνων, από 155 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και μία πρώην πλέον βουλευτή της ΝΔ.

Η χώρα έφτασε για μία ακόμη φορά στο χείλος του γκρεμού, όμως δεν έπεσε παρά τα όνειρα όσων έχουν έτοιμο συνάλλαγμα σε Κύπρο κι Ελβετία για να αγοράσουν τη χώρα κοψοχρονιά στη χρεοκωπία και όσων ονειρεύονται την "επανάσταση". Η επόμενη μέρα βρίσκει την Ελλάδα με καλυμμένες τις ταμειακές της ανάγκες για τους επόμενους τέσσερις μήνες, αφού με την ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου εγκρίνεται πλέον η πέμπτη δόση του δανείου. Ταυτόχρονα, φαίνεται ότι στην Ευρώπη αναδεικνύεται σταδιακά μια κάποια περιορισμένου έστω βεληνεκούς λύση για το χρέος, στη λογική μιας εθελοντικής από πλευράς πιστωτών μετακύλισης της πληρωμής των ομολόγων που λήγουν την προσεχή διετία σε απώτερο χρονικό διάστημα. Χρέος της Κυβέρνησης είναι να προωθήσει περαιτέρω τα ελληνικά συμφέροντα μέσα από την περαιτέρω εμβάθυνση της οικονομικής ενοποίησης της ΕΕ. Τέλος, η χώρα φέρεται να λαμβάνει νέο δάνειο για την κάλυψη των ταμειακών της αναγκών την επόμενη τριετία, ενώ ψελλίζεται τελευταία κάτι περί δημιουργίας πακέτου τόνωσης των επενδύσεων μέσα από την εμπροσθοβαρή αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων.

Μπορεί λοιπόν να γλιτώσαμε την ανεξέλεγκτη χρεοκοπία. Μπορεί στο βάθος να διακρίνονται τα περιγράμματα κάποιων περισσότερο οριστικών λύσεων για το χρέος, όμως ο δρόμος που πρέπει να διανύσουμε σαν χώρα για να διασωθούμε είναι μακρύς ακόμα. Η επόμενη μέρα βρίσκει την Ελλάδα μπροστά σε μία ακόμη διαπραγμάτευση. Αυτή τη φορά για το λεγόμενο Μνημόνιο ΙΙ. Ελπίζουμε, το δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής που θα συμφωνήσει η Κυβέρνηση με τους εταίρους, αυτή τη φορά να αποτελέσει ένα ισορροπημένο πρόγραμμα ανάκαμψης και αναδιάρθρωσης της οικονομίας, ειδικά της πραγματικής παραγωγικής οικονομίας και του ιδιωτικού τομέα, όχι απλά ένα τιμωρητικό πακέτο λιτότητας άδικα επιμερισμένο ως υπήρξε μέχρι σήμερα το πρώτο, μαζί και το μεσοπρόθεσμο.

Επιπρόσθετα, ελπίζουμε τα πολιτικά κόμματα - που για μια ακόμα φορά αποδείχτηκαν ολίγιστα υπό τις παρούσες συνθήκες - να βρουν επιτέλους τρόπο συνεννόησης και υπέρβασης των αγκυλώσεών τους. Όχι τόσο τα κόμματα των πολιτικών άκρων που επιθυμούν να παραμείνουν μικρά, έχοντας το μονοπώλιο της εξωπραγματικής διαμαρτυρίας αλλά, τα λεγόμενα κόμματα εξουσίας.

Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η επόμενη μέρα βρίσκει τους Έλληνες σε καθεστώς συλλογικής κατάθλιψης, έχοντας εξαντλήσει τα αποθέματα ανοχής τους, και μην αντέχοντας άλλο το fast track ξεφούσκωμα χωρίς να βλέπουν έστω αμυδρά ένα φως στο τούνελ. Η επόμενη μέρα γέρνει συναισθηματικά προς το όχι σε όλα και τη στείρα άρνηση. Υπ' αυτή την έννοια η επόμενη μέρα θα είναι μια μέρα δύσκολη πολιτικά, κοινωνικά, ατομικά. Θα είναι επιρρεπής στο λαϊκισμό και εχθρική απέναντι σε δύσκολες αποφάσεις. Για να υπάρξει επόμενη μέρα, όμως, πρέπει να περάσουμε μέσα από το σταδιακό, ριζικό μετασχηματισμό της οικονομίας, της οικονομίας και της πολιτικής. Εμείς επιμένουμε εδώ και χρόνια πως το οικονομικο μοντέλο της χώρας ξόφλησε. Η κρίση απέδειξε πως το ίδιο συμβαίνει και με το πολιτικό. Ως εκ τούτου θα είναι επίσης εποχή έντονων πολιτικών και κοινωνικών διεργασιών.

Οι ωδίνες της γέννας της νέας εποχής θα είναι ανυπόφορες.

Κύριε Μάκη...το φάρμακο τελείωσε

2011-06-25T15:17:00.002+03:00

"Εντάξει, αγορίνα μου, θα σου φέρω εγώ. Πότε θέλεις εσύ άλλο;"

"Τώρα θέλω για τους τελικούς".

"Πότε θέλεις αγόρι μου;"

"Μέσα Μαΐου"

"Ε καλά ρε παιδάκι μου, έχεις τρελαθεί; Θα σου έχω ετοιμάσει να πούμε, εντάξει. Θα σου έχω φτιάξει αγόρι μου".

Ο σπαρταριστός διάλογος του διεθνή σέντερ του Ολυμπιακού, Γιάννη Μπουρούση, ο οποίος φέρεται να παραγγέλνει ντόπα, από τον παράγοντα του ποδοσφαίρου και νονού της νύχτας Μάκη Ψωμιάδη, αποτελεί απλώς ένα μικρό ανέκδοτο μέσα στη μνημιώδη ιλλαροτραγωδία που παίζεται αυτές τις μέρες με τίτλο η "παράγκα του ελληνικού ποδοσφαίρου". Βρώμα, ντόπα, στημένα παιχνίδια, εκβιασμοί και στο φως πλέον ένα οργανωμένο εγκληματικό δίκτυο με ηγέτες κάποιους μεγαλοπαράγοντες του ποδοσφαίρου και πλοκάμια μέχρι τις φυλακές του Κορυδαλλού και πιθανώς έως την αντιεισαγγελεία του Αρείου Πάγου.

Μπροστά στα όχι και τόσο έκπληκτα μάτια των Ελλήνων πολιτών, όμως, δεν αποκαλύπτεται απλά και με τον πιο θεαματικό και ξεκαρδιστικό τρόπο η σαπίλα που έκρυβε μέσα του το ελληνικό ποδόσφαιρο όλα αυτά τα χρόνια. Αποκαλύπτεται η άλλη πλευρά της ελληνικής φούσκας. Ο κραταιός υπόκοσμος με τις αρρωστημένες πρακτικές, η λαμογιά, η απατεωνιά, το συνεχές κυνήγι της χλιδής, η λογική του ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, το σταριλίκι χωρίς ουσιαστικό υπόβαθρο, η εκτεταμένη φοροκλοπή. Ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά 550 εκατομμύρια ευρώ φέρεται να βρέθηκαν σε λογαριασμό μεγαλοπαράγοντα που βρίσκεται στη δικογραφία για τα στημένα παιχνίδια. Όσο ακριβώς θα κόψει φέτος η κυβέρνηση από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για να πετύχει τους στόχους της δημοσιονομικής προσαρμογής. Ψάχνει κανείς για ένοχους που μας οδήγησαν στην κρίση για να τους τιμωρήσει; Νάτοι, πολλοί απ' αυτούς. Παρελαύνουν σήμερα με χειροπέδες μπροστά μας!

Το φάρμακο για την Ελλάδα πραγματικά τελείωσε. Μαζί και το πάρτι. Κάθε μέρα που περνάει η ντοπαρισμένη ανάπτυξη ξεφουσκώνει όλο και περισσότερο, δημιουργώντας έντονο πονοκέφαλο στους εθισμένους οπαδούς της. "Κύριε Μάκη... το φάρμακο τελείωσε". "Δεν μπορώ να κοιμηθώ, κύριε Μάκη". Η απεξάρτηση θα είναι οδυνηρή. Την αντέχουμε;

Εκλογές με στόχο τον πολιτικό μετασχηματισμό

2011-06-19T14:29:00.003+03:00

Στη δημοκρατία υπάρχουν πολλά αδιέξοδα και αρκετά απ’ αυτά έχει αποφασίσει να μας τα επιδείξει λεπτομερώς η γενιά πολιτικών που έχουμε στείλει με τις ψήφους μας στη Βουλή, είτε ως κυβερνώντες και συμπολιτευόμενους, είτε ως αντιπολίτευση. Ύστερα από τις πρόσφατες εξελίξεις, το πρόβλημα της χώρας μετατράπηκε πλέον σε κυρίως πολιτικό και οι παρόντες κομματικοί σχηματισμοί που διεκδικούν με αξιώσεις την εξουσία αποδεικνύεται ότι είναι ανίκανοι να το επιλύσουν στην παρούσα μορφή τους.

Το ΠαΣοΚ και η ΝΔ ήταν και παραμένουν ετερόκλητα μείγματα στελεχών με διαφορετικές ιδεολογίες τα οποία δεν εκφράζουν άποψη για την πολιτική, αλλά κοντράρονται για την κατάκτηση της έδρας/κυβέρνησης/υπουργείου και το επακόλουθο βραβείο της διανομής δημοσίου χρήματος και προσόδων. Το μοντέλο ήταν μια χαρά όσο κατάφερνε να χρηματοδοτεί την – πολύ ακριβή – ύπαρξή του. Η οικονομική κρίση, όμως, σκληραίνει το παιχνίδι, αφαιρεί την υλική βάση αναπαραγωγής και κυριαρχίας του συγκεκριμένου μοντέλου, και σε συνδυασμό με την παντελή απουσία στιβαρού και υπεύθυνου πολιτικού λόγου των κομμάτων οδηγεί τους πολίτες σε απελπισία και απολίτικες εκρήξεις και την κοινωνία σε αποσταθεροποίηση.

Επιπρόσθετα, η ανάγκη για ριζική αναδιάρθρωση της οικονομίας με σκοπό την αποφυγή της χρεοκοπίας και τη δημιουργία ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου προκαλεί μια νέα και αναγκαία διαίρεση του πολιτικού κόσμου και των απόψεων του λαού. Υπάρχει μια μερίδα Ελλήνων (πολιτών και πολιτικών) που θέλει να πληρωθεί το βαρύ κόστος παραμονής στον Ευρωπαϊκό πυρήνα, να περιοριστεί το πελατειακό κράτος δίνοντας τη θέση του σ' ένα επιτελικό κράτος και να απελευθερωθεί περισσότερο η αγορά και η υγιής επιχειρηματικότητα. Υπάρχει μια άλλη μερίδα που επιμένει στην έντονη κρατική παρέμβαση στην οικονομία, όχι γιατί το πιστεύει ιδεολογικά, αλλά πρωτίστως συμφεροντολογικά, γιατί έτσι εξασφαλίζονται πρόσοδοι σε αεριτζίδικα εισοδήματα και υπερεξουσίες. Εμείς, ως G700, έχουμε σαφή θέση υπέρ του πρώτου, αλλά η πλειοψηφία του λαού μπορεί να έχει άλλη άποψη. Και η άποψη αυτή πρέπει να εκφραστεί δημοκρατικά και να αποτελέσει οδηγό των μελλοντικών πολιτικών εξελίξεων.

Η απογοήτευση που ακολούθησε την τηλεφωνική φάρσα μεταξύ των αρχοντόπαιδων συμφοιτητών έδειξε μεγαλειωδώς πώς το πολιτικό προσωπικό ακόμα και σε επίπεδο κορυφής αδυνατεί να ιεραρχήσει σωστά τις πολιτικές προτεραιότητες που θέτει για να εξυπηρετήσει το μέλλον της χώρας. Έχοντας χάσει τον μπούσουλα των αρχών που το συγκροτούν, το πολιτικό μας σύστημα χρειάζεται επειγόντως format. Πώς, όμως, θα γίνει αυτό;

Απαιτείται ο επαναπροσδιορισμός του περιεχομένου των πολιτικών χώρων. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει μέσα από το υπεραπλουστευτικό δίλημμα ενός δημοψηφίσματος ως πρότεινε σήμερα από το βήμα της Βουλής ο Πρωθυπουργός. Εδώ που μας έφεραν οι ερασιτεχνικοί πολιτικοί χειρισμοί της κυβέρνησης, αθροιζόμενοι με την ανεύθυνη δημοσκοπική πολιτική της ΝΔ το διακύβευμα αυτό πρέπει να τεθεί στο λαό μέσα από εκλογές.

Ο ΓΑΠ, με τις κινήσεις τακτικής στην εσωτερική πολιτική σκακιέρα εξάντλησε γρήγορα το πολιτικό κεφάλαιο που του έδωσε η ευρεία νίκη στις εκλογές, και με τον προχτεσινό του ανασχηματισμό απλά ξαναμοίρασε εξουσία στις ενδοΠαΣοΚικές βαρονίες. Μακάρι το νέο σχήμα να αποδειχτεί αποτελεσματικό τόσο στο μέτωπο της οικονομικής αντιμετώπισης της κρίσης, όσο και στην πολιτική και κοινωνική διαχείρισή της. Επειδή όμως ένα τέτοιο εγχείρημα είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί δεδομένου ότι οι αντικειμενικές οικονομικές παράμετροι του προγράμματος παραμένουν οι ίδιες, καλό θα ήταν ο ΓΑΠ αντί να επιχειρεί ασκήσεις συμμετοχικής δημοκρατίας εν μέσω κρίσης, να πετύχει την καταβολή της πέμπτης δόσης και να ψηφίσει το Μεσοπρόθεσμο προκειμένου να έχει το χρόνο να διεξάγει σύντομα εκλογές. Οι Ευρωπαίοι εταίροι θα του δώσουν το απαιτούμενο τρίμηνο καθώς έχουν καταλάβει και εκείνοι την κοινωνική ένταση που βράζει στην Ελλάδα. Ο δε Σαμαράς καλό είναι να προετοιμαστεί, γρηγορότερα απ' ότι θα το περιμένε και θα το ήθελε, να κατέβει για πρώτη φορά ως Νέα Δημοκρατία στο λαό και να εξετάσει τι απίδια πιάνει ο σάκος του νεο- λαϊκισμού.

Ο πολιτικός κόσμος είναι καιρός να αντιληφθεί και να εκθέσει τα υπέρ και τα κατά της κάθε επιλογής στο λαό. Ξέρουμε ότι, πλην εξαιρέσεων, αδυνατεί να το κάνει. Ο λαός όμως, ας πάρει, επιτέλους κι αυτός, την ευθύνη της ενημέρωσής του! Να απαιτήσει και να μάθει από τους υποψήφιους βουλευτές του τα πραγματικά στοιχεία, τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας, το όφελος και, επιτέλους, το κόστος της όποιας επιλογής και να πάρει εκλογικά την απόφαση για το πού θα πάει η χώρα.

Οι εκλογές απαιτούν τόλμη από πολίτες και πολιτικούς καθώς ενδέχεται να αποτελέσουν μια μακρά και οδυνηρή διαδικασία. Είναι πιθανό οι εκλογές να μην δώσουν τη μαγική λύση της αυτοδύναμης κυβέρνησης και τα κόμματα μάλλον δεν θα καταφέρουν να συνεννοηθούν καθώς δυσκολεύονται πολύ με τις τηλεφωνικές επικοινωνίες, όπως φάνηκε πριν λίγες μέρες.

Το σύστημά μας όμως είναι, ακόμα, κοινοβουλευτικό. Η Βουλή που θα προκύψει, μιας κι η παρούσα είναι πολιτικά ανάπηρη, θα έχει τη λαϊκή εμπιστοσύνη για να πάει τη χώρα παραπέρα. Η κυβέρνηση που θα βγάλει η Βουλή προφανώς θα αντικατοπτρίσει τον πολιτικό συσχετισμό αλλά, όχι στον επίπλαστο άξονα ΠαΣοΚ – ΝΔ, αλλά στον ουσιωδέστερο άξονα που περιγράφουμε πιο πάνω. Οι τότε εκλεγμένοι βουλευτές θα χρειαστεί να επανατοποθετηθούν έξω από τις κομματικές τους στέγες ανασυγκροτώντας νέες γύρω από σαφέστερους πολιτικούς στόχους και διατηρώντας την πρωτοβουλία των κινήσεων πριν αυτές περάσουν στα χέρια της κοινωνικής μηχανικής και φέρουν την απώλεια όλων των πραγματικών δημοκρατικών και υλικών κεκτημένων της μεταπολίτευσης που η πτώχευση θα επιφέρει.

Τα νέα, απαλλαγμένα από βαρίδια και ιδεολογήματα της προ-κρίσης εποχής, κόμματα εξουσίας θα είναι οι μόνοι φορείς που θα μπορούν να οδηγήσουν σε μια νέα πολιτική και κοινωνική σταθερότητα απαραίτητη για να πάμε παρακάτω. Είναι, μάλλον, δεδομένο πως ο τρίτος πόλος που από κοινού συγκροτούν τα πολιτικά άκρα θα παραμείνει ούτως ή άλλως στο παιχνίδι αλλά, προϊόντος του χρόνου θα αποδυναμωθεί και πιθανώς θα απορροφηθεί από τα νέα σχήματα όπως συνέβη και στις περιόδους της πολιτικής σταθερότητας του παρελθόντος.

Το παρών πολιτικό σκηνικό, όπως προέκυψε από τις τελευταίες εκλογές της Μεταπολίτευσης το 2009, έπαιξε την τελευταία πράξη του δράματος με μέτριες ερμηνείες σε μια τηλεφωνική φάρσα. Θα τελειώσει την καριέρα του με ήπιο τρόπο δίνοντας ομαλά τόπο σε μια διάδοχη κατάσταση ή θα ωθήσει τη χώρα σε αστάθεια παρασύροντάς την στην πτώση του; Εκλογές λοιπόν σύντομα με στόχο τον πολιτικό μετασχηματισμό. Είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να μας οδηγήσει παρακάτω.

Το μανιφέστο της αγανάκτησης

2011-06-08T11:12:00.001+03:00

Είμαστε αγανακτισμένοι.

Γιατί απ’ το 2007 που προειδοποιούσαμε ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να καταλήξει σε δουλοπαροικία του χρέους κανείς δεν μας άκουγε. Πολιτικό σύστημα και πολίτες, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, πορεύτηκαν στη λογική του “λεφτά υπάρχουν”. Ουδείς απ’ αυτούς που τώρα κόπτονται για το χρέος έβγαινε τότε να αναδείξει τον ολισθηρό δρόμο της υπερχρέωσης. Οι ισχυρότερα οργανωμένοι πολίτες-πελάτες είχαν πάντα δίκιο σε ότι κι αν ζητούσαν. Οι πολιτικοί-πολιτικάντηδες έχτιζαν καριέρες μοιράζοντας στους ημέτερους τα λεφτά των μελλοντικών γενεών, υποθηκεύοντας όμως καθημερινά το μέλλον της χώρας.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί τα Μέσα Μαζικής Εξημέρωσης που τόσο εύκολα ποντάρουν στο κίνημα των αγανακτισμένων πολιτών, υπήρξαν πρωτεργάτες της υπερχρέωσης. Τόσο με το δημοκοπικό περιεχόμενο των εκπομπών τους και την προπαγάνδα που έκαναν υπέρ των χυδαίων δημαγωγών της πολιτικής, όσο και την κρατικοδίαιτη συμπεριφορά τους, ζώντας από την κρατική διαφήμιση που μοίραζε η διαπλοκή και οι εκβιασμοί της, επιβιώνοντας από τη μη πληρωμή φόρων και εισφορών.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί θυμόμαστε ακόμη την προσπάθειά μας να πείσουμε τηλεσχολιαστές και δημοσιογράφους, όλους αυτούς που ξαφνικά σήμερα κόπτονται για το καλό της χώρας, για το τι διακυβεύεται για τη νέα γενιά και εκείνοι απλά μας αντιμετώπιζαν όπως οι ιθαγενείς τα καθρεφτάκια. Όταν μιλούσαμε για χρέος, ελλείμματα, αγορά εργασίας, ασφαλιστικό, παραγωγικό μοντέλο, περιβάλλον και δημόσια αγαθά εκείνοι μας ρωτούσαν όλο "λύπη": μα καλά, πώς ζείτε με 700ευρώ;

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί τώρα που ξέσπασε η κρίση χρέους, τώρα που ήρθε η ώρα να πληρωθούν τα “δάνεια από το μέλλον”, το πολιτικό σύστημα εξακολουθεί να ασχολείται με τις δημοσκοπήσεις της εβδομάδας. Αντί να αποδεχτεί την εμπόλεμη κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, να αναλάβει τις ευθύνες του και σύσσωμο να ενεργήσει ώστε να βγούμε από την κρίση, επιχειρεί να διασωθεί κάνοντας μικροπολιτική και περισώζοντας ό,τι μπορεί απ’ το πελατειακό τερατούργημα της μεταπολίτευσης.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί μαζί με το πολιτικό σύστημα που δίνει μάχες οπισθοφυλακής, οι αργυρώνητοι τραπεζίτες, βασικοί συνένοχοι στην παγκόσμια κρίση χρέους, δεν θέλουν να αναλάβουν το κόστος της αλλαγής που τους αναλογεί. Με νύχια και με δόντια επιχειρούν να περισώσουν τα εθνικά τους περίπτερα νομίζοντας κι αυτοί σαν τους πολιτικούς ότι το τέλος της καταιγίδας θα τους βρει να στέκονται ακόμα όρθιοι και νικητές.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί έχει φθαρεί πλέον ανεπανόρθωτα το ελληνικό brand name. Γίναμε οι διεφθαρμένοι και τεμπέληδες Έλληνες. Όλοι οι εργαζόμενοι που δουλεύαμε απλήρωτες υπερωρίες, σε ανασφάλιστες δουλειές, κολλήσαμε τη ρετσινιά επειδή επιτρέψαμε σε πολλούς συμπολίτες μας να τεμπελιάζουν οχυρωμένοι πίσω από το βόλεμά τους. Αφήσαμε την πολιτική ηγεσία να μας διασύρει για να καλύψει τα δικά της κενά και τώρα χρειάζεται να ξαναπείσουμε τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ότι δεν είμαστε ελέφαντες.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί τη νύφη καλείται να πληρώσει για μία ακόμη φορά η νέα γενιά και ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας. Με μειώσεις μισθών, απολύσεις, ανεργία, εκτεταμένη ανασφάλεια και έλλειμμα προοπτικής. Ο κρατικός καπιταλισμός ανθίσταται τη στιγμή που αυτός έπρεπε να είναι ο κεντρικός αποδέκτης των μέτρων εξυγίανσης και περιστολής. Με απολύσεις του πλεονάζοντος προσωπικού στο Δημόσιο και αποκρατικοποιήσεις για να δημιουργηθεί επιτέλους πρωτογενές πλεόνασμα, να αποκτήσουμε έτσι ισχύ έναντι των δανειστών μας, και να ανασάνει επιτέλους η παραγωγική οικονομία από φόρους και έκτακτες εισφορές.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί οι δυνάμεις της αλλαγής είναι περιορισμένες, κατακερματισμένες και χωρίς φωνή. Στην κοινωνία ενεργοποιούνται τα πλέον συντηρητικά αντανακλαστικά. Ένας αμυντικός ψευτοπατριωτισμός με κύριο αίτημα τη στάση πληρωμών και την τιμωρία των ενόχων και εκφραστές τα πάσης φύσεως ραμολιμέντα της μεταπολίτευσης. Όσους ποντάρουν στην “επιστροφή στη δραχμούλα” και οραματίζονται την πλήρη εξαγορά της πτωχευμένης Ελλάδας με τις καταθέσεις που “πέταξαν” το τελευταίο δωδεκάμηνο...

Τα πραγματικά ζητούμενα, όμως, είναι ο δημοσιονομικός ορθολογισμός, το άνοιγμα των αγορών εργασίας στους παραδοσιακούς outsiders του σάπιου συστήματος που μας χρέωσε δηλαδή τους νέους, τις γυναίκες και τους μετανάστες, η μετατροπή του κράτους από δεσμοφύλακα και τρόφιμο της πραγματικής οικονομίας σε αποτελεσματική κι ευέλικτη διοικητική μηχανή και η δημιουργία ενός βιώσιμου παραγωγικού προτύπου με έμφαση στην παραγωγή και την εξωστρέφεια και εκφραστές τους νέους εργάτες γνώσης.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Γιατί η Κυβέρνηση σέρνεται και καθυστερεί να πάρει αποφάσεις. Δεν διαπραγματεύεται με στρατηγικό στόχο και δεν εμπνέει στην κοινωνία αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνη. Στήνει σκηνικά τρόμου με σκοπό να δικαιολογήσει αυτονόητα μέτρα ενάντια στο πλαδαρό πελατειακό κράτος και, επιχειρώντας ανανέωση της εντολής της μέσα από επικοινωνιακά δημοψηφίσματα, επιτείνει και διαιωνίζει την κρίση.

Είμαστε αγανακτισμένοι. Ναι είμαστε. Δεν είμαστε όμως απαισιόδοξοι. Ούτε παραιτούμαστε από το φυσικό μας δικαίωμά να διαμορφώσουμε το μέλλον μας σ' αυτή τη χώρα. Εκτιμούμε ότι το τέλος της κρίσης θα μας βρει νικητές. Το καθεστώς που στήθηκε μεταπολιτευτικά καταρρέει χάνοντας την υλική βάση στην οποία στηρίχτηκε παραδοσιακά. Οι ταμπέλες των βασικών θεσμών, κόμματα, μίντια, συνδικάτα, μπορεί να μην αλλάξουν, το περιεχόμενο τους όμως θα υποστεί δραστική αλλαγή. Είναι ζήτημα χρόνου.

Τολμήστε!

2011-06-03T12:04:00.002+03:00

Κείμενο 32 Προσωπικοτήτων των Γραμμάτων, της Τέχνης και των Επιστημών*

Θέλουμε να εκφράσουμε με τον πιο σαφή τρόπο την αγωνία μας για τη δραματική κατάσταση του τόπου. Η ισότιμη ένταξή μας στην Ευρώπη, αναγκαία για την επιβίωση της Ελλάδας ως σύγχρονης προηγμένης χώρας, αλλά και οι σημαντικές πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές κατακτήσεις που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της, απειλούνται σήμερα σοβαρά.

Ως υπεύθυνοι πολίτες νοιώθουμε την ανάγκη να μιλήσουμε, καθώς οι φωνές του λαϊκισμού και της ανευθυνότητας κυριαρχούν στο δημόσιο λόγο, κρύβοντας από τους περισσότερους Έλληνες τη σοβαρότητα της κατάστασης και προτείνοντας λύσεις καταστροφικές, ανεδαφικές ή εξωπραγματικές σε στιγμή κρίσης.

Απευθύνουμε έκκληση σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις του τόπου, σε όποια θέση και αν βρίσκονται: στον πρωθυπουργό, την κυβέρνηση και τους βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος, αλλά και τον αρχηγό και τους βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης και τους αρχηγούς και τους βουλευτές των άλλων κομμάτων. Τους καλούμε όλους να αλλάξουν νοοτροπία, να παραμερίσουν τις ιδιοτέλειες, τις προσχηματικές αντιμαχίες, εσωκομματικές και εξωκομματικές, τους υπολογισμούς, τους συμψηφισμούς, καθώς και τις αγκυλωμένες στο παρελθόν ιδεολογικές και πολιτικές περιχαρακώσεις και να αναλάβουν επιτέλους στο ακέραιο τις ευθύνες τους. Τους ζητούμε να μιλήσουν με ειλικρίνεια στους Έλληνες πολίτες για τους κινδύνους που απειλούν τη χώρα, για τον αγώνα και τις θυσίες που απαιτεί η σωτηρία και η ανάκτηση της αξιοπρέπειάς της, και να εργαστούν σκληρά και συστηματικά για τη νέα στροφή.

Ο τόπος χρειάζεται μια ηγεσία ευθύνης και εθνικής ανασυγκρότησης που, σε συνεργασία με τους ευρωπαίους εταίρους μας, θα κάνει τα απαραίτητα για τη σωτηρία. Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο και μόνο συντονισμένες ενέργειες, βασισμένες σε ένα νέο πνεύμα ομοψυχίας, μπορούν να αποτρέψουν πλέον την καταστροφή.

Όσοι αγνοούν προκλητικά τα σημεία των καιρών και, επιδεικνύοντας ασυγχώρητη ιδιοτέλεια, επιμένουν να επενδύουν στην κατάρρευση με οδηγό το δικό τους προσωπικό ή κομματικό συμφέρον, θα χρεωθούν στο ακέραιο την καταστροφή της χώρας.

Υπάρχει ακόμη καιρός να σωθούμε, αν αυτοί που εκπροσωπούν τον λαό και παίρνουν τις αποφάσεις για λογαριασμό του, όπου κι αν βρίσκονται, είτε στην κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση, είτε σε άλλους συλλογικούς φορείς ή όργανα, τολμήσουν να κάνουν το καθήκον τους.

Οι κατακτήσεις της σημερινής Ελλάδας στηρίχθηκαν σε κόπους και θυσίες γενεών. Δεν έχουμε δικαίωμα, πολιτικοί και πολίτες, να τις εγκαταλείψουμε ούτε να αφήσουμε κανέναν να τις καταστρέψει. Δεν έχουμε δικαίωμα να υποθηκεύσουμε το μέλλον και τα όνειρα των νέων και των επερχόμενων γενεών.

*Ο Νίκος Αλιβιζάτος είναι συνταγματολόγος· ο Νάσος Βαγενάς είναι κριτικός λογοτεχνίας· ο Θανάσης Βαλτινός είναι συγγραφέας· ο Γιάννης Βούλγαρης είναι πολιτικός επιστήμονας· ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης είναι κλασικός φιλόλογος· ο 'Αγγελος Δεληβοριάς είναι αρχαιολόγος· ο Γιώργος Δερτιλής είναι πολιτικός επιστήμονας· η Κική Δημουλά είναι ποιήτρια· ο Απόστολος Δοξιάδης είναι μαθηματικός και συγγραφέας· ο Αρίστος Δοξιάδης είναι οικονομολόγος· ο Τάκης Θεοδωρόπουλος είναι συγγραφέας· η Αθηνά Κακούρη είναι συγγραφέας· ο Ορέστης Καλογήρου είναι φυσικός· ο Στάθης Καλύβας είναι πολιτικός επιστήμονας· η Βάσω Κιντή είναι φιλόσοφος· ο Μένης Κουμανταρέας είναι συγγραφέας· ο Γιάννης Κουνέλης είναι ζωγράφος· ο Ανδρέας Κούρκουλας είναι αρχιτέκτονας· ο Πέτρος Μάρκαρης είναι συγγραφέας· ο Νίκος Μουζέλης είναι κοινωνιολόγος· ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος είναι ιατρός· ο Τάσος Μπουλμέτης είναι σκηνοθέτης· ο Γιώργος Παγουλάτος είναι πολιτικός επιστήμονας· ο Βασίλης Παπαβασιλείου είναι ηθοποιός και σκηνοθέτης· ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου είναι εικαστικός· ο Διονύσης Σαββόπουλος είναι μουσικοσυνθέτης και στιχουργός· ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης είναι συγγραφέας· ο Παύλος Σούρλας είναι νομικός· ο Γιάννης Στουρνάρας είναι οικονομολόγος· ο Σταύρος Τσακυράκης είναι συνταγματολόγος· ο Χαρίδημος Τσούκας είναι καθηγητής οργανωσιακής θεωρίας · ο Αλέκος Φασιανός είναι εικαστικός.

Letter to Merkel*

2011-06-01T00:22:00.003+03:00

Dear Chancellor Merkel

For one more time during the last 18 months a German politician, this time the Chancellor herself, resorts into populism in order to pacify an “enraged” domestic opinion in relation to the European Support Mechanism for Greece.

It’s about time our fellow citizens in the EU, the German people, who we dully respect, be informed about the truth in relation to the “laziness” allegations.

First of all, Greek private sector workers work more than the average EU-15 worker according to the latest Eurofound Working Time Development Survey. For 2009 the average collectively agreed normal weekly hours stand at 40 per week, the highest in Europe next to Estonia and Bulgaria, while in Germany it is down to 37.7 per week. As far as the statutory maximum working week is concerned both Greece and Germany stand at 48 hours, though Greece has a statutory maximum working day of 12 hours and Germany of 8. Only civil servants work less in Greece with the collectively agreed normal weekly hours standing at 37.5, in comparison to 39 in Germany. The Greek government is currently increasing civil cervants’ weekly working time at 40 a move that everybody in Greece approves.

Second, as far as taking holidays is concerned, the collectively agreed annual leave in Greece is 23 days in comparison to 30 in Germany, while the statutory minimum paid annual leave in Greece is 20 days per annum in comparison to 25 in Germany.

Overall, after the deduction of paid leave and public holidays the average annual hours worked in Greece stand at 1816 per year in comparison to 1655 in Germany.

The accusations about “laziness” are even more unfounded when referring to young workers. Even before the crisis there was the problem of “generation 700 euros”, that is the existence of a “precarious generation”, a majority of young Greeks, most of them knowledge workers, who were overworked, underpaid, debt-driven and insecure.

Of course there are also those young people who face a stubbornly high unemployment rate. Youth unemployment which was already a significant issue before the crisis, as in most countries in the EU, is currently almost at triple the rate of what it is for the total workforce.

Having said all that, politicians’ attempt to play the card of the moral economy story, whether they are Germans or Greeks, is leading nowhere, but to fruitless division and hostility. The biggest victim of such attitudes is going to be European unity and the EU itself. The “laziness” card, as cheap as the “Nazi” card used by certain populists in Greece, is totally misleading, taking the public discourse away from the real problems and causes of the economic crisis in Europe. To name but the most crucial in relation to Greece:

- The oversized, unproductive public sector, a result of clientelistic policies that led to the debt explosion

-The uncompetitive functioning of markets as well as the market dominance by inward looking, microsized enterprises

- The low quality of public institutions, especially the lack of government effectiveness and rule of law.

If Greece is to be saved and along with it the euro, the so called bail-out politics must put to the side the moral economy story and look more seriously into the real economy narrative.

Currently you do exactly the opposite: lots of talk followed by measures of austerity. What Greece needs is an economic revival plan followed by deep structural reform in the real economy. The aim is to make Greece a productive, competitive outward looking economy able to attract capital and investors, not just buy the products other countries produce by working hard and efficiently. After all this is what you want too, don’t you?

Kind Regards

G700

*Η παραπάνω επιστολή έχει σταλεί για δημοσίευση στην FT Deutschland με αφορμή δημοσιεύματα και δηλώσεις Γερμανών πολιτικών για την ελληνική "τεμπελιά".

Εδώ έχει πάντα ήλιο(;)

2011-05-28T00:12:00.002+03:00

Του Σταύρου Ακάλυπτου*

Φέτος η Ελλάδα συμπλήρωσε τριάντα (30) χρόνια από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένας από τους κύριους λόγους που χρησιμοποίησαν οι Ελληνικές κυβερνήσεις για την ένταξη στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα ήταν η διασφάλιση χρηµατικής ενίσχυσης για την υποβοήθηση της ανάπτυξης καθώς και η ασφάλεια της χώρας.

Σήμερα, η Ελλάδα, τριάντα χρονιά μετά πάλι βρίσκεται στο σημείο μηδέν. Πάλι ζητάει βοήθεια, από τους ευρωπαίους εταίρους. Με τα ίδια επιχειρήματα… αλλά, για διαφορετικούς λόγους. Ζητάει οικονοµική ενίσχυση από την Ευρωπαϊκή Ενωση για να µην πτωχεύσει οικονοµικά και για να μην κινδυνεύσει η εσωτερική ασφάλεια (διασφάλιση κοινωνικής και οικονομικής συνοχής) της χώρας. Το ελληνικό παράδοξο είναι ότι ενώ η Ελλά(δα)ς έχτιζε επί τριάντα χρόνια «ανάπτυξη» και «θωράκιζε/ενίσχυε» τη διαπραγματευτική της θέση τόσο στο ευρωπαϊκό όσο και στο διεθνές περιβάλλον, τα στηρίγματά της είχαν θεμέλια στην άμμο.

Έυκολα, κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι για όλα φταίει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ή οι «φίλοι» μας οι Γερμανοί, ή Αμερικάνοι ή το ΔΝΤ. Είναι όμως έτσι; Πράγματι, η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (+Ιρλανδία) ανέδειξε με τρόπο εύγλωττο και δραματικό τις ατέλειες και αδυναμίες του συστήματος της νομισματικής ενοποίησης της Ε.Ε.

Όμως η αντίδραση τόσο των πολιτών όσο και των πολιτικών κομμάτων ήταν άκρως διαφορετική και μας επισημαίνει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο, τόσο την κουλτούρα όσο και την υπευθυνότητα όλων μας. Οι περισσότεροι που ασχολούνται με τα ευρωπαϊκά και δη οι πολιτικοί πατέρες τούτου του τόπου θα έπρεπε να γνωρίζουν τόσο τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από τη συμμετοχή της χώρας στην Ε.Ε., όσο και τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις μας. Άλλωστε δεν είμαστε χθεσινοί στην «Ευρωπαϊκή Οικογένεια».

Η πραγματικότητα είναι ότι η Γερμανία δεν αρνείται να συμβάλει στη διόρθωση των ανισορροπιών του συστήματος της ΟΝΕ και να αναλάβει το κόστος που της αναλογεί για την προσαρμογή και ανάπτυξη των θεσμικών μηχανισμών για τη σταθερότητα της ευρωζώνης. Απλώς, όντας στην πλεονεκτικότερη ίσως θέση ισχύος εντός της Ένωσης στην νεότερη ιστορία της φροντίζει να θέσει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τους όρους του νέου συστήματος οικονομικής διακυβέρνησης και να διασφαλίσει ότι τα χρήματα των πολιτών δεν θα πάνε στον βρόντο. Και το γερμανικό κράτος όσο και η γερμανική δημόσια διοίκηση έχουν συνέχεια, σε αντίθεση με εμάς. Ας μην το ξεχνάμε…

Οι κατά καιρούς «αρνήσεις» της Γερμανικής πλευράς μπορεί σε ορισμένες στιγμές να τροφοδοτούν υποψίες περί του μέλλοντος του ευρωπαϊκού οικοδομήματος (και της Ελλά(δα)ς), όμως εδώ και ενάμισυ χρόνο κάθε βήμα προς τα εμπρός της Ένωσης έχει φαρδιά πλατιά την σφραγίδα της Γερμανίας. Από την άλλη, οι τεχνοκράτες του ΔΝΤ πέρα από το να μας υπενθυμίζουν την εφαρμογή των μέτρων που έχουμε συνυπογράψει δεν υπερβαίνουν των θεσμικών αρμοδιοτήτων τους. Αρκεί κανείς να διαβάσει τόσο το Μνημόνιο όσο και τις αναθεωρήσεις του. Ποιος όμως το έχει διαβάσει πραγματικά; Από ότι φαίνεται αρκετοί πιάνονται αδιάβαστοι, τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την αντιπολίτευση αλλά και από τους «ενεργούς πολίτες».

Το ερώτημα όμως που παραμένει κρίσιμο είναι η Ελλά(δα)ς τι κάνει; Η μέχρι σήμερα πορεία της «φτωχής» πλην «τίμιας» Ελλά(δα)ς αποτυπώνεται ως εξής:

Εδώ και τριάντα χρόνια οι περισσότεροι εξ ημών, είμαστε θεατές ενός παράλογου θεάτρου. Η ίδια επιχειρηματολογία από τα δύο κόμματα εξουσίας αλλά και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Καμία πρόταση που να δίνει πραγματικό όραμα.
Τριάντα χρόνια αναμορφώνουμε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους, οι οποίοι όμως είναι σαν το «Μανωλιό που έβαλε του ρούχα του αλλιώς»… Εδώ και μια ολόκληρη γεννιά βλέπουμε τους εναλλασόμενους τσάρους της οικονομίας να υπόσχονται ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα και στο τέλος κάθε τετραετίας να μένουμε μόνο με τις εξαγγέλιες. Από πράξη… μηδέν εις το πηλίκον.
Βλέπουμε δημοσίους υπαλλήλους διαφορετικών ικανοτήτων να αμείβονται το ίδιο ή ακόμη χειρότερα δημοσίους υπαλλήλους ή υπαλλήλους του ευρύτερου δημόσιου τομέα να κατέχουν θέσεις χωρίς πραγματικό αντικείμενο. Και δεν είναι μόνο αυτό…
Παρακολουθούμε την απόγνωση χιλιάδων νέων επιστημόνων ηλικίας 25 – 35 να μην μπορούν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας και να φεύγουν στο εξωτερικό, όταν υπάλληλοι του δημοσίου με πτυχίο λυκείου ή τεχνικής εκπαίδευσης και χωρίς πραγματικό αντικείμενο, που ανήκουν όμως στον σκληρό κομματικό πυρήνα συμπεριφέρονται σαν οι υπόλοιποι έλληνες να τους χρωστάνε…
Βλέπουμε πολιτικούς να υπόσχονται πάταξη των κακώς κειμένων, όταν όμως φθάνουν στο σημείο να εφαρμόσουν τα αυτονόητα κάνουν μεταβολή.

Παρατηρούμε ένα αναχρονιστικό εκπαιδευτικό σύστημα που αδυνατεί να προσφέρει στους νέους ένα καλύτερο μέλλον. Όταν όμως είναι να εφαρμοσθεί το αυτονόητο όλοι κάνουν πίσω και το πολιτικό προσωπικό της χώρας και οι περισπούδαστοι καθηγητές των Πανεπιστημίων μας. Γιατί;
Όλοι γνωρίζουμε ότι το σύστημα Δημόσιας Υγείας μας είναι σάπιο θεσμικά. Αρκεί κανείς να πάει για ένα απλό check up σε ένα από τα Νοσοκομεία που πληρώνουμε εμείς οι ίδιοι. Ώρες ατελείωτες στην ουρά, απρόθυμοι ή αλαφιασμένοι δημόσιοι υπάλληλοι και ορισμένοι εκ των υπαλλήλων να μην μπορούν να «περάσουν» στο ηλεκτρονικό σύστημα τις εξετάσεις…Γιατί;
Πας διακοπές στα πανέμορφα νησιά της πατρίδας σου και τα λεφτά που πληρώνεις είναι δυσανάλογα των υπηρεσιών που σου προσφέρονται, από τους κρατικοδίατους «ξενοδόχους» του ΕΟΤ…Γιατί;
Η Δικαστική εξουσία αδυνατεί να δικάσει άμεσα τους πραγματικούς παρανομούντες. Τα παραδείγματα είναι πολυάριθμα. Γιατί;

Παραδείγματα του σαθρού Ελληνικού κράτους υπάρχουν αναρρίθμητα. Και οι τρεις πυλώνες εξουσίας του Ελληνικού κράτους νοσούν εδώ και χρονιά. Όλοι μας το γνωρίζουμε. Το παράλογο Ελληνικό Κράτος χτίσθηκε με μεράκι εδώ και τριάντα χρόνια. Το ποιο εύκολο επιχείρημα, το επιχείρημα των «λαθρεπιβατών του ονείρου» είναι ότι για όλα τα κακά που έχουν βρει την ηλιόλουστη χώρα μας φταίνε μόνο οι «Άλλοι» και όχι εμείς.

Η πικρή αλήθεια είναι μετά από τριάντα χρόνια στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλά(δα)ς πέτυχε το ακατόρθωτο: «Τεράστια αποτυχία προσαρµογής». Με άλλα λόγια, η Ελλάδα, ως χώρα - µέλος της Ε.Ε., απέτυχε δραµατικά να αξιοποιήσει ευρηµατικά τις συνθήκες αυτές (πόρους, εσωτερική αγορά,εξωτερική στήριξη κ.ά.) για να προσαρµόσει το οικονοµικό και κοινωνικό της σύστηµα στις απαιτήσεις, τη δυναµική και τους όρους της νέας διεθνούς και ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Κατορθώσαμε να είμαστε το τελευταίο σοβιετικό κράτος σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Είμαστε μπροστά στον γκρεμό και αντί να ανασυνταχθούμε εμείς κοιτάμε τον ήλιο.. Όπως λέει και ενά γνωστό σε όλους μας τραγούδι «Κάποιος κοιτάει την ώρα…κάποιος στο δρόμο τρέχει… κάπου σε κάποια χώρα… τώρα μπορεί να βρέχει… Και μένα τι με νοιάζει… εδώ έχει πάντα ήλιο… μόνο που με τρομάζει.. οπότε λέω θα φύγω… είχα πει θα φύγω, είχα πει… Κι όμως είμαι ακόμα εδώ… κι αυτό το καλοκαίρι… λιωμένο παγωτό κολλάει στο χέρι…»

Καλώς ή κακώς, η παρούσα κρίση είναι πρωτίστως Ελληνική και όχι Ευρωπαϊκή. Δεν μπορεί για το κακό που βρήκε το σπίτι σου να κτηγορείς τους γείτονες. Πρέπει πρώτα εσύ ο ίδιος να χτίσεις σε στέρεες βάσεις τον οίκο σου και μετά να κοιτάξεις παραέξω. Αλλά εδώ έχει πάντα ήλιο(;)…

*Ο Σταύρος Ακάλυπτος είναι blogger και μέλος της G700

Κουφάλες δεν ξοφλήσαμε…

2011-05-23T17:28:00.003+03:00

Κάποιο πλάνο πουλάκι σφυρίζει εδώ και σχεδόν έναν χρόνο πως η μόνη λύση είναι να κάνουμε τη δική μας λαϊκή επανάσταση, να γίνουμε Αργεντινή ή Ισημερινός ή ακόμα και Αίγυπτος, Λιβύη ή Τυνησία. Το πουλάκι μιλάει ξεκάθαρα και φανατικά όταν έχει κοκκινόμαυρο ρούχο και πολύ πιο συγκαλυμμένα και μπερδεμένα όταν φορά κοστούμι και γραβάτα. Λέει, το πουλάκι πως πρέπει να αφήσουμε τα πραγματικά κοινωνικά κεκτημένα μιας τριακονταετίας, την ένταξη στο κλαμπ του ευρώ, τη συμμετοχή μας στην ομαλή οικονομία της Δύσης και το υλικό επίπεδο της ζωής μας και να επιτρέψουμε στα βαθιά ριζωμένα αυτοκαταστροφικά μας ένστικτα που επικράτησαν το 1897, το 1922 και το 1944 να ξαναβγούν στην επιφάνεια. Η Στάση Πληρωμών έχει γίνει η νέα Μεγάλη Ιδέα του έθνους…

Θα ήταν ευχής έργο να περιοριζόταν αυτή η τάση στα ανορθολογικά πολιτικά άκρα αριστερά και δεξιά αλλά, δυστυχώς, φορείς αυτών των αντιλήψεων βρίσκονται ακόμα και μέσα στην κυβέρνηση, αλλά και την αξιωματική αντιπολίτευση, αν κρίνουμε από τον τακτικισμό κάποιων υπουργών και λοιπών πολιτικών που προτιμούν να διατηρήσουν τη μελλοντική τους πελατεία στην τριτοκοσμική επόμενη κατάσταση παρά να κάνουν ό,τι μπορούν για να την αποφύγει η χώρα.

Βουλευτές όλων των χώρων και παράγοντες των παραγωγικών τάξεων, της επιστημονικής κοινότητας και του πολιτισμού συντάσσονται με τον αυτοκαταστροφικό ανορθολογισμό που προτιμά παρά να χαθούν τα άδικα προνόμια που συσσώρευσαν μερικοί στη διάρκεια της πρόσφατης ιστορίας μας, να καταστραφεί ακόμα και ό,τι υγιές και ελπιδοφόρο οι προηγούμενες γενιές κατάφεραν να θεμελιώσουν.

Είναι πραγματικά αξιοσημείωτο το γεγονός ότι την πτώχευση πριμοδοτούν είτε ρητορικά, είτε – ακόμα χειρότερα – πρακτικά οι ίδιοι παράγοντες που επέτρεψαν την οικονομική υποβάθμιση της χώρας ευνοώντας «φιλεργατικά» την αποβιομηχάνιση των 80s και αποσαθρώνοντας «προστατευτικά» την παραγωγή στα 90s. Και βέβαια, όσοι στα 00s αντί της αναδιάταξης της ελληνικής οικονομίας προτίμησαν την «ήπια προσαρμογή» με δάνεια από το μέλλον... Όλοι αυτοί που με τους «αγώνες» τους και τις πολιτικές τους μετέτρεψαν τους σκληρά εργαζόμενους Έλληνες σε αντιπαραγωγικούς είλωτες, βιάζονται να μας στείλουν στην «ηρωική» χρεοκωπία για να ξεπλύνουν τις μεταπολιτευτικές τους αμαρτίες. Αν είναι να χαθεί το παχυλό επίδομα, το βόλεμα, η επιδότηση ή οι ψήφοι, καλύτερα να πάμε όλοι στον πάτο! Έτσι δεν είναι κύριοι και κυρίες υπουργοί, βουλευτές, εργατοπατέρες, πρυτάνεις, καλλιτέχνες, καναλάρχες και απλοί συμπολίτες;

Αλλά, σόρι κιόλας! Θυμόμαστε ποιοι είστε και τι λέγατε τις εποχές της επανίδρυσης, του εκσυγχρονισμού και των λεφτών που υπήρχαν. Θυμόμαστε να υποστηρίζετε όλα μα όλα τα αιτήματα των εκλογικών σας πελατών και τα προνόμιά σας εις βάρος όλων των άλλων μελών της κοινωνίας, όλων αυτών που σήμερα χάνουν δουλειές, μέλλον, προσωπικές επενδύσεις και την αξιοπρέπειά τους για να μη στερηθείτε εσείς, τα κομματικά σας βλαστάρια κι οι στρατοί των βολεμένων σας συμμάχων την υπεραξία που κλέβετε από την κοινωνία! Κρύψατε καλά τις αδικίες που χτίζατε χρόνο με το χρόνο κάτω από το πέπλο του πληθωρισμού στα 80s, των υποτιμήσεων στα 90s και των δανεικών στα 00s.

Όμως, δυστυχώς για σας, the game is over και παρά να το χάσει ολόκληρη η χώρα, καλύτερα να το χάσετε εσείς, η θλιβερή μειοψηφία που μας ξεγέλασε και συνεχίζει να μας ξεγελά με κολακείες και ψευτιές. Εμείς που προσπαθούμε ακόμα να δουλέψουμε με λιγότερες δουλειές, να παράγουμε με λιγότερους πόρους και να αντισταθούμε στη βία και τις ακρότητες που γεννά η οικονομική και κοινωνική κρίση σας βλέπουμε. Εμείς παλεύουμε καθημερινά για να μείνει η Ελλάδα με το κεφάλι έξω από το νερό και στοιχηματίζουμε τις ζωές μας στην αποφυγή της χρεωκοπίας την ίδια ώρα που εσείς, φορώντας τις παρωπίδες του αμοραλισμού σας ελπίζετε στη γρήγορη βύθιση όλων μας. Όταν εσείς παραλύετε την κοινωνία με την πολιτική σας ανεπάρκεια, με τη διαμαρτυρία σας και στερώντας μας τα δημόσια αγαθά που οφείλετε να μας παρέχετε, εμείς δουλεύουμε διπλά για να καλύψουμε το κενό που η αναλγησία σας αφήνει. Επεξεργαζόμαστε λύσεις που θα προσπεράσουν τη μονοδιάστατη άρνησή σας και το φτηνό σας λαϊκισμό.

Μην αφήνετε τα γκάλοπ να σας ξεγελάνε. Δε σας υποστηρίζει κανείς. Σας βλέπουμε όλοι και αν δεν αποφασίσετε να βάλετε κι εσείς ένα χεράκι η πτώχευση θα είναι μόνο δική σας.

Ηπείρου & 3ης Σεπτεμβρίου γωνία

2011-05-17T19:06:00.001+03:00

Της Holly Golightly*

Ηπείρου & 3ης Σεπτεμβρίου γωνία

Μία εβδομάδα γυρνώ εκεί. Στη γωνία, στο δρόμο, στη γειτονιά. Δεν είμαι κάτοικος της περιοχής, είμαι ελεύθερος πολίτης που στο πέρασμα αυτής της εβδομάδας ένιωσα τον βιασμό στοιχειωδών ελευθεριών, που μέχρι τώρα θεωρούσα, θεωρούσαμε αυτονόητες και δεδομένες σε μια ευρωπαϊκή δημοκρατία.

Ηπείρου & 3ης Σεπτεμβρίου γωνία

Το βράδυ μετά τον πρώτο φόνο, του «44χρονου Έλληνα», βρήκα μια φίλη. «Κι εσύ εδώ;», ρώτησα. «Είμαι καρφωμένη εδώ, κάτι με τραβάει, σα να μη μπορώ να φύγω από αυτό το σημείο. Θα μπορούσα να είμαι εγώ, οι γονείς μου, ο καθένας από εμάς».

Ηπείρου & 3ης Σεπτεμβρίου γωνία

Η γωνία που εμπέδωσα ότι η χρεοκοπία μας είναι συνολική, σαρωτική, εκφυλιστική: Ακολούθησαν τα αντίποινα- ο θάνατος ενός 21χρονου μετανάστη-, η 3ήμερη βία της άκρας δεξιάς, οι 13 μετανάστες τραυματίες, οι συμπλοκές μεταξύ ακροδεξιών και αναρχικών στην περιοχή, η κυνική απουσία του κράτους.

Τις ίδιες ημέρες, μερικές εκατοντάδες μέτρα πιο πάνω, η «παρουσία του κράτους» στη διαδήλωση απέδειξε περίτρανα την ανικανότητα να τιμήσει το δικαίωμά του στο μονοπώλιο της νόμιμης βίας, στέλνοντας δύο διαδηλωτές στο νοσοκομείο, αφού, ενώ είχαν συλληφθεί, αστυνομικοί βιαιοπραγούσαν με μανία επάνω τους λες και διαγωνίζονταν ποιός θα τους «τελειώσει» πρώτος. Η εβδομάδα έληξε με την επίθεση µε βόµβες µολότοφ κατά του αστυνοµικού τµήµατος Εξαρχείων και το σοβαρό τραυµατισµό ανθρώπων στην παρακείµενη λαϊκή αγορά.

Για την ανικανότητα της αστυνομίας να αποτρέψει τη βία και τις καταστροφές στο κέντρο της πόλης ούτε λόγος. Θεωρείται πλέον δεδομένη η άρνησή της να συλλάβει τους σεσημασμένους καταστροφείς και δολοφόνους, ενώ παράλληλα αυθαιρετεί εις βάρος ανυποψίαστων διαδηλωτών αδειάζοντας ικανές ποσότητες δακρυγόνων προκειμένου να τους διαλύσει ή απλά για να εκτονωθούν κάποιοι θερμοκέφαλοι αστυνομικοί των μονάδων ασφαλείας.

Το 2001 εγκαταστάθηκα για μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι. Ένα από τα πράγματα που με σόκαραν στην κατά τα άλλα πανέμορφη πόλη, ήταν ο αριθμός των αστέγων στους δρόμους και η γκετοποίηση ολόκληρων προαστίων, των γνωστών κακόφημων παριζιάνικων βορείων προαστίων. Στις πρώτες κουβέντες με τους Γάλλους φίλους, θυμάμαι να καυχιέμαι ότι στην Αθήνα δεν υπήρχε μη ασφαλής περιοχή, ότι δεν είχαμε αστέγους, δεν είχαμε φτώχεια. Οκτώ χρόνια μετά, επέστρεψα στην πόλη μου, που έμοιαζε ξένη. Φτώχεια, εγκληματικότητα, ναρκωτικά, πορνεία, βία και αγριότητα. Αγριότητα μεταξύ ανθρώπων που θαρρείς πως μέσα σε λίγα χρόνια ξέχασαν τι θα πει συμβίωση, σεβασμός στον άλλο, σεβασμός στο κράτος δικαίου. Τι μεσολάβησε άραγε;

«Κάνε μια βόλτα το πρωί με μια τσάντα στο χέρι από την Ομόνοια μέχρι τη Βικτώρια και μετά πες μου αν είμαι ρατσιστής», ο αντίλογος των «αγανακτισμένων πολιτών». «Είμαι αριστερός και απεχθάνομαι τη βία, αλλά είναι η πρώτη φορά που σκέφτομαι να οπλιστώ για την άμυνά μου», λέει άλλος. «Δε μπορείς πια να περπατήσεις από τα Εξάρχεια μέχρι την Αχαρνών.

Πρέπει να πάρεις ταξί γιατί το Μουσείο είναι απροσπέλαστο από το καθημερινό παζάρι της πρέζας. Έχω αλλάξει όλες μου τις συνήθειες προκειμένου να μη μετακομίσω». Πριν 10 χρόνια τα συσσίτια του Δήμου Αθηναίων εξυπηρετούσαν 100 άτομα σε καθημερινή βάση, ηλικίας 60 ετών κατά μέσο όρο. Σήμερα εξυπηρετούν 3.500, ενώ ο μέσος όρος ηλικίας έχει πέσει στα 45. Βρισκόμαστε καταμεσής μιας κρίσης ανθρωπιστικής, για την οποία οι πολιτικά υπεύθυνοι σιωπούν εκκωφαντικά, ενώ εξτρεμιστικές ομάδες εκμεταλλεύονται το πολιτικό κενό προκειμένου να επιβάλλουν το δίκαιο του ισχυρού.

Η απουσία του κράτους είναι εμπεδωμένη από τους κατοίκους της περιοχής, που απελπισμένοι από τα πνιγηρά προβλήματα, τρομοκρατημένοι από το οργανωμένο έγκλημα, προσπαθούν να αρθρώσουν μια φωνή. Φωνή διαμαρτυρίας αυτοί που βρίσκουν «καταφύγιο» στη Χρυσή Αυγή: στο εκλογικό διαμέρισμα της περιοχής του Αγίου Παντελεήμονα τον περασμένο Νοέμβριο η εξτρεμιστική οργάνωση πήρε σχεδόν 15%, ένα ποσοστό αρκετά υψηλό, αλλά όχι τόσο ώστε να βγάλει την κρατική μηχανή από τη χειμερία νάρκη. Φωνή απελπισίας αυτών που ξεπουλούν την περιουσία τους, κλείνουν τα μαγαζιά τους και εγκαταλείπουν το κέντρο.

Μέσα στο σκοτεινό αυτό σκηνικό, κάποιες φωνές πιο τολμηρές ακούγονται, από ανθρώπους που δεν κλίνουν εύκολα στον αυταρχισμό, αποστρέφονται την αγριότητα των εξτρεμιστών κάθε χρώματος, αντιπαλεύουν τον προσηλυτισμό τους, ζητούν ασφάλεια, χώρους πρασίνου, ειρήνη στη γειτονιά. Μια σειρά από συλλογικότητες «από τα κάτω» οργανώνονται τον τελευταίο καιρό στην περιοχή, από προοδευτικούς πολίτες που θεωρούν ότι αν δεν παλέψουν με το θηρίο, το θηρίο θα τους φάει.

Χωρίς καμία αμφιβολία, η σταδιακή εγκατάλειψη του κέντρου της Αθήνας είναι ευθύνη της κεντρικής πολιτικής εξουσίας. Δεν είμαι οπαδός των θεωριών συνομωσίας που εύκολα υποστηρίζουν ότι υπάρχει κάποιο σχέδιο υποβάθμισης του κέντρου, προκειμένου οι περιουσίες του κόσμου να πωληθούν για ένα κομμάτι ψωμί σε real estate γραφεία του μεγάλου κεφαλαίου. Ομως, το οργανωμένο έγκλημα λειτουργεί εδώ και κάποια χρόνια εν γνώσει της αστυνομίας στην περιοχή. Ο εξτρεμισμός και η αγριότητα που παράγεται επικίνδυνα τον τελευταίο καιρό από κοινωνικές ομάδες είναι απόροοια της ανικανότητας του κράτους να εφαρμόσει μια ορθή μεταναστευτική πολιτική, αλλά και της αδιαφορίας του να σκύψει στο πρόβλημα της εγκληματικότητας και να δώσει αποτελεσματικές λύσεις. Πώς ανέχεται ένα δημοκρατικό, ευρωπαϊκό κράτος να γίνεται παραγωγός κοινωνικού μίσους; Τα μέτρα που ανήγγειλε χθες η κυβέρνηση και ο δήμος είναι στη σωστή κατεύθυνση, αλλά γιατί έπρεπε να εγγράψουμε δύο ακόμη θανάτους για να παρθούν; Και πόση άλλη παρακμή θα ζήσουμε για να περάσουν από την αναγγελία στην εφαρμογή;

Αν πολιτισμός είναι ο τρόπος που έχουμε να ζούμε και να πεθαίνουμε μαζί, ο πρωτογονισμός της προηγούμενης εβδομάδας πρέπει να μας κάνει να αναρωτηθούμε αν έχουν απομείνει ψήγματα πολιτισμού στην ελληνική κοινωνία του 2011. Αν ναι, είναι καιρός να βγουν μπροστά και να ορθώσουν τη φωνή της ψυχραιμίας και του ορθού λόγου.

*Η Holy Golightly είναι blogger και μέλος της G700.

Η κρίση ως ευκαιρία ανατροπής του καθεστώτος

2011-05-11T09:37:00.005+03:00

Της G700

Hellenic Nexus,

τ.52 Μάιος 2011

Υπάρχει μια υπόθεση που ακούγεται συχνά, είτε ως πραγματική πεποίθηση, είτε – πιο συχνά – ως απενοχοποιητική καραμέλα, ότι στη χώρα βρίσκονται σε «εφεδρεία» κάποιες κοινωνικές δυνάμεις οι οποίες θα μπορούσαν με την ενεργοποίησή τους να βοηθήσουν τη χώρα να βγει από το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται μια ώρα αρχύτερα.

Ασφαλώς, οι γενιές οι δικές μας, γεννημένες και μεγαλωμένες σε μια σταθερή δημοκρατία, σπουδαγμένες όσο καμία άλλη και με ευρωπαϊκή και διεθνή εμπειρία σε μεγάλη κλίμακα, είναι ο άγνωστος Χ αυτής της πεποίθησης. Ωστόσο, οι γενιές μας συνιστούν ένα κοινωνικό σύνολο πολιτικά ακρωτηριασμένο που ακολουθεί τυφλά, σχεδόν, σαν υπηρέτης ή πιστός σκύλος την πατριαρχικής αξίας «γενιά του πολυτεχνείου».

Οι γενιές μας (κυρίως οι 30+ της γενιάς των 700€) θα πληρώσουν τη νύφη της μεταπολιτευτικής ευφορίας περισσότερο από κάθε άλλη και, φυσικά, πολύ περισσότερο από τις γενιές που απήλαυσαν την ευφορία αυτή. Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς οι νεότεροι να ξεσηκωθούν επιτέλους ενάντια στο κοινωνικό καθεστώς που συμπλέκουν οι ευνοημένοι και οι βολεμένοι της μεταπολίτευσης. Όμως, όχι. Οι νέες γενιές είναι προσδεμένες στο άρμα της μεταπολίτευσης περισσότερο κι από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές της…

Δεν είναι παράξενο. Κάθε γενιά ελληνικής νεολαίας έδωσε τα αγωνιστικά της διαπιστευτήρια ενηλικίωσης μέσα από τις καταλήψεις του ‘90-’91, είτε με το «Κάτσε καλά Γεράσιμε», είτε με το άρθρο 16, είτε στα Δεκεμβριανά του ’08. Η μεταπολίτευση, όπως κάθε καθεστώς, εξασφάλισε τη διατήρησή της μέσα από την παιδαγωγική διαδικασία. Οι νέοι του σήμερα είναι πρώην μαθητές ενός συστήματος που εξήρε την νεανική επαναστατικότητα και τη μετέτρεψε σε mainstream συμπεριφορά. Οι πρώτοι υποστηρικτές των μαθητικών καταλήψεων υπήρξαν οι ίδιοι οι καθηγητές μέσης εκπαίδευσης, η γενιά του Πολυτεχνείου…

Ακόμα και όταν τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος για το ΑΣΕΠ στην εκπαίδευση, οι ίδιοι οι φοιτητές που θα ευνοούνταν έκλειναν τα εξεταστικά κέντρα για να υπερασπιστούν τα συμφέροντα καθηγητών που μέσα από την επετηρίδα καβάντζωναν και μια θέση στο Δημόσιο παράλληλα με το ήδη φτιαγμένο δίκτυο ιδιαιτέρων μαθημάτων τους.

Αυτή τη στιγμή, λοιπόν, το καθεστώς ρίχνει στη μάχη όλα του τα χαρτιά ενάντια σε οποιαδήποτε αλλαγή. Και οι γενιές οι δικές μας ήδη γίνονται καύσιμη ύλη για τη διατήρηση του καθεστώτος, όχι μόνο με τη συναίνεσή τους αλλά, με τη χαρά των παίδων εν καμίνω…

Το καθεστώς δεν αποτελείται μόνο από τους κλέφτες πολιτικούς όπως πολύ βολικά το υπόλοιπο καθεστώς επιθυμεί να γίνει πιστευτό. Οι ομάδες συμφερόντων που θίγονται από τις αναγκαστικές αλλαγές που η έφερε η χρεοκοπία είναι περισσότερες και πιο πολύπλοκες συνιστώντας ένα νομικά κατοχυρωμένο δίκτυο που εγκλωβίζει οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής. Οι επαγγελματικές συντεχνίες (γεννήματα του μετεμφυλιακού αυταρχισμού), οι κρατικοδίαιτες επιχειρηματικές ελίτ της υπερτιμολόγησης (γεννήματα της καραμανλικής σοσιαλμανίας), οι συνδικαλιστικές συντεχνίες του κατεβασμένου διακόπτη και του χειρόφρενου (γεννήματα του πρώτου ΠαΣοΚ), τα ΜΜΕ της κρατικής διαφήμισης και των δημοσίων έργων (γεννήματα της «βιαστικής» ιδιωτικοποίησης της τηλεόρασης), ακόμα και οι αγρότες του καφενείου και των επιδοτήσεων (χαϊδεμένοι τόσο του ανδρεϊκού ΠαΣοΚ, όσο και της Β’ καραμανλικής ΝΔ) είναι στυλοβάτες ενός ιδιότυπου καθεστώτος που απαιτεί ένα κράτος – νονό που προστατεύει συμφέροντα έναντι δικαιωμάτων, που παρέχει χρήμα σε ισχυρούς αντί να το αναδιανέμει κοινωνικά, που παρέχει υπερκοστολογημένες και κακές υπηρεσίες αντί να εγγυάται την ελεύθερη πρόσβαση σ’ αυτές. Το καθεστώς των μεγάλων και των μικρών συμφερόντων που ονομάστηκαν κεκτημένα δικαιώματα δεν δέχεται να θυσιάσει τίποτε από την ευμάρειά του προς όφελος της επιβίωσης των πιο αδύνατων!

Οι κοινωνικοί αγώνες στους οποίους οι νέοι είτε πρωτοστατούν είτε ακολουθούν πρόθυμα, εξαντλούνται ενάντια στο «απεχθές» μνημόνιο αντί να στραφούν ενάντια στους free riders του συστήματος, τους ραντιέρηδες, την εκτεταμένη ανομία που ευνοεί τους ισχυρότερους, το ξέπλυμα των θεσμών και την κατάπτωση των νόμων. Η τήρηση του Συντάγματος, που επαφίεται στον πατριωτισμό μας, είναι πλέον επιλεκτική και ο καθένας, από τον αγανακτισμένο πολίτη της Κερατέας ή του Άγιου Παντελεήμονα ως τον καταδικασθέντα περιφερειάρχη Μακεδονίας ή τον μεταφορέα των κομματικών ενισχύσεων της Ζήμενς, υπερασπίζεται κατά το δοκούν και το συμφέρον του μόνο τα άρθρα που τον βολεύουν.

Πράξη αντίστασης, λοιπόν, και για τους ασυμβίβαστους νέους και για τους πραγματικά αδύναμους αυτής της κοινωνίας είναι το ξήλωμα του καθεστώτος αυτού, όχι μέσα από τζάμπα μαγκιές που ζημιώνουν ακόμα περισσότερο την κοινωνική συνοχή αλλά, πιέζοντας για αλλαγές θεσμικές ώστε να ξανακερδηθούν όσα η μεταπολίτευση μετέτρεψε από κοινωνικά αιτήματα σε αποδιοπομπαίες έννοιες: η νομιμότητα, η πολιτική του πραγματισμού, η παιδεία της αριστείας, η υγιής ελεύθερη επιχειρηματικότητα, η κοινωνική δικαιοσύνη και η λειτουργική δικαιοσύνη.

Δυστυχώς, ο φόβος μας είναι ότι σε μια κοινωνία που οι θεσμοί χάνουν την ισχύ τους εις βάρος των συμφερόντων κάποιων, η προτιμώμενη λύτρωση θα γίνεται πιο επαναστατική, πιο προσωποπαγής και θα οδηγεί σε λαοφιλείς απολυταρχίες. Οι μεταπολεμικές γενιές ολίσθησαν σε τέτοιες λύσεις, ας μην το κάνουμε κι εμείς.

Το επαχθές χρέος και η αναγκαιότητα της αναδιάρθρωσης

2011-05-08T23:13:00.002+03:00

Του Μανόλη Γαλενιανού*

Το κύριο χαρακτηριστικό της κρίσης του ευρώ είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας στο δανεισμό τους, δυσκολίες οι οποίες συνήθως συναντώνται στις αναπτυσσόμενες και όχι στις ευρωπαϊκές χώρες.

Η επίσημη διάγνωση που έγινε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι ότι υπάρχει πρόβλημα ρευστότητας: οι δυσκολίες δανεισμού οφείλονται στον πανικό που έχει καταλάβει τις αγορές εξαιτίας της πρόσφατης παγκόσμιας κρίσης, ενώ υπό κανονικές συνθήκες οι χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας θα είχαν τη δυνατότητα να δανειστούν και να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους.

Η λύση που δόθηκε μέσω του μηχανισμού στήριξης αντικατοπτρίζει αυτήν ακριβώς τη διάγνωση. Η ΕΕ αναλαμβάνει προσωρινά το ρόλο των αγορών και χρηματοδοτεί τα ελλείμματα των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας, παίρνοντας όμως ως αντάλλαγμα τη δέσμευση της δημοσιονομικής τους προσαρμογής. Ο στόχος είναι να μειωθούν τα ελλείμματα χωρίς την συνεχή πίεση των αγορών, έτσι ώστε να μπορέσουν οι χώρες αυτές να επανέλθουν στις αγορές μετά το 2013, οπότε θα λήξει το πρόγραμμα στήριξης.

Αλλά η επιτυχία αυτού του σχεδίου εξαρτάται από το πόσο σωστή είναι η διάγνωση.

Η λάθος διάγνωση

Στην περίπτωση της Ελλάδας, είναι ξεκάθαρο ότι το πρόβλημα είναι η φερεγγυότητα της χώρας και όχι η έλλειψη ρευστότητας. Ακόμα και αν περάσει ο πρόσκαιρος πανικός στις αγορές, τα χρέη του ελληνικού κράτους είναι τόσο μεγάλα που καθιστούν την αποπληρωμή τους εξαιρετικά αμφίβολη, γεγονός που αποτρέπει την επάνοδο της χώρας στις αγορές.

Το 2014 η Ελλάδα θα κληθεί να χρηματοδοτήσει το σύνολο του δανεισμού της από τις αγορές ενώ, αν όλα πάνε σύμφωνα με το μνημόνιο, το χρέος θα έχει φτάσει το 155% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Στο αισιόδοξο σενάριο που η ελληνική κυβέρνηση μπορέσει να δανειστεί με επιτόκιο 6% (το μισό από σήμερα) θα χρειαστεί να καταβάλει σχεδόν το το 20% του προϋπολογισμού (10% του ΑΕΠ) απλώς και μόνο για την εξυπηρέτηση των τόκων.

Για την περαιτέρω μείωση του χρέους, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση οποιασδήποτε προσπάθειας εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών, θα χρειαστεί να αφιερώθει το 25-35% του κρατικού προϋπολογισμού κάθε χρόνο για τα επόμενα 20 χρόνια, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό ερευνητικό κέντρο Bruegel .

Είναι προφανές ότι αυτό δεν πρόκεται να γίνει αποδεκτό από εκλεγμένες ελληνικές κυβενήσεις. Αυτό έχει γίνει αντιληπτό από τις αγορές και έχει ως αποτέλεσμα την παραμονή των σπρεντ σε πολύ ψηλά επίπεδα παρά τη μεγάλη μείωση του ελλείμματος, αναιρώντας έτσι το ευρωπαϊκό σχέδιο εξόδου από την κρίση.

Συνεπώς, η πλήρης αποπληρωμή είναι ανέφικτη καθώς το ελληνικό χρέος είναι επαχθές (το αν είναι και απεχθές είναι μάλλον αδιάφορο) και η εναλλακτική της σημαντικής μείωσης του χρέους μέσω της αναδιάρθρωσης είναι μονόδρομος.

Πρέπει όμως να τονιστεί ότι η αναδιάρθρωση επ’ουδενί δεν αντικαθιστά την προσπάθεια μείωσης του ελλείμματος. Δεν είναι εφικτό για μια κυβέρνηση να εισπράττει δύο ευρώ και να ξοδεύει τρία, όπως έγινε το 2009 στην Ελλάδα. Ακόμα και αν το χρέος της Ελλάδας εκμηδενιζόταν στα τέλη του 2009, ένα έλλειμμα της τάξης του 15,5% του ΑΕΠ θα ξανάδημιουργούσε χρέος μεγαλύτερο από το 100% του ΑΕΠ μέχρι το 2015. Για αυτό το λόγο, η αναδιάρθρωση νοείται μόνο σε συνδυασμό με τη μείωση του ελλείμματος και όχι ως εναλλακτική της.

Τα προβλήματα της αναδιάρθρωσης

Η αναδιάρθρωση θα δημιουργήσει δύο ειδών προβλήματα στην Ελλάδα: θα πλήξει τις ελληνικές τράπεζες που είναι από τους βασικούς δανειστές του ελληνικού δημοσίου και θα δυσχεράνει το μελλοντικό δανεισμό της χώρας από τις αγορές.

Ως προς το πρώτο, σήμερα οι ελληνικές τράπεζες έχουν ελληνικά ομόλογα ονομαστικής αξίας περίπου 70 δισ. ευρώ ενώ το συνολικό τους κεφάλαιο ανέρχεται στα 27 δισ. Συνεπώς, ένα «κούρεμα» της τάξης του 40% θα τους δημιουργήσει ζημιές 28 δισ. και θα τις οδηγήσει στη χρεωκοπία. Για την αποφυγή της κατάρρευσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, η αναδιάρθρωση πρέπει να συνοδευτεί από μέτρα στήριξης των τραπεζών με τη συνεργασία και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ένα τμήμα λοιπόν από το «κέρδος» της αναδιάρθρωσης είναι αναπόφευκτο να καταλήξει στις τράπεζες.

Ως προς το δεύτερο, η αναδιάρθρωση πρέπει να γίνει με κάποια συναίνεση εκ μέρους των πιστωτών της Ελλάδας, καθώς το ελληνικό κράτος θα χρειαστεί να ξαναδανειστεί πολύ σύντομα. Η συναίνεση αυτή μπορεί να επιτευχθεί προσφέροντας στους δανειστές την επιλογή του να ανταλλάξουν τα ομόλογά τους με άλλα, μικρότερης ονομαστικής αξίας (ας πούμε κατά 40%) και με μακρύτερη διάρκεια αποπληρωμής αλλά με επιπλέον εγγυήσεις ότι τουλάχιστον το 60% θα αποπληρωθεί σίγουρα.

Καθώς τα περισσότερα ομόλογα έχουν εκδοθεί σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η ελληνική βουλή μπορεί να νομοθετήσει ότι εάν κάποια (ενδεχομένως ενισχυμένη) πλειοψηφία των δανειστών αποδεχτούν αυτή την ανταλλαγή, τότε θα γίνει υποχρεωτική για όλους. Μια τέτοια νομοθετική ρύθμιση θα εγγυηθεί και το σύννομο της αναδιάρθρωσης και θα ελαχιστοποιήσει τις μελλοντικές δικαστικές διεκδικήσεις.

Οι εγγυήσεις μπορεί να δοθούν από την ΕΕ ή, στην πιθανή περίπτωση που οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες αρνηθούν να εγγυηθούν το ελληνικό χρέος, να δοθεί τμήμα της δημόσιας περιουσίας ως ενέχυρο, το οποίο δε θα ενεργοποιηθεί παρά μόνο αν μια μελλοντική ελληνική κυβέρνηση αρνηθεί να αποπληρώσει το –μειωμένο—χρέος της. Επίσης, τα νέα ομόλογα μπορεί να εκδοθούν σύμφωνα με τη νομοθεσία κάποιας άλλης χώρας (π.χ. της Γερμανίας ή της Γαλλίας) έτσι ώστε οι δανειστές μας να έχουν τη δυνατότητα προσφυγής σε μη ελληνικά δικαστήρια και συνεπώς να έχουν μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι θα αποπληρωθούν.

Αναδιαρθρώνοντας το χρέος με αυτόν τον τρόπο, προσφέρονται επαρκείς εγγυήσεις στις αγορές ότι το μελλοντικό χρέος δεν θα ξανααναδιαρθρωθεί το οποίο θα διευκολύνει την επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές. Όμως για την επιτυχία μιας τέτοιου είδους αναδιάρθρωσης θα χρειαστεί η συμφωνία και η συνεργασία της ΕΕ.

Η ώρα της αναδιάρθρωσης

Η παραπάνω ανάλυση θα μπορούσε να είχε γίνει και πριν από ένα χρόνο όταν η κρίση έφτασε στη πρώτη της καμπή, αλλά τότε η ΕΕ αποφάσισε να καθυστερήσει την αναπόφευκτη αναδιάρθρωση. Αυτό έγινε για τρεις λόγους:

Πρώτον, δεν ήξερε αν η ελληνική κυβέρνηση είχε την πολιτική βούληση να προχωρήσει στη μείωση του ελλείμματος το οποίο ήταν και απαραίτητη προϋπόθεση για την επίλυση του προβλήματος. Σήμερα όμως το έχει διαπιστώσει, γι’αυτό και τον Μάρτιο του 2011 συναίνεσε στην επιμήκυνση του χρέους και στη μείωση του επιτοκίου.
Δεύτερον, υπήρχε η ανησυχία ότι η αναδιάρθρωση θα έσπρωχνε και τις υπόλοιπες περιφερειακές χώρες στην κρίση. Αλλά αυτό συνέβη ούτως ή άλλως στην Ιρλανδία και την Πορτογαλία, ενώ η Ισπανία μοιάζει πια να έχει ξεπεράσει τον πανικό και σήμερα τα ισπανικά σπρεντ είναι στα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου χρόνου.
Τρίτον, οι βορειοευρωπαϊκές τράπεζες που είχαν αγοράσει τα ελληνικά ομόλογα θα υποστούν ζημιές και ενδεχομένως να χρειαστούν στήριξη. Η ελπίδα των βορειοευρωπαϊκών χωρών είναι ότι οι τράπεζές τους θα ανακάμψουν στα επόμενα 2-3 χρόνια και έτσι δεν θα χρειαστούν (μεγάλη) βοήθεια αν η αναδιάρθρωση γίνει μετά το 2013. Πολιτικά, αυτό τους είναι προτιμότερο επειδή οι τράπεζες αυτές έχουν ήδη απορροφήσει δημόσιο χρήμα για να καλύψουν τις ζημιές που υπέστησαν στην αμερικάνικη αγορά ακινήτων.

Συνεπώς, η αναδιάρθρωση πλέον καθυστερεί για καθαρά πολιτικούς λόγους που έχουν να κάνουν με το ποιος θα επωμιστεί το κόστος και όχι για οικονομικούς λόγους, όπως η πιθανή επέκταση της κρίσης.

Η τακτική όμως της καθυστέρησης έτσι ώστε το πρόβλημα να μικρύνει από μόνο του έχει πολύ αρνητικές συνέπειες για την Ελλάδα επειδή συντηρεί την αβεβαιότητα και δεν ξεκαθαρίζει τις παραμέτρους της τελικής λύσης.

Έχει φτάσει η ώρα η ελληνική κυβέρνηση να απαιτήσει την αναδιάρθρωση.

Υπόθεση αναδιάρθρωση: Από το Βούπερταλ στην Αθήνα

2011-05-01T22:37:00.002+03:00

Του Panagriotatou*

Προχθές η Κομισιόν ανακοίνωσε έρευνα από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού για τα περίφημα CDS σχετικά με τις πληροφορίες που διακινούνται μεταξύ των επενδυτικών τραπεζών και τις συμφωνίες που συνάπτονται κάτω από το τραπέζι. Τυχαίο; Μπορεί και ναι, μπορεί και όχι. Μάλλον, όμως, είναι ένα κομμάτι του παζλ της κρίσης.

Σε τι οφείλεται όμως η κρίση; Στους σπάταλους Έλληνες ή στους πείσμωνες Τεύτονες της βόρειας Ευρώπης;

Που θα σταματήσει αυτός ο πόλεμος νεύρων που από βδομάδα σε βδομάδα παρατείνει την έκδοση του πιστοποιητικού θανάτου;

Είναι εύκολο για τα λάθη, τις αδυναμίες, την προφανή σπατάλη και το ξεχαρβάλωμα των θεσμών να κατηγορείς τη διεθνή κερδοσκοπία. Για το ότι καταναλώναμε πολλά και παράγαμε λίγα δεν φταίει η διεθνής κερδοσκοπία αλλά η ανοησία του πολιτικού συστήματος και η απληστία των πολιτών.

Το πρόβλημα όμως μας ξεπερνά. Δεν πρόκειται πια για την ελληνική απληστία, τα ψευδή στατιστικά, τους θεσμούς μαριονέτες και την αποσάρθρωση του παραγωγικού ιστού της χώρας. Το ελληνικό πρόβλημα, είναι επίσης ιρλανδικό, πορτογαλικό, ευρωπαϊκό και τελικά παγκόσμιο. Στη ρίζα του βρίσκεται η αποσάρθρωση των θεσμών του χρηματοπιστωτικού συστήματος, οι ψευδείς τραπεζικο-επενδυτικοί ισολογισμοί και η έλλειψη διαφάνειας.

Αυτή η αδιαφάνεια και το σκοτάδι που σκιάζει τις συναλλαγές του χρήματος, τα παράγωγα και τα swaps δημιούργησαν παγκόσμια την αντίληψη, ότι κάπου υπάρχει μια κάνουλα που βγάζει συνεχώς χρήμα προς κατανάλωση, και οδήγησε τις κοινωνίες στο ξέφρενο πάρτι του δανεισμού χωρίς όριο. Δημιούργησε πιστωτικό χρήμα με πολλαπλάσιο ρυθμό σε σχέση με την αποτίμηση της πραγματικής οικονομίας και αυτό προκάλεσε τελικά το 2008 με τη σειρά του την έκρηξη των τιμών της ενέργειας, η οποία οδήγησε τελικά την παγκόσμια οικονομία στο όριο της κατάρρευσης.

Η διάσωση των τραπεζών στη συνέχεια μεταβίβασε την μαύρη τρύπα των ιδιωτικών ισολογισμών στο δημόσιο χρέος σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Πόσω μάλλον σε αυτές που είχαν ήδη υπερχρεωμένους δημόσιους λογαριασμούς. Πόσω μάλλον σε αυτές που είχαν θεσμούς αναιμικούς και παραγωγή υποτυπώδη. Πόσω μάλλον σε αυτές που φαλκίδευσαν τα στατιστικά στοιχεία λέγοντας ψέμματα πρώτα απ’ όλα στους πολίτες τους και στη διεθνή κοινότητα κατά δεύτερον.

Ας μας συγχωρήσουν οι οικονομολόγοι αλλά οι συναλλαγές του χρήματος, δηλ. πόσα δανείζεται μία κοινωνία, για ποιο λόγο και ποια γενιά θα κληθεί να αποπληρώσει το δάνειο, δεν είναι πείραμα εργαστηρίου ώστε να γίνεται μακριά από τα μάτια και την αντίληψη των «αδαών» πολιτών. Ωστόσο, αυτό που ονομάστηκε μεταρρύθμιση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, ελάχιστα αντιμετωπίζει το πρόβλημα. ”Βusiness as usual” και ο λογαριασμός ας σταλεί στα πιο αδύναμα στρώματα των κοινωνιών και στα πιο αδύναμα δημοσιονομικά κράτη. Λείπει το σχέδιο της μεταρρύθμισης, λείπει η βούληση για διαφάνεια και περισσεύει η διάθεση για βόλεψη.

Αυτό είναι σίγουρο ότι δεν ευνοεί τη διευθέτηση του ελληνικού προβλήματος. Είμαστε θύματα της δικής μας ανοησίας και απληστίας στα σίγουρα. Όμως, το μεγαλύτερο τίμημα που θα κληθούμε να πληρώσουμε λόγω της κατάρρευσης που θα επιφέρει η αναδιάρθρωση, οφείλεται στο γεγονός ότι στην ευρωπαϊκή ακτή του Ατλαντικού την ηγεσία ασκεί μία καγκελάριος που θα έπρεπε να είναι δήμαρχος στο Βούπερταλ και στην αμερικανική ακτή ένας πρόεδρος που του έλειψε το όραμα ενώ μπορούσε.

Μακροβούτι λοιπόν και υπομονή. Η ιστορία δεν τελειώνει σε ένα στίχο. Έχουμε αρκετό δρόμο μέχρι την τελική λύση του δράματος. Βέβαια, για να έχουμε κάποια πιθανότητα, πρέπει μερικοί κυφήνες υπουργοί της κυβέρνησης που νομίζουν ότι όλα είναι ένα κακό όνειρο και θα ξαναξυπνήσουν στη γη του «λεφτά υπάρχουν» και της σοσιαλιστικής επαγγελίας, να δουλέψουν. Παρεπιμπτόντως το Βούπερταλ, παρότι υπερχρεωμένο, διαθέτει περίφημη ορχήστρα που συνεχίζει να συνθέτει διάσημη και δημοφιλής. Η καγκελάριος εκδίδει ομόλογα και χρηματοδοτεί την ανάπτυξή του.

* Ο Panagriotatos είναι blogger και μέλος της G700

«Αναδιάρθρωση» ή, αλλιώς, «τώρα που βρήκαμε παπά να θάψουμε καμπόσους»…

2011-04-22T13:36:00.003+03:00

Του GoAS*

Υπάρχει μια απλή παράμετρος που μέσα στην αναδιαρθρωσολογία (sic) του τελευταίου διαστήματος έχει ξεχαστεί εντελώς: Η Ελλάδα βρίσκεται στη δεινή της θέση επειδή στη σαθρή παραγωγική της βάση έχει χτιστεί ένα μεγάλο πελατειακό κράτος.

Η ελληνική οικονομία λόγω στρεβλώσεων, αγκυλώσεων και ξεπερασμένων προστατευτισμών δεν μπορεί να παράγει ανταγωνιστικά προϊόντα. Δεν μπορεί να πουλήσει έξω αρκετά αγαθά ώστε να αντισταθμίσει τις ανάγκες της σε εισαγόμενα. Η Ελλάδα στα χρόνια πριν την κρίση ήταν παγκόσμια πρωταθλήτρια αρνητικού εμπορικού ισοζυγίου. Το έλλειμμα αυτό καλύφθηκε μέσα από έναν μηχανισμό κρατικού δανεισμού και κρατικής κατανάλωσης (αμοιβές, προμήθειες, έργα κτλ.) που μετέφερε χρήμα στην αγορά ώστε τα αγαθά που εξέλειπαν να μπορούν να αγοραστούν από τους Έλληνες. Τα δημοσιονομικά αυτά ελλείμματα αθροίστηκαν σε ένα χρέος που τώρα είναι κοντά στο 140% του ΑΕΠ και δεν είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμο, υπό την έννοια ότι οι τόκοι του δανεισμού δεν επιτρέπουν στη χώρα να μειώσει τα ελλείμματά της.

Οι περισσότεροι θαυμαστές του «από μηχανής θεού» που πήρε τα ονόματα «στάση πληρωμών» ή «αναδιάρθρωση» ή «επαναδιαπραγμάτευση» εστιάζουν σε αυτήν ακριβώς την παράμετρο αγνοώντας είτε από βλακεία είτε από σκοπό το βασικό πρόβλημα των δημοσιονομικών μας: το μεγάλο δίδυμο Έλλειμμα! Έλλειμμα προϋπολογισμού και έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Η τριμερής των δανειστών μας έχει προτείνει στην ελληνική κυβέρνηση μια σειρά μέτρων που βοηθούν στον περιορισμό του ελλείμματος. Σε μια κοινωνία όπου το κράτος ήταν ο βασικός εργοδότης, βασικός πελάτης αγαθών και υπηρεσιών και βασικός πάροχος κάποιων άλλων υπηρεσιών, κάθε απόπειρα περιορισμού των εξόδων του σημαίνει κάποιο σοβαρό κοινωνικό αντίκτυπο. Όμως, όπως λέμε εδώ και χρόνια στη g700, οι αλλαγές αυτές στη δομή της ελληνικής οικονομίας είναι απαραίτητες και το γεγονός ότι δεν έγιναν, ώστε να προστατευτούν οι βασικοί κομματικοί πελάτες του μεταπολεμικού και μεταπολιτευτικού status quo, ήταν μια από τις βασικές αιτίες που η δική μας γενιά έτυχε της χειρότερης οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής μεταχείρισης τα τελευταία δέκα χρόνια. Το σύστημα αυτό πρέπει να αλλάξει ΑΜΕΣΑ!!!

Η δημόσια συζήτηση περί «αναδιάρθρωσης» έχει μια πλάνη κρυμμένη μέσα της: όλοι (πολιτικοί, ΜΜΕ, συνδικαλιστές κτλ.) ποντάρουν στην τεχνική άγνοια του λαού και συνδέουν την αναδιάρθρωση με τη λύση των προβλημάτων μας. Υπονοούν, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, πως μόλις γίνει η αναδιάρθρωση θα σταματήσουν τα μέτρα, οι μισθοί του Δημοσίου θα αυξηθούν και πάλι κατά 20-30%, οι γυναίκες με ανήλικα παιδιά του δημοσίου θα συνταξιοδοτηθούν στα 52 και το χρήμα θα τρέξει ζεστό στην αγορά και στα χέρια μας.

Αυτό είναι ένα ψέμα. Ένα ακόμα ψέμα στη σειρά όλων των ψεμάτων που ακούσαμε στο μεταπολιτευτικό παραμύθι και που ξεκίνησε με τις «καλύτερες μέρες», πέρασε από την «επανίδρυση του κράτους» και τελείωσε με το «λεφτά υπάρχουν». Η αναδιάρθρωση του χρέους, αν και όποτε γίνει, δεν πρόκειται να αλλάξει καθόλου το οικονομικό πρόγραμμα οποιασδήποτε ορθολογικής κυβέρνησης θελήσει να μας κρατήσει στην ΕΕ και στο ευρώ.

Η ελληνική οικονομία της δημοσιοϋπαλληλίας, της πελατειακής κρατικοδίαιτης ψευτοεπιχειρηματικότητας και των συντεχνιακών παροχών πρέπει ΤΩΡΑ να αναδιαρθρωθεί και να μετατραπεί από παρασιτική σε παραγωγική μηχανή. Όσο δεν αναδιαρθρώνεται η οικονομία μας καλύτερα να αφήσουμε την αναδιάρθρωση του χρέους να συζητείται το Υπουργείο Οικονομικών και μόνο…

Ο στόχος και η μόνη μας δημόσια κουβέντα πρέπει να είναι ο περιορισμός του δίδυμου ελλείμματος. Καμία ελληνική πολιτική παράταξη δεν το συζητά, κανένας prime time δημοσιογράφος δεν το αγγίζει. Το χρέος δεν επιβλήθηκε από κανένα σκοτεινό κέντρο. Είναι το άθροισμα μιας πολιτικής ελλειμμάτων που εγκαινιάστηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου και, μακάρι, να ενταφιαστεί από τον φυσικό κληρονόμο του. Τα ελλείμματα έγιναν το χαλί κάτω από το οποίο κρύψαμε το συνδυασμό της ανικανότητάς μας να παράγουμε ανταγωνιστικά προϊόντα και της επιθυμίας μας να καταναλώνουμε σαν Αμερικάνοι.

Τώρα – όπως πολλοί «γραφικοί» προέβλεπαν αλλά ποιος τους άκουγε; – το χαλί γύρισε και μας τύλιξε σαν κοκορέτσι. Κοιτώντας λοιπόν τις σούβλες μας, όσοι καταφέρουν να σουβλίσουν αυτό το Πάσχα, ας σκεφτούμε μήπως το μπλα μπλα περί αναδιάρθρωσης του χρέους πρέπει να είναι λιγότερο και μήπως πρέπει, επιτέλους, να συζητήσει η ελληνική κοινωνία, από πού θα εξοικονομήσουμε τα χρήματα που θα μειώσουν το έλλειμμά μας.

Ο Χριστός, καθώς λέγεται, ανέστη. Άντε και στα δικά μας…

*O GoAs είναι blogger και μέλος της G700.

Περί «απεχθούς χρέους» και «χρεοκρατίας»

2011-04-19T11:03:00.004+03:00

Του Μανόλη Γαλενιανού*

Όπως πολύς κόσμος, είδα πρόσφατα το “Debtocracy” της Κατερίνας Κιτίδη και του Άρη Χατζηστεφάνου και μου κίνησε ιδιαιτέρως το ενδιαφέρον το δεύτερο μέρος το οποίο αναφέρεται στο απεχθές χρέος. Όταν όμως έψαξα λίγο παραπάνω τα στοιχεία στα οποία αναφέρονται, τα συμπεράσματα που έβγαλα ήταν πολύ διαφορετικά από αυτά των παραγωγών του Debtocracy: η θεωρία του απεχθούς χρέους δεν έχει εφαρμογή στην περίπτωση της Ελλάδας και δεν είναι καν ξεκάθαρο ότι έχει χρησιμοποιηθεί στην πράξη σε άλλες χώρες.

Τα παραδείγματα αποποίησης απεχθούς χρέους που παρουσιάζονται στο βίντεο είναι το Μεξικό του 1867, η Κούβα του 1898, το Ιράκ του 2003 και ο Ισημερινός του 2008.

Στα πρώτα τρία παραδείγματα, το παλιό χρέος (ή τμήμα του) διαγράφηκε μετά την αλλαγή καθεστώτος (λόγω επανάστασης ή εισβολής) ενώ στη λίστα θα μπορούσαμε να προσθέσουμε τον αμερικανικό Νότο μετά τον εμφύλιο, την ΕΣΣΔ και την Τουρκία τη δεκαετία του '20 και πολλά πολλά άλλα παραδείγματα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτών των περιπτώσεων είναι ότι η αποποίηση του χρέους προηγήθηκε από την αλλαγή καθεστώτος και συνεπώς δεν έχουν εφαρμογή στη σημερινή Ελλάδα.

Η περίπτωση του Ισημερινού έχει περισσότερα κοινά στοιχεία με την Ελλάδα καθώς δεν συνέπεσε με πολιτειακή αλλαγή αλλά δείχνει και τους κινδύνους της μονομερούς αποποίησης του χρέους.

Στα τέλη του 2008, δύο χρόνια μετά την εκλογή του Ραφαέλ Κορέα στην προεδρία του Ισημερινού, η χώρα σταμάτησε να εξυπηρετεί μία συγκεκριμένη έκδοση ομολόγων που αντιπροσώπευε το ένα τρίτο του εξωτερικού χρέους της χώρας. Το καλοκαίρι του 2009 η κυβέρνηση του Ισημερινού επαναγόρασε αυτήν την έκδοση του χρέους πληρώνοντας μόνο το 35% της ονομαστικής του αξίας. Η αναδιάρθρωση ήταν επιτυχής καθώς το 91% των δανειστών δέχτηκαν να συμμετάσχουν και να παραδώσουν τα ομόλογά τους.

Η επίσημη αιτολογία για τη στάση πληρωμών ήταν ότι η επιτροπή λογιστικού ελέγχου του Ισημερινού έκρινε ότι το χρέος αυτό ήταν «απεχθές» και «παράνομο» και συνεπώς αποφασίστηκε να μην αποπληρωθεί. Πέρα από την επίσημη εκδοχή, την ίδια εποχή τα εμβάσματα των μεταναστών από τις ΗΠΑ και η τιμή του πετρελαίου -- το βασικό εξαγωγικό προϊόν της χώρας—είχαν πέσει πολύ λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης οπότε η οικονομική δυσπραγία ήταν σημαντικός παράγοντας σε αυτή την απόφαση.

Το ότι ο πρόεδρος Κορέα έκανε δύο χρόνια να μπει στη διαδικασία αναδιάρθρωσης, το ότι η αναδιάρθρωση αποφασίστηκε ξαφνικά και για ένα συγκεκριμένο τμήμα του χρέους που έτυχε να πληρώνει μες στην κρίση και το ότι οι δανειστές πήραν το 35% (αντί για 0%) της αξίας του χρέους, με κάνουν να πιστεύω ότι η αναδιάρθρωση έγινε περισσότερο επειδή η χώρα αντιμετώπιζε δυσκολίες αποπληρωμής του χρέους της και λιγότερο επειδή το χρέος αυτό καθεαυτό κρίθηκε απεχθές.

Αυτή η δυσκολία αποπληρωμής ισχύει φυσικά και στην περίπτωση της Ελλάδας και πιστεύω ότι η αναδιάρθρωση του χρέους είναι κάτι που οφείλουμε να συζητήσουμε και ενδεχομένως να πράξουμε– αλλά με όρους πραγματιστικούς (τι κερδίζουμε και τι χάνουμε από μια τέτοια απόφαση) και όχι ηθικολογικούς.

Η περίπτωση του Ισημερινού δείχνει ότι ότι το κόστος της μονομερούς αποποίησης χρέους, όποια και αν είναι η αιτιολογία, είναι σημαντικό: από το 2008 και μετά η κυβέρηση του Ισημερινού δεν έχει μπορέσει να δανειστεί από τις διεθνείς αγορές και έτσι έχει χρηματοδοτήσει το έλλειμμά της χρησιμοποιώντας τα αποθεματικά των συνταξιοδοτικών ταμείων, δανειζόμενη από το ΔΝΤ (!) και από λατινοαμερικάνικους οργανισμούς οικονομικής βοήθειας και υποχρεώνοντας τις τοπικές τράπεζες να δανείσουν την κυβέρνηση πράγμα το οποίο μειώνει τα διαθέσιμα κεφάλαια για το δανεισμό του ιδιωτικού τομέα.

Το δεύτερο πιθανό κόστος της αναδιάρθρωσης είναι το να πάρουν τη δικαστική οδό οι δανειστές της χώρας, το οποίο έχει συμβεί στην περίπτωση της Αργεντινής όπου οι δανειστές της έχουν προσπαθήσει να κατασχέσουν αεροπλάνα των (κρατικών) αργεντίνικων αερογραμμών σε αεροδρόμια του εξωτερικού. Αυτός ο κίνδυνος μάλλον δεν ισχύει για την περίπτωση του Ισημερινού καθώς το 91% των δανειστών αποδέχτηκαν την αναδιάρθρωση και αυτό αποτελεί πειστήριο όταν το δικαστήριο κρίνει αν ο δανειζόμενος διαπραγματεύτηκε σε καλή πίστη σε μια εκ των υστέρων αλλαγή στους όρους κάποιου δανείου. Πάντως, δεδομένου του ότι η Ελλάδα παίρνει σημαντικά ποσά από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω των Κοινοτικών Πακέτων Στήριξης, μια δικαστική διαμάχη στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ενδεχομένως να έχει αρνητικές συνέπειες για αυτά τα πακέτα.

Τέλος, εγώ τουλάχιστον αδυνατώ να καταλάβω τι ακριβώς θα ψάξει να βρει ο λογιστικός έλεγχος που προτείνεται στο βίντεο. Τα στοιχεία για το δημόσιο χρέος ήταν πάντα δημόσια και προσβάσιμα και το μέγεθος του χρέους ήταν γνωστό. Το μέγεθος του προβλήματος δεν το ξέραμε επειδή δε μπήκαμε στον κόπο να το κοιτάξουμε και αγνοήσαμε όποιον μας το επισήμανε (βλέπε: Μάνος, Στέφανος). Επίσης, την τελευταία δεκαετία η ελληνική κυβέρνηση δανείστηκε με τους καλύτερους όρους της ιστορίας του σύγχρονου ελληνικού κρατους! Ποτέ στο παρελθόν δεν μπόρεσε να δανειστεί με 3-4% επιτόκιο, όσο περίπου και η Γερμανία.

Προφανώς και πρέπει να ερευνηθούν οι περιπτώσεις διαφθοράς που συνοδεύουν τις δημόσιες δαπάνες αλλά αυτό δεν έχει σχέση με τον λογιστικό έλεγχο για το πώς δανείστηκε η ελληνική κυβέρνηση.

*Ο Μανόλης Γαλενιανός είναι επίκουρος καθηγητής στο Οικονομικό Τμήμα του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της G700.

How to Grow the Greek Economy

2011-04-18T09:12:00.003+03:00

By Aristos Doxiadis

Very little of the debate on the greek economic crisis has focused on how to get the economy to grow. Even among policy makers this issue is receiving little attention. Their effort is directed mostly to fiscal stabilization and/or debt renegotiation. Yet, ultimately growth is the key to improving public finances and to servicing debt as well as to raising incomes and employment.

...Read the full article in Aristos Doxiadis' scrapbook and repository.

Start Up Greece. Yes we can!

2011-04-15T23:27:00.008+03:00

Πέντε μέρες μετά την υλοποίηση της εξαγγελίας του Υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας για ίδρυση επιχειρήσεων σε μία μέρα με μία στάση, γίνεται τώρα πραγματικότητα και το πρώτο πλήρες No stop shop για την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα!

Το Start Up Greece είναι μια ψηφιακή πλατφόρμα, όπου συγκεντρώνονται σε μία ιστοσελίδα όλες οι πληροφορίες που χρειάζεται να γνωρίζει κάποιος για να ξεκινήσει ή να χρηματοδοτήσει μέσα από δημόσια προγράμματα μία επιχείρηση. Κίνητρα, χρηματοδότηση, έρευνες και νομικό πλαίσιο είναι όλα εκεί και όχι μόνο.

Το Start Up Greece αποτελεί παράλληλα μια διαδραστική κοινότητα δικτύωσης και συνεργασίας με στόχο τη δημιουργία μιας νέας γενιάς επιχειρηματιών στην Ελλάδα. Χρησιμοποιεί τα social media για να φέρνει κοντά ανθρώπους, ιδέες, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, φορείς, για να γεννηθούν συνεργασίες και επενδυτικά σχέδια.

Σύμφωνα με τους εμπνευστές τού το Startup Greece εκφράζει την Ελλάδα του «Ναι, γίνεται»: την Ελλάδα που προσπαθεί, παράγει, κοιτά έξω από τα σύνορα, αναζητά αγορές, ενώνει τους ανθρώπους και τις ιδέες τους, δίνει έδαφος στην επιχειρηματικότητα να ανθίσει. Προάγει το δικαίωμα στην επιτυχία αλλά και στην αποτυχία, στον πειραματισμό, στην καινοτομία.

Υποστηρίζεται από το Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας (ΥΠΑΑΝ) και την ελληνική κυβέρνηση, σε συνεργασία με κοινότητες νέων επιχειρηματιών, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας που έλαβε τον περασμένο Οκτώβριο το ΥΠΑΑΝ για την προώθηση της νέας και νεανικής καινοτομικής επιχειρηματικότητας ως βασικού πυλώνα στη στρατηγική αναπτυξιακής αναδιάρθρωσης της οικονομίας.

Με το Start Up Greece να προάγει τη δικτύωση των νέων πρωτίστως επιχειρηματιών καθώς και την έγκαιρη και εμπεριστατωμένη ενημέρωση όλων, και το ΓΕΜΗ να αποτελεί τη βάση για ίδρυση επιχειρήσεων σε μία μέρα με μια στάση, ελπίζουμε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια μικρή εξελισσόμενη επανάσταση στο για χρόνια ταλαιπωρημένο επιχειρηματικό περιβάλλον της χώρας. Αν μάλιστα σε λίγες μέρες περάσει χωρίς «περιβαλλοντικές εκπτώσεις» το πολυνομοσχέδιο της Γ.Γ. Βιομηχανίας του ΥΠΑΑΝ για την αδειοδότηση των μεταποιητικών επιχειρήσεων σε συνδυασμό με το νόμο της Γ.Γ. Εμπορίου για το προ-πτωχευτικό και αργότερα το Σχέδιο για μια Ελλάδα Φιλική προς τις Επιχειρήσεις (δέσμευση για άρση 30 σημαντικότερων εμποδίων στην επιχειρηματικότητα), τότε θα μιλάμε για μια πρώτη ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων ενάντια στη γραφειοκρατία που θα έχει ανεβάσει την Ελλάδα στη διεθνή κατάταξη ανταγωνιστικότητας αρκετές θέσεις. Ταυτόχρονα, θα έχει γίνει το πρώτο μεγάλο βήμα για να μπει το επιχειρείν στην καρδιά της ατζέντας για τη νέα γενιά. Το καλό να λέγεται!

Debtocracy: γιατί δεν συνυπέγραψα

2011-04-12T23:06:00.002+03:00

Του Γιάννη Βαρουφάκη

Protagon GR

Το ντοκιμαντέρ Debtocracy το είδατε φαντάζομαι (αν όχι πατήστε εδώ για να το δείτε - αξίζει). Πριν το σχολιάσω, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Στις 2 Φεβρουαρίου πήρα ένα email από τον Jamie Galbraith, γνωστό οικονομολόγο(και γιο του μεγάλου John Kenneth Galbraith), με το οποίο με ρωτούσε την άποψή μου για την προσπάθεια δημιουργίας μιας Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου (ΕΛΕ) της οποίας στόχος θα ήταν να μελετήσει προσεκτικά την σύσταση του ελληνικού δημόσιου χρέους: σε ποιον χρωστάμε, πότε δανειστήκαμε, για ποιον λόγο, τι έγιναν αυτά τα χρήματα, κατά πόσον η Βουλή και η κοινή γνώμη τηρείτο ενήμερη για αυτές τις συμφωνίες δανεισμού κλπ. (Το κείμενο με το οποίο περιγράφεται η συγκεκριμένη προσπάθεια διατίθεται εδώ ενώ μια πολύ πιο επιστημονικά διεξοδική παρουσίαση, υπό την επιμέλεια του καλού συνάδελφου Κώστα Λαπαβίτσα, βρίσκεται εδώ). Το ερώτημα του Galbraith ήταν αν θεωρώ σκόπιμο να υπογράψει (κι αν εγώ θα υπέγραφα).

Διάβασα προσεκτικά το σκεπτικό της ΕΛΕ. Εξ αρχής η προδιάθεσή μου ήταν θετική. Πράγματι, η διαφάνεια και η λογοδοσία αποτελούν βασικές αρχές της δημοκρατίας χωρίς τις οποίες η δημοκρατία δεν είναι παρά ένα άδειο πουκάμισο με το οποίο καλύπτονται λογιών-λογιών απολυταρχικές ανομίες. Ο λαός, είναι αλήθεια, δικαιούται να γνωρίζει σε ποιον χρωστά και τι έγιναν τα χρήματα τα οποία δανείστηκαν κατά καιρούς οι κυβερνώντες στο όνομά του. Ιδίως όταν η αποπληρωμή του χρέους είναι τόσο δυσβάστακτη που θέτει υπό απειλή ακόμα και την ύπαρξη της χώρας.

Κι όμως. Όταν τελείωσα την ανάγνωση του σκεπτικού της ΕΛΕ, και μετά από βασανιστική σκέψη, αποφάσισα ότι δεν θα συνυπέγραφα την προσπάθεια. Η απάντησή μου στον Galbraith ήταν η εξής (σε δική μου ελεύθερη μετάφραση):

"..." Η συνέχεια στο Protagon GR.

Η Δημοκρατική Αριστερά και το «απαράδεκτο Μνημόνιο»

2011-04-11T12:48:00.002+03:00

Του Μάνου Ματσαγγάνη*
Ομιλία στο συνέδριο της Δημοκρατικής Αριστεράς
31 Μαρτίου - 3 Απριλίου 2011

1. Η Δημοκρατική Αριστερά είναι παιδί της κρίσης. Δεν ξέρω αν η Ανανεωτική Πτέρυγα θα είχε ούτως ή άλλως αποχωρήσει από τον ΣΥΝ. Αυτό που ξέρω είναι ότι όσοι έσπευσαν να πλαισιώσουν τη ΔΗΜΑΡ, έχοντας μείνει πολλά χρόνια εκτός ενεργού πολιτικής δράσης, δεν θα το είχαν κάνει εάν δεν είχε μεσολαβήσει το σοκ της κρίσης και του Μνημονίου. Θα είχαν μείνει στο σπίτι τους.

2. Ο καταλύτης λοιπόν ήταν το Μνημόνιο. Το «απαράδεκτο Μνημόνιο» όπως λέει ο Φ. Κουβέλης – το οποίο, απαράδεκτο ή όχι, είναι οπωσδήποτε ταπεινωτικό. Είναι η ταπεινωτική επιβεβαίωση της παταγώδους αποτυχίας μιας ολόκληρης γενιάς, της γενιάς της Μεταπολίτευσης, στην πολιτική και στην κοινωνία: της ίδιας (ως ανθρώπινου υλικού – με λαμπρές, φυσικά, εξαιρέσεις), και κυρίως των στερεοτύπων της.

3. Αυτά, μερικές φορές, με κάποιο τρόπο, τα λέμε. Μιλάμε π.χ. για κρίση του μεταπολιτευτικού προτύπου κτλ. Καταλαβαίνουμε όμως πού οδηγούν; Συνειδητοποιούμε ότι το πρόγραμμα της μεταπολιτευτικής αριστεράς (όλης: από το ΠΑΣΟΚ μέχρι το Μ-Λ ΚΚΕ) έχει αποτύχει (όλο: αγροτικοί συνεταιρισμοί, δημόσιες επιχειρήσεις, τοπική αυτοδιοίκηση, σχολεία, νοσοκομεία, πανεπιστήμια); Δεν είμαι τόσο σίγουρος.

4. Το Μνημόνιο είναι το μεγάλο ταμπού: δεν μιλάμε για αυτό. Παρότι είναι το υπ’αριθμόν 1 θέμα για το οποίο μιλάνε όλοι οι άλλοι. Οι βουλευτές της ΔΗΜΑΡ ψήφισαν κατά του Μνημονίου στη Βουλή – εκ του ασφαλούς, έχω την εντύπωση (επειδή υπολόγιζαν ότι θα ψηφιζόταν έτσι κι αλλοιώς). Σε σχετικό μου ερώτημα στη συνέλευση του τομέα παιδείας και έρευνας, μου δόθηκε η διαβεβαίωση ότι εάν από την ψήφο τους κρινόταν το αν θα χρεωκοπούσαμε εδώ και τώρα (εκεί και τότε) ή όχι, τότε οι βουλευτές μας θα ψήφιζαν υπέρ. Τότε γιατί δεν το έκαναν; Εμένα αυτό δεν μου αρέσει: αποπνέει δειλία, έλλειψη αυτοπεποίθησης, σε τελευταία ανάλυση ανειλικρίνεια. Προδίδει επίσης μια αυτοαναφορική αντίληψη για την πολιτική: μιλάμε σαν να απευθυνόμαστε στο τάδε δυσαρεστημένο στέλεχος (ή καθόλου δυσαρεστημένο, ή πρώην στέλεχος) του ΠΑΣΟΚ ή του ΣΥΝ, ή στον δείνα πολιτικό συντάκτη ή τηλεοπτικό αστέρα.

5. Τι πρέπει λοιπόν να λέμε για το Μνημόνιο; Διάφορες σκέψεις, δικές μου και άλλων, υπάρχουν σε διάφορα κείμενα. Είτε μας αρέσει είτε δεν μας αρέσει (δεν μας αρέσει), το Μνημόνιο είναι το μόνο σχέδιο ανόρθωσης της οικονομίας και της χώρας. Άλλο προς το παρόν δεν υπάρχει. Ας φτιάξουμε εμείς ένα δικό μας – αλλά μέχρι τότε το μοναδικό σχέδιο είναι το Μνημόνιο. Θα αρκεστώ στη φράση ενός φίλου: «Ο μόνος τρόπος για να απαλλαγούμε από το Μνημόνιο, είναι να το εφαρμόσουμε».

6. Θα ήθελα να τελειώσω με δυο λόγια για το άλλο ερώτημα: Σε ποιον πρέπει να απευθυνόμαστε; Σήμερα στην κοινωνία περισσεύει ο θυμός. Αυτοί που κλείνουν τη Λεωφόρο Λαυρίου, αυτοί που δεν ακυρώνουν εισιτήριο, αυτοί που γιουχάρουν τους πολιτικούς, αυτοί που σπάζουν βιτρίνες – είναι όλοι θυμωμένοι. Συχνά είναι οι ίδιοι άνθρωποι. Πολλοί από αυτούς μέχρι χθες πίεζαν τους πολιτικούς για διορισμούς, χτίζαν αυθαίρετα, κλέβαν την Εφορία (ή θα το κάνουν όταν μεγαλώσουν). Αυτοί ακούνε τον Σαμαρά, το Λαφαζάνη, την Παπαρρήγα, τον Μ. Θεοδωράκη, κάποιοι ίσως τον Μιχαλολιάκο – εμάς όχι: ό,τι και να πούμε δεν μας ακούνε, ούτε πρόκειται ποτέ.

7. Υπάρχει όμως και ένα άλλο κομμάτι της κοινωνίας, λιγότερο θορυβώδες. Είναι σαφώς μειοψηφικό, αλλά όλο και πιο πολυάριθμο. Είναι αυτοί που έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι η προηγούμενη περίοδος δεν είναι ο χαμένος παράδεισος στον οποίο πρέπει να γυρίσουμε το συντομότερο δυνατόν. Συνειδητοποιούν ότι στην ψεύτικη ευδαιμονία της υπήρχε κάτι βαθιά σάπιο. Οι πολίτες αυτοί είναι πιο πολύ προβληματισμένοι παρά θυμωμένοι. Ακούνε όσους απορρίπτουν την κουλτούρα της Μεταπολίτευσης: από τον Αλέκο Παπαδόπουλο έως τον Στέφανο Μάνο.

8. Εάν επικρατήσουν οι πρώτοι, χαθήκαμε. Δεν εννοώ ως ΔΗΜΑΡ, εννοώ ως χώρα. Εάν επικρατήσουν οι δεύτεροι, μπορεί και να γλυτώσουμε. Και τότε ποιος θα είναι εκεί, για να σώσει τη χαμένη τιμή της αριστεράς, εάν όχι η Δημοκρατική Αριστερά;

*Ο Μάνος Ματσαγγάνης διδάσκει Ευρωπαϊκές κοινωνικές πολιτικές και πολιτικές απασχόλησης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Διαθέτει το δικό του blog

Συναισθηματισμός vs Ορθολογισμός

2011-04-08T18:42:00.002+03:00

Απαντώντας στο άρθρο του Νίκου Αραπάκη

Του Περικλή Κοντόγγονα

Το διάβασα με ευχαριστήση. Πρώτα απ’ όλα γιατί ο Νίκος είναι φίλος, μετά γιατί είναι εχέφρων άνθρωπος και τρίτον γιατί το ξεκίνησε πολύ καλά: η σύγχρονη Ελλάδα είναι η πατρίδα της υπερβολής. Θα θυμάμαι πάντα μια σχετική ρήση ενός καθηγητή μου στο Πανεπιστήμιο «Στην Ελλάδα περάσαμε πολύ γρήγορα από τα γρόσια στα ευρώ και από...τον αυνανισμό στο ομαδικό όργιο» (αλλιώς το έλεγε, αλλα ας όψεται η αστική μου ευγένεια). Ελλάδα της υπερβολής λοιπόν, από την οποία όμως δεν κατάφερε να ξεφύγει ούτε ο φίλος Νίκος. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα λίγο από την αρχή...

Αφήνοντας εξ’ ορισμού έξω από τη συζήτησή μας τις θεωρίες συνωμοσίας, τους κακούς ξένους που θέλουν να μας πάρουν τα ασημικά και άλλα λίγο ή πολύ ευφάνταστα σενάρια, αν θέλαμε να συνοψίσουμε σε μερικές γραμμές το πώς φτάσαμε ως εδώ, μάλλον θα γράφαμε τα εξής: οι επενδυτές-κερδοσκόποι αποφάσισαν κάποια στιγμή να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες του ευρώ: ατελές νόμισμα, χωρίς ενιαία οικονομική πολιτική, χωρίς υπουργείο οικονομικών κτλ.

Αυτό ήταν κάτι που είχε προβλεφθεί (με σχετική προειδοποίηση μάλιστα προς τις ηγεσίες των μεγάλων κρατών της Ευρωζώνης) από τον Τζώρτζ Σόρος, τον οποίο αντί να καταριόμαστε και να τον αντιμετωπίζουμε ωσαν το δαίμονα με τις εφτά ουρές, καλό θα ήταν να ακούμε –καταρχήν- τι λέει. Ο αδύναμος κρίκος μιας γερής –κατα τα άλλα- αλυσίδας ήταν η Ελλάδα. Τεράστιο έλλειμμα, ακόμη πιο τεράστιο χρέος. Μισό βήμα δηλαδή από το γκρεμό, ούτε να την σπρώξεις δεν θα χρειαζόταν. Εν μέσω κωλυσιεργίας των ευρωπαικών κυβερνήσεων το παιχνίδι χόντραινε την ώρα που η Ελλάδα έπρεπε να πληρώσει, αλλά στα ταμεία δεν υπήρχε ούτε σουσάμι από κουλούρι. Ηταν η περιβόητη 19η Μαϊου. Εν τέλει, κάποιοι βρέθηκαν να μας δανείσουν, αλλά επειδή είμαστε γνωστά λαμόγια, αυτή τη φορά θα το έκαναν λίγο διαφορετικά: θα μας άλλαζαν τα φώτα στον έλεγχο. Επειδή, όμως, η πρόθεσή μου δεν είναι να εμπλακώ στο αν ορθώς υπογράψαμε το Μνημόνιο, ούτε στο αν «μαζί τα φάγαμε», όποιος θέλει να μάθει την πραγματική ιστορία του πώς φτάσαμε ως εδώ, ας αφιερώσει λίγο από το χρόνο σου και ας δει αυτό:

http://www.youtube.com/watch?v=HUs--QCSgss

Έκανα κι εγώ αυτή τη μικρή εισαγωγή –πριν προχωρήσω σε αυτά που θεωρώ πιο σημαντικά- για να θυμηθούμε (ή να καταλάβουμε) ότι υπογράψαμε το Μνημόνιο γιατί δεν είχαμε φράγκο. Είμασταν μπατίρηδες, χρεωκοπημένοι, τίποτα. Και είμασταν εμείς όλα αυτά και όχι μόνο το Κράτος. Διότι, χωρίς τα δανεικά, η 1η Ιουνίου 2010 θα έβρισκε μισθωτούς χωρίς μισθό και συνταξιούχους χωρίς σύνταξη. Αυτό είναι ένα γεγονός, που ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει, ανεξάρτητα αν θεωρεί σωστή ή όχι την υπαγωγή μας σε μηχανισμούς στήριξης, Μνημόνιο κτλ.

Μέσα σε αυτή τη δίνη δημιουργήθηκαν «αντίπαλα» στρατόπεδα. Είναι αυτά που (επιλεκτικά και μονόπλευρα όμως) περιέγραψε στο άρθρο του ο Νίκος Αραπάκης. Γιατί εκτός από τους ακραιφνείς «κακούς» νεοφιλελεύθερους ή τους βολεμένους εύπορους και τους ευαίσθητους γιούς τους, υπάρχουν κι άλλες ομάδες, τόσο «ελιτιστών» (όπως τους ονομάζει ο ίδιος) όσο και «αγανακτισμένων». Οι τελευταίοι, που είναι και οι περισσότεροι, χωρίζονται κι αυτοί σε υποκατηγορίες μια εκ των οποίων –η χειρότερη κατ’ εμέ- είναι οι βολεμένοι αντιδρώντες.

Αυτοί που πορεύονται με το παχύ πορτοφόλι του μπαμπά τους, της μαμάς τους, της γυναίκας τους, του πεθερού τους, του ίδιου του Κράτους. Αλλά ταυτόχρονα φωνάζουν κιόλας. Το κακό δεν είναι εκεί, γιατί ο καθένας τα συμφέροντά του υποστηρίζει. Κακό δεν είναι ακόμη ούτε ότι οι βολεμένοι αγανακτισμένοι είναι απείρως περισσότεροι από τους βολεμένους ελιτιστές. Το κακό είναι ότι διεκδικούν για τον εαυτό τους την αποκλειστικότητα της κοινωνικής ευαισθησίας, των κοινωνικών αγώνων, της δημοκρατικότητας, ενώ την ίδια στιγμή «στολίζουν» όσους διαφωνούν μαζί τους με διάφορους χαρακτηρισμούς: παπαγαλάκια, νεοφιλελεύθερους, βολεμένους, λεφτάδες κ.α. Κι αν πρέπει να βγάλω ένα συμπέρασμα στο ύφος του φίλου Νίκου, θα έλεγα ότι το χειρότερο είδος επαναστάτη είναι ο βολεμένος επαναστάτης. «Τη συφορά που συμφέρει λογάριαζέ την για πόρνη» έγραψε ο Ελύτης...

Η ανάλυση του Νίκου Αραπάκη για τους «ελιτιστές» είναι όμως ελλειπής. Υπάρχει άλλη μια κατηγορία, η οποία διεκδικεί τον τίτλο του πιο...γνήσιου ελιτιστή (ναι, γνήσιου, γιατί οι κατηγορίες που περιέγραψε ο Νίκος στην πραγματικότητα δεν είναι ελιτιστές, αλλά κακομαθημένοι ελληναράδες νεόπλουτοι): είναι αυτή των ελιτιστών με Αρχές. Στριφνή λέξη για την εποχή μας, αλλά υπάρχει κι αυτή. Συνήθως δεν είναι ούτε οι ιδιαιτέρως εύποροι, αλλά ούτε και αυτοί που τους βρήκε το πρώτο κύμα. Είναι αυτοί που -σύντομα ενδεχομένως- θα διαβούν το Ρουβίκωνα, αλλά παρόλα αυτά δεν θα αλλάξουν άποψη για την δόμηση που πρέπει να αποκτήσει η κοινωνία και το κράτος. Δεν θα αρχίσουν να βρίζουν τους πολιτικούς γιατί ξέρουν ότι κομμάτι μας είναι και μας μοιάζουν. Δεν θα ζητήσουν την εξαίρεσή της συντεχνίας τους από τα μέτρα που θα πάρει η κυβέρνηση. Δεν θα προσπαθήσουν να βρουν άλλοθι για την πτώση τους. Δεν θα ενδώσουν ποτέ στο σαράκι του λαϊκισμού. Είναι αυτοί που τις αποψεις τους τις έχουν χαράξει στην πέτρα και όχι στην άμμο. Και μην νομίσει κανείς ότι είναι...ρομαντικοί ή ουτοπιστές. Όσους γνωρίζω από αυτή την κατηγορία είναι φριχτά ρεαλιστές και ορθολογιστές.

Και έτσι, μιλώντας για ορθολογισμό και ρομαντισμό, ερχόμαστε στο σημείο που αξιολογώ ως το πιο κομβικό του άρθρου του Νίκου Αραπάκη. Μια φράση που, κατά την γνώμη μου, ξεκλειδώνει την αιτία όλων σχεδόν των διαφορετικών θέσεων, τον πυρήνα γύρω από τον οποίο δορυφορούνται όλες οι αντιτιθέμενες (και μη) απόψεις. Έγραψε λοιπόν ο Νίκος: «προτάσσω την κατανόηση και την ανθρωπιά και δευτερευόντως τον ορθολογισμό μου». Γίνομαι αμέσως ξεκάθαρος: διαφωνώ.

Η κατανόηση και η ανθρωπιά (αξίες το δίχως άλλο) είναι συναισθήματα. Και το συναίσθημα είναι από τη φύση του χαοτικό. Δεν γνωρίζει αρχή, ούτε μέση, ούτε τέλος. Επειδή, λοιπόν, ακριβώς είναι συναισθήματα, η κατανόηση και η ανθρωπιά του φίλου Νίκου μπορεί να φτάνει μέχρι το να συμπάσχει με τον απολυμένο ή τον δημόσιο υπάλληλο με τις περικεκομμένες αποδοχές, αλλά του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου φτάνει μέχρι την απαίτηση πρόσληψης 4,000 θεολόγων στα σχολεία (γιατί σπουδαγμένα παιδιά είναι κι αυτά και δεν πρέπει να μείνουν άνεργοι), ενώ του Αλέξη Τσίπρα φτάνει μέχρι του να ζητάει την πρόσληψη (προεκλογικά) ακόμα 100,000 δημοσίων υπαλλήλων. Και η πλειοδοσία δεν έχει τέλος, ανάλογα με την...ευαισθησία του καθενός (αλλά και τις επιδιώξεις του, για να είμαστε ειλικρινείς).

Εναντι του ορθολογισμού, λοιπόν, δεν προτάσσω κανένα συναίσθημα. Κι αυτό όχι από βίτσιο, αλλά γιατί ο ορθολογισμός είναι εργαλείο και όχι αφηρημένη ιδέα προορισμένη να ικανοποιεί τις ανησυχίες μας. Η απατηλή άποψη που θέλει τον ορθολογισμό σε αντίθετη πορεία προς τις ανθρωπιστικές αρχές και τον ορθολογιστή χωρίς συναισθήματα γίνεται εμφανής αν αναλογιστούμε ότι ο ορθολογισμός κρύβει μέσα του την έννοια του δικαίου. Και ποιά μεγαλύτερη ανθρωπιστική αρχή μπορεί κανείς να φανταστεί από την δικαιοσύνη; Πώς αναθεματίζουμε τον ορθολογισμό , οταν στο όνομα του Ορθού Λόγου (για να θυμηθούμε και λίγο την ετοιμολογία που πάντα φανερώνει τα κρυμμένα νοήματα των σύνθετων λέξεων) έγινε η Γαλλική Επανάσταση, «τα χριστούγεννα της ανθρωπότητας» όπως έγραψε ένας μεγάλος διανοητής. Η κοινωνική δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ελευθερία και η ισότητα είναι τα παράγωγα αυτού του Ορθού Λόγου. Για τον μέγιστο διαφωτιστή Ντιντερό η ιδανική φιγούρα είναι «ένας τίμιος άνθρωπος που χειρίζεται τα πάντα με την λογική» (Εγκυκλοπαίδεια). Πώς εμείς λοιπόν ερχόμαστε και υποβιβάζουμε τον ορθολογισμό έναντι των ίδιων του των παραγώγων; Και, περαιτέρω, πόσο δυνατόν είναι να σταθούν τα παράγωγα αυτά μόνα τους, χωρίς τον ορθολογισμό;

Δικαίως, όμως, θα αναρωτηθεί κανείς: δεν έρχεται δηλαδή ποτέ σε κόντρα ο ορθολογισμός με τις ανθρωπιστικές αξίες; Δεν συγκρούονται ποτέ ο ορθός λόγος με το συναίσθημα;

Η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη και εξαρτάται τι εννοεί κανείς ως «ανθρωπιστικές αξίες», όπως επίσης εξαρτάται από το αν ταυτίζονται πάντα οι αξίες αυτές με το συναίσθημα –πράγμα που δεν συμβαίνει. Ο στοχασμός του Νίτσε κατέτεινε στο ότι «αν είναι να σωθεί η πόλη από την πανούκλα που κομίζει το καράβι, να βουλιάξει το καράβι». Ξεπερνώντας τον αδυσώπητο ορθολογισμό του Νίτσε (γιατί αν τον βάλουμε στην κουβέντα μας θα γράφουμε για μήνες), το ζήτημα είναι τελικά το πώς θα μπορέσει κανείς να φέρει σε μια ισορροπία τις αντινομίες. Η διαλεκτική του «είτε...είτε...» δεν αποκλείει την διαλεκτική του «τόσο...όσο...».

Η ιδανική σύζευξη είναι για αυτούς που μπορούν να σταθούν πάνω στην κόψη του σπαθιού, να χορέψουν πάνω στο φτερό του καρχαρία. Για τους «υπόλοιπους εμείς» υπάρχουν δυο δρόμοι: ή θα δουλέψουμε με τον ορθολογισμό βάζοντάς του το απαραίτητο συναίσθημα που θα μας εμποδίσει από το να γίνουμε ρομπότ, ή θα προτάξουμε το συναίσθημα και απλώς θα το διανθίσουμε με ορθολογισμό για να μην βουλιάξουμε στην πιο βαθιά τάφρο του συναισθηματικού Ατλαντικού. Η διαφορά αυτών των δύο δρόμων είναι τεράστια. Γιατί, μπορεί το δευτερεύον χαρακτηριστικό να εισφέρει στοιχεία και να βελτιώνει το ύφος του πρωτεύοντος, αλλά η κατάληξή του και η μοίρα του είναι να αφομοιωθεί από το πρωτεύον. (Υπερ)απλουστεύοντας, θα πιούμε καφέ με γάλα ή γάλα με καφέ; Ναι, εξαρτάται τι πρότιμάει κανείς τελικά. Μόνο που, άλλη η επίδραση του καφέ και άλλη του γάλακτος. Αν επιχειρήσεις να πιεις καφέ για να κοιμηθείς και γάλα για να ξυπνήσεις, τα αποτελέσματα δεν θα είναι και τόσο τα επιθυμητά...

Τελικά, λοιπόν, ίσως η διαμάχη να μην είναι μεταξύ του λαϊκισμού και του ελιτισμού, αλλά μεταξύ του ορθολογισμού και του (άκρατου ιδίως) συναισθηματισμού. Γιατί πολύ εύκολα θα βρει κανείς ελιτιστές να λαϊκίζουν (προς την αντίθετη κατεύθυνση, πχ. Πάγκαλος –σύμφωνα με το φίλο Νίκο), αλλά και λαϊκιστές να ελιτίζουν (συνδικαλιστές για τις συντεχνίες τους –είναι κι αυτό μια μορφή ελιτισμού κατά την γνώμη μου). Δεν θα βρείς όμως ποτέ ορθολογιστή να ασκεί όλα τα είδη κολύμβησης στον ωκεανό του συναισθηματισμού, όπως και δύσκολα θα βρεις «συναισθηματιστή» να βουτάει στα βαθιά και παγωμένα νερά του ορθολογισμού.

Συμπέρασμα: ο Ταρτούφος μπορεί να είναι βολεμένος ή παραπονούμενος, λαϊκιστής ή ελιτιστής. Θα είναι όμως πάντα συναισθηματικός. Γιατί αν ήταν ορθολογιστής, δεν θα ήταν ο Ταρτούφος...

Δεν ήρθε ακόμα η ώρα της αναδιάρθρωσης. Καιρός για ριζικές μεταρρυθμίσεις και τομές

2011-04-06T16:50:00.002+03:00

Διαβάζουμε εδώ και μέρες στα ξένα Μέσα ότι επίκειται αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους της Ελλάδας. Η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία πρέπει τώρα να αναδιαρθρώσουν το χρέος τους, προτρέπει ο Economist (sic), ισχυριζόμενος ότι παρά τις ηρωικές περικοπές παραμένει το δημοσιονομικό αδιέξοδο. Σε αντίστοιχο μήκος κύματος το Γερμανικό Spiegel ισχυρίζεται ότι διαθέτει πληροφόρηση σύμφωνα με την οποία το ίδιο το ΔΝΤ έχει προτρέψει την Ελλάδα να προβεί σε αναδιάρθρωση. Σήμερα στο χορό προστέθηκαν οι Financial Times με τον πρωτοσέλιδο τίτλο «Η ΕΕ χάνει την πίστη της στην Ελλάδα», όπου αναφέρεται η πληροφορία ότι τα κράτη της Ευρωζώνης σκέπτονται αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.

Συνήθως όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά. Κι ας ισχυρίζονται στην ευρωζώνη ότι δεν υπάρχει περίπτωση αναδιάρθρωσης. Η αλήθεια είναι ότι κάποια στιγμή στο εγγύς μέλλον, πρέπει να γίνει αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Πρώτον, διότι ένα τμήμα του είναι τοκογλυφικό και άδικο. Δεύτερον, διότι το μέγεθος του είναι δυσβάσταχτο και αν δεν διευθετηθεί σε συμφωνία με τους πιστωτές το σύνολο της οικονομίας θα υποστεί μακροχρόνιο δημοσιονομικό εγκλωβισμό, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο για άτακτο πιστολάρισμα με πολλαπλά θύματα. Τρίτον, διότι η πρόβλεψη του να βγούμε ξανά στις αγορές στις αρχές του 2012 δεν βγαίνει εύκολα υπό τις παρούσες συνθήκες. Τέταρτον, διότι οι ηρωικές περικοπές στις οποίες αναφέρεται ο Economist (τώρα που κατέρρευσε η Ιρλανδία γίναμε ήρωες;), οι θυσίες των πολιτών, δεν θα πιάσουν τόπο σε συνθήκες παρατεταμένης οξείας ύφεσης.

Καλά όλα αυτά, αλλά υπάρχει ένα μεγάλο «Όμως».

Καταρχάς, η με οποιοδήποτε τρόπο ρύθμιση του δημοσίου χρέους της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας στο μέλλον, θα γίνει συντεταγμένα εντός ευρωζώνης και όχι υπό πίεση, ούτε ως αντίδραση στις κραυγές των πρωτοσέλιδων των FT, του Economist και του Spiegel. Και σίγουρα δεν θα γίνει με πρωτοβουλία Παπακωνσταντίνου. Η ΕΕ είτε στο πλαίσιο της συντηρητικής πολιτικής της Μέρκελ, είτε με πρωτοπορία μια σοσιαλδημοκρατική πολιτική τύπου Gabriel - Steinmeyer - Steinbruck θα θέσει τους όρους της αναδιάρθρωσης των κρατών της ευρωπαϊκής περιφέρειας συνολικά, καθώς και την κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί το ευρωπαϊκό εγχείρημα στο μέλλον. Ήδη ως προς την κατεύθυνση ολοκλήρωσης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος ένα πρώτο βήμα έγινε στη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου.

Δεύτερον, για να υπάρξει αναδιάρθρωση και να είναι πετυχημένη, βάζοντας την οικονομία σε βιώσιμη δημοσιονομική πορεία, πρέπει να φροντίσουμε σαν χώρα να δημιουργήσουμε πρωτογενή πλεονάσματα στον προϋπολογισμό. Τη στιγμή που μιλάμε, αν εξαιρέσουμε τα χρωστικά που δίνουμε για τοκοχρεολύσια, παράγουμε έλλειμμα της τάξης του 6,5%+. Ακόμα κι αν αναδιαρθρώναμε δηλαδή το χρέος και εξαφανίζαμε ως δια μαγείας τα τοκοχρεολύσια, πάλι θα έπρεπε να βρούμε πόρους να χρηματοδοτήσουμε δομικά παραγώμενα ελλείμματα του ελληνικού κράτους.

Τι πρέπει να κάνουμε; Μεγάλες μεταρρυθμίσεις και τομές. Είναι εύκολο να βγάζεις το μαχαίρι και οριζοντίως να κόβεις μισθούς και συντάξεις, να αυξάνεις φόρους κι όποιον πάρει ο χάρος. Είναι δύσκολο να σχεδιάζεις και να υλοποιείς σύνθετες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα βάλουν το πλαίσιο για την επανεκκίνηση της ανάπτυξης.

Η 18μηνη εμπειρία από τη διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ αναδεικνύει με χαρακτηριστικό τρόπο την αμφιθυμία που υπάρχει στο κυβερνητικό επιτελείο απέναντι στις μεταρρυθμίσεις.

-Από τη μία επιχειρείται μια μεγάλη τομή, ο Καλλικράτης, με μια μείωση των μισθών του δημοσίου πράγμα σωστό διότι στη συντριπτική πλειοψηφία δεν ανταποκρίνονται στην παραγωγικότητα.

-Από την άλλη το Δημόσιο παραμένει ακόμη άθικτο ως προς τον τρόπο λειτουργίας του. Η εργατική αριστοκρατία στις ΔΕΚΟ καλά κρατεί με πληθώρα οργανισμών και παραοργανισμών να επιδοτούνται από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, καμία σχέση δεν υπάρχει με πρακτικές New Public Management, η Κυβέρνηση είναι σε μέγεθος ιστορικό με 50 άτομα, Υπουργεία υπάρχουν χωρίς να έχουν αλλάξει ακόμα το όνομά από τον προηγούμενο ανασχηματισμό, γραμματείες υπάρχουν κομμένες από τη μία και πεταμένες από την άλλη.

-Από τη μία ξεκίνησε το One Stop Shop για ίδρυση επιχειρήσεων σε μία μέρα σε μία στάση με αποτέλεσμα να κερδίσουμε την επόμενη φορά 12 θέσεις στην Ετήσια Έκθεση Doing Business.

-Από την άλλη δεν τα βρίσκουν τα Υπουργεία στο θέμα της περιβαλλοντικής αδειοδότησης μικρών μεταποιητικών εργαστηρίων (το 90 % των αδειοδοτήσεων στη χώρα) με αποτέλεσμα ένα σχέδιο νόμου που ήταν να έχει ψηφιστεί τέλη Δεκεμβρίου να σέρνεται.

-Από τη μία ψηφίζεται ένας νόμος σκούπα για το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων.

-Από την άλλη οι γνωστοί άγνωστοι, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, φαρμακοποιοί, παραμένουν κλειστότεροι από ποτέ.

Δεν χωράει αμφιβολία ότι με τα σκληρά δημοσιονομικά μέτρα η Ελλάδα σταδιακά θα αποκαταστήσει το χαμένο ηθικό της πλεονέκτημα. Κανείς δεν θα μπορεί σε λίγο να μιλήσει βάσιμα για τους ανεύθυνους ή τεμπέληδες Έλληνες που απομυζούν τους ευρωπαϊκούς πόρους. Παράλληλα, αγανακτισμένοι πολλοί Ευρωπαίοι από το κακό που έπαθε το «καλό και αγαπημένο τους παιδί» η Ιρλανδία και υπό το φόβο ενός μεγαλύτερου ντόμινο, θα βγουν να σπρώξουν το ζήτημα της αναδιάρθρωσης για να γίνει μια ώρα αρχύτερα.

Ωστόσο, χωρίς δραστικές αλλαγές που οδηγούν σε αναπτυξιακή αναδιάρθρωση την ελληνική οικονομία, δεν θα κερδίσουμε ποτέ το στοίχημα της οικονομικής αποτελεσματικότητας και της ανταγωνιστικότητας και μια ενδεχόμενη άκαιρη αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους θα είναι εφήμερη, χωρίς ισχυρά θεμέλια που θα μας οδηγήσουν με ασφάλεια στο μέλλον. Υπ’ αυτή την έννοια οι προϋποθέσεις για αναδιάρθρωση δεν υπάρχουν ακόμα. Κάντε ριζοσπαστικές μεταρρύθμισεις.

Λαϊκισμός vs Ελιτισμός

2011-04-03T13:55:00.003+03:00

Του ΝΙΚΟΥ ΑΡΑΠΑΚΗ
Πολιτικά Σχόλια Επωνύμως

Η σύγχρονη Ελλάδα είναι η πατρίδα της υπερβολής. Η νηφαλιότητα, όχι ως έννοια αλλά ως εργαλείο άσκησης πολιτικής ή έκφρασης λόγου, δεν μας αφορούσε ποτέ –πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Από το υπερβολικά λαϊκίστικο «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη», εσχάτως περάσαμε στο υπερβολικά ελιτίστικο «δίκιο είναι ο νόμος των αγορών». Από τους Κολλάδες και τα ξεβρακώματα των «αντιφρονούντων», για την προστασία, υποτίθεται, της δημόσιας περιουσίας, αλλά κατ’ ουσίαν για τα κεκτημένα των συνδικαλισταράδων, περάσαμε στο «μην διαμαρτύρεστε, μπορεί να εξαγριωθούν οι επενδυτές, και τότε ποιος θα μας ελεήσει;».

Η υπερβολή, σε περιόδους κρίσης, λειτουργεί ως καύσιμο. Κι ως γνωστόν τα καύσιμα δεν προορίζονται για ένα είδος οχήματος. Δηλαδή, μπορεί η υπερβολή να γίνει καύσιμο στο όχημα του λαϊκισμού, αλλά μπορεί εξίσου εύκολα να γίνει καύσιμο και για το όχημα του ελιτισμού. Αν ανήκεις σε αυτούς που, λόγω της κρίσης, έχουν χάσει τη δουλειά τους ή κινδυνεύουν να τη χάσουν, το πιο εύκολο είναι να τα ρίχνεις όλα στον επάρατο καπιταλισμό –ξεχνώντας πως ο «επάρατος» βοήθησε την κοινωνία μας να προοδεύσει αλλά και ότι σου παρείχε τα προς το ζην επί σειρά ετών, και το κυριότερο, ξεχνώντας ότι όλα αυτά συνέβησαν σε ένα περιβάλλον απόλυτης ελευθερίας, πρωτοφανούς στην ιστορία του ανθρώπινου είδους. Επίσης, εκτός από τον άδικο καπιταλισμό σου φταίνε και τα παπαγαλάκια του, οι βολεμένοι που, είτε λόγω ιδεολογικής αγκύλωσης είτε διότι προσπαθούν να σώσουν τα κεκτημένα τους, αδιαφορούν για όλους όσοι βγήκαν στο περιθώριο της αγοράς εργασίας και κατ’ επέκταση της ίδιας της ζωής.

Αν, τώρα, ανήκεις σε αυτούς που είτε δεν έχουν πληγεί από την κρίση είτε καταφέρνουν να επιβιώνουν χωρίς μεγάλες απώλειες, τότε δεν σου φταίει ο καπιταλισμός, σου φταίει ο λανθασμένος τρόπος που τον εφαρμόσαμε, αλλά, ταυτόχρονα, σου φταίνε και όλοι όσοι είχαν την ατυχία να τους «ξεράσει» το σύστημα, και οι οποίοι, αντί να δεχτούν μοιρολατρικά την ήττα τους και να περιμένουν υπομονετικά μέχρι το σύστημα να τους επανεντάξει, διαμαρτύρονται και απειλούν να γκρεμίσουν το σύμπαν, να σε παρασύρουν μαζί τους στον ζοφερό κόσμο της ανεργίας και της ανέχειας. Όσοι ανήκουν σε αυτή την κατηγορία, με σημαία τον ορθολογισμό και την ευταξία ωρύονται ότι, για τα δεινά μας, φταίνε το τεράστιο κράτος, οι συντεχνίες, οι κομματικοί στρατοί, η αναξιοκρατία, ή η «παλαβή αριστερά», όπως συνηθίζει να λέει ο Μανδραβέλης.

Εξετάζοντας το ζήτημα αντικειμενικά και έξω από ιδεολογικές αγκυλώσεις, δεν μπορείς παρά να διαπιστώσεις ότι, και οι δυο πλευρές, έχουν, εν μέρει, δίκιο. Ο καπιταλισμός δεν είναι το δικαιότερο των συστημάτων, είναι όμως, κι αυτό, νομίζω, δεν επιδέχεται αμφισβήτησης, το σύστημα το οποίο βοήθησε ένα μεγάλο κομμάτι της ανθρωπότητας να προοδεύσει. Και λέω ένα μεγάλο κομμάτι της ανθρωπότητας και όχι ολόκληρης, διότι, ένα μεγάλο μέρος της ευημερίας του –λεγόμενου– δυτικού κόσμου, οφείλεται στο ότι απομυζήσαμε με αισχρό και αναίσχυντο τρόπο τις χώρες του τρίτου κόσμου. Όπερ σημαίνει ότι, πολλές από τις μπουκιές τις οποίες καταβροχθίζουμε οι «δυτικοί», είναι κλεμμένες από το στόμα κάποιου υποσιτισμένου παιδιού της Αφρικής ή της Ασίας. Όμως, ακόμη κι αν βάλουμε πολλούς αστερίσκους στους λόγους για τους οποίους ευημερήσαμε επί καπιταλισμού, το αποτέλεσμα δεν αλλάζει: Ευημερήσαμε. Όχι όλοι, όχι με τον ίδιο τρόπο, πάντως η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων (για να περιοριστώ στα δικά μας) έζησε καλύτερα τις τελευταίες δεκαετίες. Κι αυτό, νομίζω, ότι κανείς εχέφρων δεν μπορεί να το αμφισβητήσει.

Έκανα αυτή τη μικρή εισαγωγή –πριν καταθέσω την άποψή μου– προσπαθώντας να προσεγγίσω τις απόψεις των δυο αντιμαχόμενων πλευρών. Όπως προείπα και στις δυο πλευρές, μπορεί κάποιος να εντοπίσει σωστές και λανθασμένες ερμηνείες των γεγονότων. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, αυτό που βιώνουμε σήμερα στην Ελλάδα, είναι τα απόνερα της παγκόσμια κρίσης του καπιταλισμού και όχι μια κρίση για την οποία ευθύνεται αποκλειστικά η «εγχώρια στενοκεφαλιά». Δηλαδή, ακόμη κι αν είχαμε εφαρμόσει τον καπιταλισμό από κάποιο εγχειρίδιο, το πιο πιθανό –για να μην πω το απολύτως βέβαιο– είναι πως και πάλι θα είχαμε πρόβλημα.

...Η συνέχεια του άρθρου ΕΔΩ.

Από τη χρεοκοπία στην αυτογνωσία

2011-03-30T21:53:00.003+03:00

The Books' Journal
Από τους Ορέστη Καλογήρου,
Γιώργο Καρρά,
Βάσω Κιντή,
Μάνο Ματσαγγάνη,
Ελίζα Παπαδάκη,
Δαμιανό Παπαδημητρόπουλο.

Υπάρχουν ζητήματα που βρίσκονται εκτός δημοκρατικών διαδικασιών, που δεν μπορούν να τεθούν σε ψηφοφορία. Δεν μπορούμε για παράδειγμα να ψηφίσουμε για το αν ισχύουν, ή όχι, οι νόμοι του Νεύτωνα – είναι άλλες οι διαδικασίες μέσω των οποίων θα αποφανθούμε για την εγκυρότητα ή μη των νόμων αυτών. Αν εμείς, παρ' όλα αυτά, θελήσουμε να θέσουμε τους νόμους του Νεύτωνα σε ψηφοφορία, το πραγματικό νόημα της ψηφοφορίας αυτής δεν θα είναι η εγκυρότητα των νόμων, αλλά το κατά πόσον εμείς θέλουμε να τους λαμβάνουμε υπ' όψη ή θέλουμε να τους αγνοούμε (και ενδεχομένως να φάμε το κεφάλι μας). Σε κάθε περίπτωση οι φυσικοί νόμοι υπάρχουν έξω από μας. Σε μας το μόνο που μένει είναι να συγχρονίσουμε τη σκέψη μας με αυτούς, να τους καταστήσουμε (και μαζί να καταστήσουμε και τους εαυτούς μας) έλλογους, ή να μην το κάνουμε: τούτο το τελευταίο μεταφερόμενο στο επίπεδο της κοινωνίας είναι υπό την ευρεία έννοια ο λαϊκισμός.

Οι κοινωνικοί και οικονομικοί νόμοι δεν είναι ακριβώς σαν τους νόμους της φύσης, αναλλοίωτοι. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σε κάθε χρονική περίοδο δεν ισχύουν συγχρονικά τέτοιοι νόμοι. Με αυτή (και μόνο με αυτή) την έννοια, όσα ισχύουν για το φυσικό περιβάλλον και τους νόμους του, ισχύουν, τηρουμένων των αναλογιών, και για τα κάθε λογής περιβάλλοντα (κοινωνικό, οικονομικό κ.λπ.) εντός των οποίων βρισκόμαστε και η ισχύς των οποίων εκφεύγει των ορίων της ελληνικής δημοκρατίας. Θα οφείλαμε ανά πάσα στιγμή να γνωρίζουμε το περιβάλλον αυτό και –στο βαθμό που δεν μπορούμε έτσι απλά, διά προεδρικού διατάγματος, να το αλλάξουμε– να το λαμβάνουμε υπ' όψη μας. Η ιστορία των τελευταίων τριάντα χρόνων στη χώρα μας, που είναι ακριβώς η ιστορία του λαϊκισμού, εντός του οποίου όλοι, μα κυριολεκτικά όλοι, είμαστε βουτηγμένοι, είναι αδιαλείπτως και σε περίοδο προϊούσας παγκοσμιοποίησης μια ιστορία άγνοιας περιβάλλοντος, νόμων και κανόνων, μια ιστορία έκρηξης ενός ιδιόμορφου ελληνικού βολονταρισμού. Αυτή την άγνοια περιβάλλοντος η Αριστερά την ονομάζει αντίσταση και ανυπακοή, σε πείσμα της δικής μας παιδείας, που δεν τη θεωρούμε δα λιγότερο αριστερή από των άλλων, σύμφωνα με την οποία αντίσταση σημαίνει να αντιπαλεύεις κάτι προκειμένου να το αλλάξεις κι όχι απλώς να το αγνοείς.

Ένα μόνο παράδειγμα άγνοιας αντικειμενικών συνθηκών θα φέρουμε από το παρελθόν, γιατί σκοπός μας εδώ δεν είναι να κάνουμε ιστορία. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και ενώ η Ελλάδα έχει μόλις εισέλθει στην «Κοινή Αγορά», στην ελεύθερη αγορά της Ευρώπης, και επομένως βρίσκεται μέσα σε ένα περιβάλλον το οποίο δεν ελέγχει, το ΠΑΣΟΚ εφευρίσκει ένα υβριδικό οικονομικό μοντέλο, το οποίο θα μπορούσαμε να το κωδικοποιήσουμε ως εξής: παράγουμε καπιταλιστικά, αμειβόμαστε σοσιαλιστικά, καταναλώνουμε ελεύθερα και παγκοσμιοποιημένα. Μέσα σε λίγα χρόνια, ένα μεγάλο μέρος της μη ανταγωνιστικής ελληνικής παραγωγικής βάσης αφανίστηκε από προσώπου γης, ένα άλλο κομμάτι κατέληγε στο Δημόσιο υπό τη μορφή των προβληματικών επιχειρήσεων. Στο εξής ένας ολοένα συρρικνούμενος και ασθενικός ιδιωτικός τομέας είχε να θρέψει έναν διογκωμένο και διογκούμενο δημόσιο τομέα, με συνέπεια η σοσιαλιστική αμοιβή (σύμφωνα με τις ανάγκες μας) και η ελεύθερη παγκοσμιοποιημένη κατανάλωση να εξασφαλίζεται με δανεισμό.

Αλλά και όταν, στις αρχές του 2000, η χώρα προσχώρησε στο ευρώ, το νόμισμα δηλαδή έπαψε να είναι πολιτικό εργαλείο, καθώς βρέθηκε κι αυτό εκτός ορίων της ισχύος της ελληνικής δημοκρατίας, ουδείς προβληματίστηκε για τη νέα αντικειμενική συνθήκη που δημιουργούνταν και τον τρόπο προσαρμογής προς αυτήν. Κάπως έτσι φτάσαμε στο φθινόπωρο του 2009, όταν ξεκίνησε, δειλά στην αρχή, με μεγάλη ένταση λίγους μήνες αργότερα, η επανάσταση των δανειστών μας, οι οποίοι, λόγω των τεράστιων ελλειμμάτων που σωρεύονταν κάθε χρόνο σε ένα ήδη δυσθεώρητο χρέος, αρνήθηκαν να ανακυκλώσουν το χρέος μας, ή ζητούσαν τέτοια επιτόκια για να το πράξουν που η αποδοχή τους και μόνο εκ μέρους μας ήταν συνώνυμη της χρεοκοπίας.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, μιας κατάστασης δηλαδή που και πάλι το πεδίο ορισμού της βρίσκεται έξω από μας, εκτός ορίων της ελληνικής δημοκρατίας, στις αγορές, ήταν το μνημόνιο.
Αρκετοί χαρακτηρισμοί έχουν ακουστεί, όπως «το απαράδεκτο μνημόνιο», «το μνημόνιο δεν είναι μονόδρομος», «τάσσομαι κατά του μνημονίου», «να κάνουμε δημοψήφισμα, να ψηφίσουμε αν είμαστε υπέρ ή κατά του μνημονίου». Στην πραγματικότητα, σε όλους αυτούς δεν αρέσουν οι συνέπειες του μνημονίου, όπως δεν αρέσουν στους ανθρώπους οι συνέπειες ενός σεισμού ή μιας καταιγίδας. Αλλά οι συνέπειες του μνημονίου, για να αξιολογηθούν, πρέπει να συγκριθούν με τις συνέπειες του μη μνημονίου: το μνημόνιο μας δίνει για κάτι λιγότερο από τρία χρόνια κάποια χρήματα με σχετικά υποφερτό επιτόκιο, προκειμένου αφ' ενός να εξυπηρετήσουμε το ληξιπρόθεσμο χρέος μας, αφ' ετέρου να καλύψουμε τα καινούργια ελλείμματα που θα δημιουργήσουμε σ' αυτά τα τρία χρόνια. Σε αντάλλαγμα, αναλαμβάνουμε την υποχρέωση να μειώνουμε σταδιακά αυτά τα ελλείμματα, μέχρι να τα φέρουμε κάτω του 3% του ΑΕΠ. Για παράδειγμα, το 2009 το Δημόσιο είχε έσοδα περίπου 50 δισ. ευρώ (για την ακρίβεια 49) και δαπάνες 85 δισ., άρα το έλλειμμα ήταν πάνω από 35 δισ. Το μνημόνιο μας επέβαλε να μειώσουμε το 2010 το έλλειμμα κατά 6% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου κατά 15 δισ. Αυτό την ίδια στιγμή σημαίνει ότι μας επέτρεπε (και μας χρηματοδοτούσε) να έχουμε ένα έλλειμμα 20 δισ. (35-15=20). Με αυτά τα 20 δισ. πληρώσαμε μισθούς (μειωμένους), συντάξεις, τόκους κ.ο.κ.

Χωρίς τα χρήματα του μνημονίου η χώρα θα χρεοκοπούσε. Χρεοκοπία σημαίνει βέβαια αδυναμία πληρωμής χρεωλυσίων, ενδεχομένως και τόκων, σημαίνει όμως ταυτόχρονα και αδυναμία δανεισμού, διακοπή συναλλαγών και πάρε-δώσε του ελληνικού Δημοσίου με τον έξω κόσμο. Αδυναμία καινούργιου δανεισμού σημαίνει αδυναμία χρηματοδότησης του καινούργιου (έστω μειωμένου) ελλείμματος που «παράγουμε» ως χώρα το 2010, το 2011 κ.λπ. Σημαίνει δηλαδή αναγκαστικά απότομη, ήδη από το 2010, προσγείωση σε μια κατάσταση μηδενικού ελλείμματος, σαν κι αυτή στην οποία φιλοδοξούμε να φθάσουμε σταδιακά μέσω μνημονίου σε λίγα χρόνια. Αλλά αυτή την απότομη προσγείωση (είναι πολύ εύκολο να την υπολογίσουμε, είναι 36 δισ. ευρώ μείον οι τόκοι που ενδεχομένως χρεοκοπώντας δεν θα πληρώναμε) η χώρα δεν θα μπορούσε κοινωνικά να την αντέξει – εδώ δεν καταφέρνει να αντέξει την πολύ μικρότερη προσγείωση του μνημονίου. Αν καταλαβαίνουμε καλά τα όσα περιγράφουμε, σημαίνουν στην πραγματικότητα μια κατάσταση τόσο διογκωμένου ελλείμματος, ώστε η χώρα να μην αντέχει (κοινωνικά) ούτε καν να χρεοκοπήσει.

Αυτό είναι άλλωστε που φοβούνται και οι αγορές. Φοβούνται δηλαδή ότι αν και όταν, με τη βοήθεια και του μνημονίου, φθάσουμε σε πρωτογενή πλεονάσματα και επομένως δεν έχουμε ανάγκη καινούργιου δανεισμού για να χρηματοδοτήσουμε ελλείμματα, τότε και μόνον τότε θα πάμε σε μια μορφή λελογισμένης χρεοκοπίας (αναδιάρθρωση), είτε με κούρεμα είτε με επιμήκυνση είτε με αναδιαπραγμάτευση επιτοκίου, ή με έναν συνδυασμό όλων αυτών, ώστε να μειώσουμε το ύψος των τοκοχρεολυσίων που μας βαραίνουν και που σιγά σιγά θα προσεγγίζουν τα 20 δισ. Λένε πολλοί ότι το μνημόνιο αποτυγχάνει γιατί, ακόμα και στο βαθμό που πετυχαίνουμε κάποιους από τους στόχους του, δεν πέφτουν τα σπρεντ και επομένως δεν θα μπορέσουμε να βγούμε για δανεισμό στις αγορές. Αλλά τα σπρεντ δεν μειώνονται, επειδή οι αγορές φοβούνται όσα περιγράψαμε παραπάνω – και οι αγορές θα συνεχίσουν να φοβούνται. Εμείς δεν έχουμε παρά να εκπληρώσουμε το στόχο των πρωτογενών πλεονασμάτων (το μνημόνιο δηλαδή) και τότε θα έχουμε τη δυνατότητα επιλογής, να «αποφασίσουμε» δηλαδή αν θα επιβεβαιώσουμε τους φόβους των αγορών αναδιαρθρώνοντας το χρέος, ή αν αντέχουμε να το τιμήσουμε – οπότε θα πέσουν και τα σπρεντ. Τα εισαγωγικά στο «αποφασίσουμε» έχουν την έννοια ότι η χρεοκοπία μιας χώρας δεν μπορεί να είναι μια πράξη συμφέροντος, αλλά μια πράξη εξαναγκασμένη, μια πράξη απόγνωσης, η έσχατη λύση. Αυτής της μορφής η χρεοκοπία γίνεται κατανοητή και αποδεκτή από τους άλλους. Η άλλη χρεοκοπία, κοινώς το φέσωμα (που ορισμένοι αριστεροί προτείνουν κάπου μεταξύ λύσης και επαναστατικής πράξης), δεν είναι αποδεκτή και προκαλεί αντιδράσεις και αντίποινα. Αυτό καλό είναι να το έχουν κατά νου και όσοι θεωρούν ότι, την ώρα που προσφερόταν στη χώρα η λύση του μνημονίου, εμείς είχαμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε τη χρεοκοπία. Η αντίδραση θα ήταν τέτοια, που πιθανότατα σε λίγες βδομάδες δεν θα διαθέταμε συνάλλαγμα να αγοράσουμε πετρέλαιο για να κινηθούν τα φορτηγά μας.

Υπάρχουν άλλοι που κατηγορούν το μνημόνιο ως αντιαναπτυξιακό και κομπάζουν πως είχαν προβλέψει ότι θα μας οδηγούσε σε αδιέξοδο. Αλλά όταν έχεις το 2009 ρίξει 35 δισ. δανεικά στην οικονομία σου (και το ίδιο έκανες και τα προηγούμενα χρόνια) και τώρα πρέπει να τα αφαιρέσεις, είτε σταδιακά (μνημόνιο) είτε απότομα (μη μνημόνιο), πολύ απλά γιατί κανείς δεν σου τα δανείζει πλέον, αυτή η αφαίρεση εξ ορισμού είναι η συρρίκνωση. Ας μας πει κάποιος πώς θα αφαιρεθεί ένα 15% του ΑΕΠ από την οικονομία χωρίς να έχουμε πτώση του ΑΕΠ και θα τον χειροκροτήσουμε, γιατί θα έχει ανακαλύψει νέους γεωμετρικούς χώρους. Σε αυτή την κατάσταση, ανάπτυξη μπορεί κατ' αρχάς να έρθει μόνο απ' έξω..

...Η συνέχεια του άρθρου ΕΔΩ

Αθήνα: αλλεπάλληλες απεργίες, ιδιωτικοποιήσεις και δημοσιονομικό αδιέξοδο

2011-03-28T22:05:00.001+03:00

A Athènes, grèves à répétition, privatisations et impasse budgétaire

Της Μαρί Ντε Βερζές*

PPOL

Τελικά, τίποτα δε του «βγαίνει»: παρ' όλες τις προσπάθειες της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου να τροχοδρομήσει ξανά τη χώρα του, υψηλά ιστάμενοι επενδυτές, αναλυτές και οικονομολόγοι εξακολουθούν να αμφιβάλουν για τη δυνατότητα της Ελλάδας να αποπληρώσει τα πελώρια χρέη της. «Δεν υπάρχει τρόπος να αποφευχθεί η αναδιάρθρωση» εκτιμά π.χ. ο Ότμαρ Ίσινγκ (Otmar Issing), άλλοτε επικεφαλής οικονομικός αναλυτής της «ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας» (ΕΚΤ) σε μια συνέντευξή του στις 21 Μαρτίου στο γερμανικό περιοδικό «Σπίγκελ».

Η ετυμηγορία είναι τελεσίδικη, έστω κι αν έρχεται την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν να ελαφρύνουν τους όρους της οικονομικής βοήθειας που παρασχέθηκε στην Ελλάδα το Μάιο του 2010.

...διαβάστε τη συνέχεια στην ιστοσελίδα του PPOL.